World Cup 2026: Châu Phi và bước tiến lịch sử trên sân chơi bóng đá thế giới

World Cup 2026 đã kết thúc hôm Chủ Nhật tại sân vận động MetLife ở East Rutherford, New York/New Jersey (Mỹ), với chiến thắng 1-0 của Tây Ban Nha trước ĐKVĐ Argentina. Giải đấu lần này là kỳ World Cup lớn nhất trong 96 năm lịch sử khi lần đầu tiên mở rộng lên 48 đội tuyển tham dự thay vì 32 đội như các kỳ trước. Ba quốc gia đồng đăng cai là Canada, Mexico và Mỹ đã cùng tổ chức 104 trận đấu gay cấn, thiết lập nhiều kỷ lục mới.

Ở mặt cá nhân, tiền đạo Kylian Mbappé của Pháp đã vượt qua huyền thoại Lionel Messi với tổng cộng 22 bàn thắng, trở thành vua phá lưới lịch sử World Cup, trong khi Messi đứng thứ hai với 21 bàn. Miroslav Klose của Đức là người giữ vị trí thứ ba với 16 bàn. Toàn giải đấu ghi nhận 308 bàn thắng, mức cao nhất theo thống kê. Các kỷ lục cá nhân khác gồm Michael Olise của Pháp đạt 7 pha kiến tạo - nhiều nhất giải, Cristiano Ronaldo ghi bàn trong 6 kỳ World Cup liên tiếp và Messi trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ghi hat-trick ở tuổi 38.

Sau vòng bảng, chín trong số 10 đội châu Phi vào thẳng vòng loại trực tiếp. Chỉ duy nhất Tunisia không vượt qua vòng bảng. Sự kiện này làm dấy lên cảm giác châu Phi đã thực sự trưởng thành và cạnh tranh ngang tầm trên sân chơi lớn, nhất là khi chỉ có hai đội châu Á (Nhật Bản và Australia) vượt qua vòng bảng.

Đội tuyển đầu tiên gây chú ý là Cape Verde - tân binh World Cup, khi tiến sâu vào vòng 1/16, đồng thời tạo nên trận đấu nghẹt thở kéo dài hiệp phụ với Argentina. Dù thua 2-3, họ hai lần gỡ hòa và gây sốc với bàn thắng đẹp mắt của Sidny Cabral. Thủ môn Vozinha trở thành hiện tượng toàn cầu nhờ màn trình diễn xuất sắc trong trận hòa 0-0 với Tây Ban Nha – đội vô địch cuối cùng.

Ai Cập cũng có bước tiến quan trọng khi lần đầu ghi bàn tại World Cup 2026 và lọt vào vòng 32 đội. Họ vượt qua Australia bằng loạt đá luân lưu căng thẳng và dẫn trước Argentina 2-0 trước khi thua 2-3 trong một trận đấu gây tranh cãi với việc bàn thắng của Ziko bị từ chối.

Morocco tiếp tục thể hiện phong độ xuất sắc khi từng là đội châu Phi đầu tiên vào bán kết World Cup 2022. Họ đánh bại Hà Lan ở vòng đầu sau loạt sút penalty với tỷ số 3-2 sau 1-1 sau 120 phút thi đấu. Ở vòng 1/16, Morocco thắng đậm Canada 3-0 nhưng chặng đường của họ dừng lại tại tứ kết khi Pháp vượt qua với tỷ số 2-0, trong đó Mbappé và Ousmane Dembélé ghi bàn.

Trong khi đó, Senegal – nhà vô địch AFCON 2025 nhưng bị tước danh hiệu gây tranh cãi – cùng Bờ Biển Ngà không chứng tỏ được đẳng cấp ở các trận đấu cuối cùng. Senegal thua sớm, một phần vì nội bộ xáo trộn khi đội có biểu tình phản đối mức thưởng và Liên đoàn đã sa thải HLV Pape Thiaw ngay sau khi đội bị loại.

Một điểm yếu chung của các đội châu Phi tại World Cup là thường dẫn điểm đối thủ trong các trận đấu loại trực tiếp rồi để thua vào những phút cuối. Điều này từng xảy ra trong các trận đấu của CHDC Congo gặp Anh, Ai Cập trước Argentina và Bỉ đối đầu Senegal.

Việc khắc phục điểm yếu này là điều cần thiết để châu Phi thực sự sánh vai các cường quốc bóng đá thế giới. Đó là thách thức và nhiệm vụ đòi hỏi đầu tư bài bản, từ việc phát triển tài năng trẻ, nâng cao trình độ kỹ thuật, huấn luyện chiến thuật đến bố trí tài chính phù hợp và khích lệ các cầu thủ.

Các yếu tố này kết hợp sẽ giúp các đội tuyển châu Phi khai thác tối đa tiềm năng và chuẩn bị tốt cho những kỳ World Cup trong tương lai, vươn lên giành các thứ hạng cao hơn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.