Puerto Rico kỷ niệm 128 năm chống sự xâm chiếm của Mỹ và kêu gọi độc lập

Vào năm 2026, các nhóm chính trị, xã hội và công đoàn tại Puerto Rico sẽ tổ chức Cuộc diễu hành Độc lập nhằm phản ánh 128 năm Mỹ chiếm đóng và áp đặt sự kiểm soát trên vùng đất quốc gia này. Sự kiện nhằm khẳng định quyền bất khả xâm phạm của Puerto Rico trong việc xây dựng một tương lai chủ quyền và độc lập.

Cuộc biểu tình dự kiến sẽ xuất phát từ Plaza Colón và kết thúc tại trụ sở tòa án liên bang Mỹ ở thành phố lịch sử của đảo, vừa là hoạt động chính trị vừa là sự kiện văn hóa lớn nhằm nhấn mạnh nhu cầu đòi quyền tự quyết của người dân địa phương, trong bối cảnh Mỹ lại đang kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của họ.

Bên cạnh việc đánh dấu năm tháng đô hộ, cuộc diễu hành còn nhằm tố cáo Hội đồng Giám sát Tài chính (JSF) do Washington thành lập cách đây 10 năm, tổ chức này được cho là đã tiêu tốn hơn 2 tỷ USD, trong đó có 1,7 tỷ USD dành cho các tư vấn viên phục vụ thủ tục phá sản. Hội đồng này kiểm soát hoạt động tài chính Puerto Rico vượt trên các quyền lực hiến pháp của chính quyền địa phương.

Người tổ chức cho biết JSF đã làm cạn kiện ngân sách, dẫn đến giảm khoản hỗ trợ cho Đại học Puerto Rico, đẩy người dân địa phương rời đảo qua các kế hoạch chiếm dụng đất, đồng thời làm chi phí sinh hoạt tăng cao để có lợi cho các nhà đầu tư giàu có trong và ngoài nước. Quá trình thanh toán nợ trái phép và không được kiểm toán đã lấy đi hơn 30.000 USD từ túi người dân trên mỗi đầu người.

Cuộc diễu hành cũng là dịp để cộng đồng lên tiếng phản đối việc Mỹ sử dụng Puerto Rico cho mục đích quân sự và chiến tranh. Các nhóm tham gia kêu gọi chấm dứt hoạt động quân sự trên khu vực và bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Puerto Rico khỏi những dự án xây dựng quy mô lớn gây ảnh hưởng tiêu cực như dự án Esencia tại Cabo Rojo.

Họ bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ với các chính sách tàn phá môi trường, phá hoại luật pháp bảo vệ thiên nhiên, đồng thời đòi chấm dứt việc phân biệt đối xử và trấn áp cộng đồng người di cư đang sinh sống trên đảo.

Người phát ngôn của các tổ chức tham gia nhấn mạnh rằng mô hình thuộc địa tại Puerto Rico đã hoàn toàn thất bại, phụ thuộc kinh tế và kiểm soát chính trị đang kìm hãm sự phát triển xã hội. Họ khẳng định độc lập là con đường duy nhất để Puerto Rico có thể xây dựng một nền kinh tế riêng biệt, tham gia đầy đủ trên trường quốc tế và thoát khỏi sự cô lập chính trị hiện tại.

Cuộc diễu hành Độc lập 2026 không chỉ là sự kiện phản đối các hành vi đô hộ cũ xưa mà còn là dấu mốc quan trọng cho cuộc đấu tranh đòi quyền tự quyết và chủ quyền hoàn toàn của Puerto Rico với tương lai tươi sáng hơn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.