Bulgaria thắt chặt kiểm soát giá cả, gây áp lực lên chuỗi siêu thị Đức Lidl và Rewe

Chính phủ Bulgaria đang đề ra các quy định mới nhằm giảm giá thực phẩm và kiềm chế lạm phát, đồng thời đối phó với sức mạnh thị trường của các chuỗi siêu thị thuộc tập đoàn Schwarz và Rewe. Chính sách này được trình bày dưới danh nghĩa chống lạm phát nhưng thực chất còn nhằm giới hạn ảnh hưởng của các nhà bán lẻ Đức từng mở rộng nhanh chóng tại Bulgaria kể từ sau sự kiện bức màn sắt sụp đổ.

Hai chuỗi Lidl và Billa của hai tập đoàn lớn nói trên hiện chiếm vị trí dẫn đầu với hơn 400 cửa hàng trải rộng khắp thủ đô Sofia và nhiều khu vực lớn nhỏ khác, áp đảo các đối thủ bản địa như Fantastiko. Việc chi phối này khiến họ trở thành nhân tố chính định đoạt giá cả trên thị trường bán lẻ thực phẩm của Bulgaria.

Sự gia tăng giá cả ảnh hưởng đến nhiều người dân Bulgaria, đặc biệt là các hộ gia đình thuộc tầng lớp trung lưu như bà Sonja Lazarova tại Sofia. Bà cho biết trong khi thu nhập bình quân quốc gia vào khoảng 1.400 euro, thì giá sản phẩm như phô mai bơ mềm ở Bulgaria lại có thể cao hơn cả ở Tây Âu.

Theo số liệu của Viện Thống kê Quốc gia Bulgaria, các gia đình chi khoảng một phần ba tổng chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống, gần gấp đôi so với tỉ lệ chi tiêu này tại Đức. Lạm phát tháng 6/2026 được ghi nhận là 5,6%, khiến nhiều người dân lo ngại về giá cả tiếp tục leo thang.

Chính phủ Bulgaria dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Rumen Radev đang theo đuổi một chiến lược mang đậm tính chủ quyền kinh tế, đề ra các giới hạn về giá và quy định nhằm xác định "giá trị hợp lý" trong cơ chế định giá sản phẩm.

Luật mới đưa ra các hình phạt nghiêm khắc có thể lên tới 100.000 euro đối với các trường hợp tăng giá không có cơ sở kinh tế, và mức phạt lên đến 10% doanh thu năm trước đó đối với các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Thủ tướng Radev từng nhấn mạnh, Bulgaria muốn hướng tới mức độ điều tiết cạnh tranh tương đương với luật pháp cạnh tranh tại Đức.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận xét luật pháp Bulgaria có những điểm khác biệt đáng kể, bao gồm danh mục các hoạt động thương mại không được phép chi tiết hơn nhiều so với Đức, và hình phạt áp đặt cũng nặng nề hơn, tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý thực hiện kiểm soát giá chặt chẽ trên thị trường.

Quy định mới vấp phải sự hoài nghi từ phía các nhà kinh tế và doanh nghiệp trong nước khi họ cho rằng can thiệp vào cơ chế giá cả tự do có thể phản tác dụng, làm giảm nguồn cung và thậm chí đẩy giá lên cao hơn do thiếu cạnh tranh.

Đại diện doanh nghiệp lớn như ông Nikolaj Walkanov, Giám đốc Hiệp hội mậu dịch hiện đại Bulgaria, cảnh báo rằng luật mới có thể làm tổn thương môi trường đầu tư và khiến các nhà đầu tư nước ngoài dè dặt khi nhắm tới thị trường Bulgaria, từ đó giảm sút động lực phát triển kinh tế.

Ông Walkanov cũng cho biết đã chuyển những quan ngại này đến Ủy ban châu Âu thông qua EuroCommerce để được xem xét tính hợp pháp và tương thích với các quy định cạnh tranh của EU.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.