Linda Teuteberg: Tự do không phải điều hiển nhiên mà cần được gìn giữ và xây dựng

Cuối những năm 1940, Arno Esch, sinh viên ngành luật tại Đại học Rostock, đã trở thành một tiếng nói quan trọng của chủ nghĩa tự do tại Đức. Tuy nhiên, chỉ vì hoạt động chính trị tích cực và dũng cảm biểu đạt quan điểm tự do, Esch bị chính quyền SED và lực lượng chiếm đóng Liên Xô bắt giữ năm 1949, sau đó bị kết án tử hình và bị hành quyết tại nhà tù Butyrka ở Moscow vào ngày 24/7/1951, khi mới 23 tuổi.

Việc hành xử bất công với Arno Esch từng nhiều lần được Linda Teuteberg, chính khách thuộc đảng FDP và từng là thành viên Quốc hội Đức từ năm 2017 đến 2025, nhắc đến trong các bài viết và phát biểu của mình. Bà cho rằng câu chuyện của Esch là lời nhắc nhở sâu sắc rằng tự do không phải là điều đương nhiên mà phải được bảo vệ và vun đắp từng ngày.

Trong một cuộc phỏng vấn, Linda Teuteberg nhấn mạnh rằng các chế độ độc tài dựa trên sự thiếu tự do và chủ nghĩa tập thể luôn lo sợ những cá nhân có tư duy độc lập và cởi mở về tinh thần. Bà phản bác thuyết cho rằng chế độ SED bắt đầu với các giá trị tốt đẹp rồi sa vào sai lầm về sau, mà cho rằng chế độ này ngay từ đầu đã là một nền độc tài với tính chất bạo lực và áp đặt cưỡng bức.

Bà đánh giá Esch như một nhân tố xuất sắc với tư duy sâu sắc, ông nhìn thấy chủ nghĩa tự do là sự đối lập rõ nét với chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa quốc xã đã bị đánh bại. Esch đặc biệt bênh vực quyền sở hữu cá nhân là nền tảng thiết yếu cho một xã hội dân chủ, điều có ý nghĩa lớn trong bối cảnh ngày nay khi quyền sở hữu và nỗ lực cá nhân đang bị đặt ngược lại và phê phán.

Linda Teuteberg cũng lưu ý rằng trong giai đoạn đầu của Cộng hòa Dân chủ Đức và khu vực chiếm đóng phía Đông (SBZ), chủ nghĩa tự do và các lực lượng dân chủ vẫn có sức hút và được ủng hộ rộng rãi trong các cuộc bầu cử đầu tiên. Tuy nhiên, do sự cộng sản hóa áp đặt, các tổ chức này sau đó bị giải thể hoặc sáp nhập, dẫn đến sự đàn áp và loại bỏ các tiếng nói đối lập.

Teuteberg cho rằng nhiều người đã nhận ra rằng sự đàn áp không phải sự cố mà là điều thiết yếu để duy trì chế độ xã hội chủ nghĩa. Đây là bài học lịch sử quan trọng giúp hiểu rõ bản chất của chế độ SED và cảnh báo về những nguy cơ tiềm tàng trong tương lai.

Theo Linda Teuteberg, việc duy trì và phát triển ý tưởng về tự do và trách nhiệm là nhiệm vụ chung của toàn nước Đức. Điều này bao gồm việc chống lại sự biến đổi ý nghĩa tự do thành các tư tưởng tập thể chủ nghĩa và bảo vệ nền kinh tế thị trường dựa trên công nhận giá trị của nỗ lực cá nhân và trách nhiệm xã hội.

Bà cũng đề nghị cần mở rộng việc tưởng nhớ các nhân vật chống chế độ SED như Arno Esch không chỉ trong phạm vi địa phương mà còn phải có sự ghi nhận trên phạm vi toàn quốc, bao gồm việc đặt tên đường phố, trường học và các địa điểm công cộng, nhằm xây dựng một ký ức lịch sử chung cho tương lai gắn kết hơn.

Linda Teuteberg cũng chỉ trích sự kiện hát bài quốc ca Đức trong một sự kiện của AfD nhưng lại chuyển sang hát quốc ca DDR "Auferstanden aus Ruinen", xem đây là biểu hiện của việc hiểu sai và tôn vinh những giá trị không phù hợp với tinh thần tự do. Thêm vào đó, bà đề cập tới những phát biểu của Uwe Steimle, người từng có hoạt động chính trị trong PDS và Die Linke, với những quan điểm cực đoan và bôi nhọ nền dân chủ phương Tây, đồng thời khiến nhiều người chú ý đến vấn đề này.

Teuteberg nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một đồng thuận chống chủ nghĩa toàn trị rộng rãi trong xã hội Đức, coi đó là nền tảng cho một nền dân chủ vững mạnh và bền vững, đồng thời khẳng định mọi hành vi sử dụng chính trị nhằm áp đặt hoặc băng hoại quyền con người đều phải bị lên án và phản đối không khoan nhượng.

Linda Teuteberg là người luôn nhấn mạnh vai trò của những bài học lịch sử về sự đấu tranh cho tự do, đồng thời cảnh báo về các nguy cơ từ chủ nghĩa tập thể và độc tài, với mong muốn giữ gìn và phát huy giá trị dân chủ trên toàn nước Đức.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.