Cotton - Tài sản trắng quý giá của Ấn Độ trong nông nghiệp và xuất khẩu

Bông được biết đến với tên gọi "vàng trắng" nhờ đóng góp to lớn về kinh tế cho Ấn Độ. Khoảng 6 triệu nông dân trồng bông kiếm sống trực tiếp từ cây trồng này, trong khi khoảng 40 đến 50 triệu người khác được tạo việc làm trong công đoạn chế biến và thương mại bông. Ngoài việc đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước, bông còn là mặt hàng xuất khẩu giá trị cao, đem lại nguồn ngoại tệ lớn thông qua xuất khẩu sợi bông, sợi dệt, vải và các sản phẩm may mặc.

Các số liệu thống kê cho thấy Ấn Độ đứng đầu thế giới về diện tích gieo trồng bông nhưng đứng thứ hai về sản lượng và mức tiêu thụ bông toàn cầu. Đặc biệt, quốc gia này là nơi duy nhất trồng cả bốn loài bông được công nhận gồm G. Arboreum, G. Herbaceum (bông châu Á), G. Barbadense (bông Ai Cập) và G. Hirsutum (bông Mỹ). Loài G. Hirsutum hiện chiếm khoảng 90% sản lượng bông lai Bt tại Ấn Độ.

Bông Bt, được giới thiệu năm 2002, là loại được biến đổi gen mang gen của vi khuẩn Bacillus thuringiensis nhằm giúp cây chống lại sâu bọ, đặc biệt là sâu cuốn lá. Điều này giúp giảm tổn thất do sâu bệnh và giảm sự phụ thuộc vào thuốc trừ sâu, từ đó tăng thu nhập cho nông dân. Bông được phân loại theo chiều dài sợi bông (staple length) từ ngắn dưới 20 mm đến dài bổ sung trên 32,5 mm. Ấn Độ sản xuất đầy đủ các chủng loại này.

Về điều kiện trồng trọt, khoảng 62% diện tích trồng bông ở Ấn Độ phụ thuộc vào mưa tự nhiên, còn lại được tưới tiêu. Sản lượng bông được tính theo kiện bông có trọng lượng tiêu chuẩn 170 kg.

Địa bàn trồng bông tập trung ở 9 bang thuộc 3 khu vực chính: khu vực Bắc gồm Punjab, Haryana và Rajasthan; khu vực Trung gồm Gujarat, Maharashtra và Madhya Pradesh; khu vực Nam gồm Telangana, Andhra Pradesh và Karnataka. Ngoài ra, Odisha và Tamil Nadu cũng là những vùng trồng bông nổi bật ngoài các khu vực này.

Cotton Corporation of India (CCI) là cơ quan chủ chốt thực hiện chính sách mua bông theo giá hỗ trợ tối thiểu (MSP). Khi giá thị trường thấp hơn giá MSP, CCI sẽ can thiệp thu mua để bảo vệ người trồng bông. Mạng lưới thu mua của CCI đã mở rộng từ 508 điểm năm 2024-25 lên 571 điểm vào 2025-26, phủ khắp 152 huyện thuộc 11 bang.

Ủy ban Chi phí và Giá nông nghiệp (CACP) chịu trách nhiệm đề xuất mức MSP hàng năm cho các loại bông có chiều dài sợi trung bình và dài, nhằm đảm bảo người nông dân hưởng lợi nhuận ít nhất 50% so với chi phí sản xuất. MSP cho năm 2026-27 được công bố ở mức 8.267 Rs/quintal cho bông trung bình và 8.667 Rs/quintal cho bông dài, tăng 557 Rs so với năm trước.

Sứ mệnh Năng suất Bông được triển khai từ năm 2025-26 với ngân sách 5.659,22 crore Rs, tập trung phát triển giống bông kháng sâu, chịu biến đổi khí hậu, đặc biệt là bông Extra Long Staple (ELS). Mục tiêu nâng sản lượng bông từ 297 lên 498 kiện vào năm 2031, mở rộng sản xuất trên 24 lakh ha tại 140 huyện thuộc 14 bang, cải thiện sinh kế cho khoảng 3,2 triệu nông dân.

Dự án đặc biệt về bông thuộc Chương trình Nông nghiệp Quốc gia (NFSM) đang được áp dụng từ 2023-24 tại 8 bang trồng bông lớn, thử nghiệm các kỹ thuật trồng mới như hệ thống trồng cây mật độ cao (HDPS) và kỹ thuật trồng mật độ gần. Kết quả thử nghiệm cho thấy năng suất tăng 40% với HDPS và trên 32% với kỹ thuật trồng gần.

Ứng dụng Kapas Kisan giúp người nông dân tự đăng ký và đặt lịch thu mua bông theo MSP, nhận thanh toán liên kết Aadhaar và theo dõi cập nhật qua SMS với hơn 4,1 triệu nông dân đã sử dụng. Bên cạnh đó, chương trình Kasturi Cotton Bharat, phối hợp cùng Bộ Dệt may, CCI và TEXPROCIL, triển khai chứng nhận chất lượng và truy xuất nguồn gốc dựa trên mã QR và công nghệ blockchain cho bông dài và bông ELS, góp phần nâng cao vị thế bông Ấn Độ trên thị trường quốc tế với ngân sách 30 crore Rs.

Sản lượng bông năm 2025-26 đạt khoảng 290,91 lakh kiện, trong khi tiêu thụ nội địa là 328 lakh kiện. Xuất khẩu bông năm tài chính 2025 đạt trị giá 11,49 tỷ USD, với Mỹ chiếm 26,35% thị phần, tiếp theo là Bangladesh (19,81%) và Sri Lanka (5,11%).

Không chỉ trong ngành dệt, bông còn đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực thực phẩm và công nghiệp khác. Hạt bông sản xuất dầu ăn chứa nhiều acid béo không bão hòa, nhờ đó có tên gọi "heart oil". Bã bông được dùng làm thức ăn chăn nuôi, nhiên liệu sinh khối từ thân cây, và bông ngắn sợi được tận dụng để làm bông y tế.

Thông tin nổi bật:

Câu hỏi để kiểm tra kiến thức:

- Loài bông nào chiếm gần 90% sản lượng lai Bt tại Ấn Độ? (a) G. Arboreum (b) G. Herbaceum (c) G. Hirsutum (d) G. Barbadense Đáp án: (c) G. Hirsutum

- Ấn Độ đứng đầu thế giới về diện tích trồng bông, nhưng xếp hạng nào cho sản lượng? Đáp án: Xếp thứ hai về sản lượng.

- Ai là cơ quan đề xuất giá MSP cho bông? Đáp án: Ủy ban Chi phí và Giá nông nghiệp (CACP)

- Mục đích chính của sáng kiến Kasturi Cotton Bharat là gì? Đáp án: Truy xuất nguồn gốc, chứng nhận và thương hiệu bông Ấn Độ.

- Bang nào trong số sau đây thuộc khu vực Bắc vùng trồng bông? Đáp án: Punjab

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.