Chiến lược drone của Đài Loan: Biến hòn đảo thành tổ ong không người lái

Tại Đài Loan tồn tại bảy loài ong vò vẽ, trong đó có loài lớn nhất thế giới là "Asiatische Riesenhornisse" (ong vò vẽ khổng lồ châu Á), khác biệt ở việc xây tổ dưới lòng đất, rất khó phát hiện. Khi tổ ong bị xâm nhập, đàn ong sẽ lập tức tấn công, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho người xung quanh do nọc độc có thể dẫn đến phản ứng đe dọa tính mạng.

Đại diện phi chính thức Mỹ tại Đài Bắc, Raymond Greene, ví von cách ứng phó của Đài Loan với mối đe dọa Trung Quốc như biến hòn đảo thành một "tổ ong" của hàng loạt drone trên không, mặt biển và dưới nước, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và các loại vũ khí như mìn, rocket, tạo ra một cảnh giới phòng thủ tấn công không người lái với khả năng răn đe cao.

Đài Loan đang khẩn trương mở rộng phát triển và sản xuất drone, đồng thời từng bước xây dựng chuỗi cung ứng drone mà không sử dụng linh kiện có nguồn gốc Trung Quốc, nhằm đảm bảo tính "không đỏ" và tính "đáng tin cậy" trong công nghệ và chiến lược quốc phòng. Điều này trở nên cấp thiết hơn khi các lực lượng quân sự như Ukraine và Đức vẫn còn phụ thuộc phần lớn vào drone Trung Quốc do thiếu lựa chọn thay thế.

Nguồn cung drone không Trung Quốc là một yêu cầu cấp bách trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và an ninh quốc phòng toàn cầu. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện vẫn chiếm lĩnh khoảng 70% thị trường drone thế giới, với lượng xuất khẩu drone và linh kiện lên tới 3 tỷ USD năm 2023, gấp ba mươi lần so với Đài Loan.

Kinh nghiệm từ cuộc chiến Ukraine, nơi drone đóng vai trò then chốt trong chiến thuật phòng thủ, đã thúc đẩy Đài Loan rà soát và điều chỉnh chính sách phát triển drone của mình. Đài Loan hướng tới trở thành nhà cung cấp drone hàng đầu thế giới, cung cấp giải pháp kỹ thuật cho các thị trường và quân đội phương Tây không dựa vào Trung Quốc.

Năm 2025, dự kiến Đài Loan sẽ xuất khẩu hơn 120.000 chiếc drone, trong đó các khách hàng chính gồm Cộng hòa Séc, Ba Lan và mới đây nhất là Saudi Arabia, với giá trị mua hàng lên đến 50 triệu USD chỉ riêng trong tháng 6 năm nay. Drone này có cả ứng dụng dân sự và quân sự như trinh sát tình báo.

Trung Quốc đã trang bị và tích hợp các loại drone đa dạng trong các lực lượng không, hải, lục quân của mình, thành một phần không thể thiếu trong chiến thuật tác chiến hiện đại. Quân đội Trung Quốc có thể sở hữu tới hàng chục nghìn drone quân sự, trong khi các lực lượng Đài Loan chỉ có vài trăm đến vài nghìn chiếc.

Tuy nhiên, Đài Loan cũng đã triển khai thêm các drone biển vào lực lượng hải quân với mục tiêu ngăn chặn hoặc răn đe các nỗ lực đổ bộ hay phong tỏa của Trung Quốc trên vùng biển quanh đảo. Đài Bắc cam kết phản đối việc Trung Quốc sử dụng vũ lực, đồng thời nhấn mạnh bất kỳ cuộc xâm lược nào sẽ phải trả giá rất đắt và không thể thành công nhanh chóng.

Từ góc nhìn chuyên gia Sheu Jyh-shang thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Đài Loan, phát triển công nghiệp drone đòi hỏi một hệ sinh thái thành công và nguồn lực ổn định. Sự biến đổi nhanh về công nghệ drone làm các thiết bị mua dự trữ trong thời bình dễ trở nên lỗi thời khi chiến sự bùng phát.

Đài Loan đặt mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp drone độc lập đến năm 2027, với khả năng sản xuất nhiều linh kiện công nghệ cao trong nước nhằm tránh bị gián đoạn do khủng hoảng thông thương hoặc chính trị, đặc biệt trong bối cảnh hỗ trợ quân sự từ Mỹ không phải lúc nào cũng đảm bảo ổn định.

Hiện nay, nhiều startup và doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Đài Loan đã bắt đầu sản xuất drone, đồng thời hợp tác mạnh với các tập đoàn Mỹ và châu Âu, như hãng hàng không AIDC của Đài Loan với Airbus. Song việc đầu tư ngân sách cho phát triển công nghiệp drone đang vấp phải những khó khăn chính trị khi quốc hội do đảng KMT kiểm soát cắt giảm ngân sách đặc biệt cho quân sự và chỉ cho phép chi tiêu mua thiết bị Mỹ, gây trở ngại cho các chương trình nội địa.

Chủ tịch Đài Loan Lai Ching-te nhấn mạnh tầm quan trọng của xây dựng năng lực phòng thủ bất đối xứng trong bối cảnh thay đổi địa chính trị hiện nay, coi đây là cuộc đua với thời gian. Các cuộc chiến sử dụng drone tại Ukraine, Karabakh, và vùng Vịnh Ba Tư cho thấy những cuộc tấn công không người lái có thể làm tổn hại nghiêm trọng đối thủ hùng mạnh hơn về mặt truyền thống.

Đài Loan không chỉ có lợi thế về công nghệ và kinh tế so với các khu vực xung đột trên thế giới mà còn có góc nhìn tích cực về việc phát triển các hệ thống drone hiện đại. Ngày nay, thỏa thuận hợp tác với Mỹ cũng đã mở ra khả năng sản xuất chung drone Chien Feng 1, một mẫu drone có thể xuất phát từ các tàu nhanh trong đòn tấn công bầy đàn, mang tên gọi có nghĩa là "ong vò vẽ mạnh mẽ."

Đây là minh chứng rõ ràng cho nỗ lực của Đài Loan trong việc sử dụng chiến lược drone để xây dựng một lá chắn phòng thủ kỹ thuật cao, nhằm đối phó hiệu quả với các nguy cơ xâm nhập từ Trung Quốc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.