Trung Quốc và chiến lược quyền lực mềm trong bối cảnh toàn cầu biến động

Những điểm chính

• Khảo sát tháng 6 trên 24 nước EU cho thấy 8 nước nghiêng về Trung Quốc, 9 nước ưa thích Mỹ, 7 nước phân vân.

• Trung Quốc phát triển quyền lực mềm qua các thương hiệu như Huawei, Haier và BYD, nâng cao uy tín "Made in China".

• Đầu tư của Trung Quốc vào hạ tầng và năng lượng tái tạo giúp nhiều quốc gia đang phát triển gắn kết và phát triển kinh tế.

• Việc thúc đẩy du lịch miễn thị thực và trao đổi giáo dục quốc tế tăng cường sự hiểu biết và tin tưởng giữa các dân tộc.

• Văn hóa, thể thao và các sản phẩm giải trí như phim "Ne Zha" và TikTok góp phần nâng cao hình ảnh Trung Quốc trên trường quốc tế.

Sự thay đổi trong quan hệ đối tác toàn cầu và vị thế của Trung Quốc

Trước bối cảnh thế giới ngày càng thay đổi phức tạp, các quốc gia châu Âu đang xem xét lại đối tác chiến lược của mình. Khảo sát tháng 6 vừa qua do Public First thực hiện trên 24 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) cho thấy quan điểm về việc nên hợp tác sâu rộng hơn với Mỹ hay Trung Quốc đang phân hóa rõ rệt: tám quốc gia nghiêng về Trung Quốc, chín quốc gia ủng hộ Mỹ và bảy nước còn phân vân.

Vấn đề không chỉ xoay quanh lợi ích kinh tế hay chính trị địa phương mà còn liên quan đến uy tín và sự tin tưởng. Trong khi Mỹ được đánh giá ngày càng khó đoán về chính sách, Trung Quốc nỗ lực xây dựng hình ảnh một đối tác lâu dài, ổn định và đáng tin cậy. Điều này nhấn mạnh vai trò của quyền lực mềm trong việc củng cố ảnh hưởng quốc tế, không chỉ dựa vào sức mạnh thuần túy mà còn dựa trên niềm tin và sự thu hút.

Quyền lực mềm và tầm quan trọng của sự thu hút quốc tế

Quyền lực mềm được hiểu là khả năng của một quốc gia trong việc định hình sự ưu tiên và khơi dậy sự ngưỡng mộ thông qua sức hấp dẫn. Nói cách khác, nó thể hiện mức độ được yêu thích và tin tưởng của một quốc gia trên trường quốc tế. Những nước sở hữu quyền lực mềm mạnh thường được tôn trọng, sản phẩm của họ có sức hút lớn, văn hóa được đánh giá cao và người dân được chào đón rộng rãi.

Những cảm nhận này ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn của người dân toàn cầu khi quyết định du lịch, học tập, đầu tư, cũng như hợp tác làm ăn. Quyền lực mềm được hình thành qua trải nghiệm cá nhân và các mối quan hệ nhân văn chứ không phải chỉ dựa trên tuyên bố của chính phủ.

Trung Quốc phát triển quyền lực mềm qua kinh tế và thương hiệu

Trong hơn 40 năm qua, Trung Quốc đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ hai toàn cầu cũng như dẫn đầu trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng và đổi mới. Khi vai trò quốc tế của nước này được mở rộng, việc tạo dựng ảnh hưởng ngày càng phụ thuộc vào trải nghiệm thực tế của người dùng đối với các sản phẩm, thương hiệu, văn hóa và dịch vụ giáo dục của Trung Quốc.

Kinh doanh là một kênh hiệu quả để thúc đẩy quyền lực mềm. Điển hình như Nhật Bản từng củng cố uy tín nhờ chất lượng và sáng tạo của Toyota, Sony; Hàn Quốc phát triển mạnh nhờ Samsung, Hyundai, LG. Trung Quốc đang đi theo hướng tương tự với các tập đoàn như Huawei, Haier, BYD, thể hiện sản phẩm nội địa có thể cạnh tranh về chất lượng và công nghệ trên thị trường quốc tế.

Sự thay đổi trong nhận thức về “Made in China” đang rõ nét qua các dòng xe điện, thiết bị viễn thông và sản phẩm tiêu dùng thông minh. Mỗi khách hàng hài lòng đồng nghĩa với một đại sứ không chính thức giúp xây dựng niềm tin và nâng cao hình ảnh quốc gia.

Đóng góp vào phát triển toàn cầu và xây dựng quan hệ đối tác

Một yếu tố then chốt khác trong quyền lực mềm của Trung Quốc là vai trò trong phát triển kinh tế khu vực toàn cầu phía Nam. Đầu tư của Trung Quốc vào hạ tầng, năng lượng tái tạo, hệ thống logistics và viễn thông tại châu Phi, Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông giúp kết nối các nền kinh tế, tạo ra cơ hội phát triển lâu dài.

Nhiều quốc gia đánh giá Trung Quốc không chỉ là đối tác thương mại mà còn là nhân tố góp phần vào phát triển bền vững. Các chính sách như miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa châu Phi là dấu hiệu cho thấy sự tự tin, minh bạch và mong muốn hợp tác lâu dài của Trung Quốc.

Tăng cường giao lưu văn hóa và con người

Các hoạt động trao đổi văn hóa và con người đóng vai trò quan trọng trong củng cố quyền lực mềm. Trung Quốc đã đơn giản hóa thủ tục cấp visa miễn thị thực cho nhiều đối tượng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du khách trải nghiệm thực tế đất nước với các đô thị hiện đại, hệ thống giao thông hiệu quả, văn hóa ẩm thực đa dạng cùng sự thân thiện của người dân.

Học sinh, sinh viên quốc tế học tập tại Trung Quốc xây dựng các mối quan hệ lâu dài, góp phần tăng cường sự hiểu biết và niềm tin giữa các quốc gia. Hợp tác nghiên cứu, trao đổi sinh viên tạo ra nền tảng giao lưu bền vững không thể thay thế chỉ bằng quan hệ ngoại giao truyền thống.

Giới trẻ là nhóm đặc biệt quan trọng trong việc tiếp nhận quyền lực mềm thông qua các nền tảng số. TikTok là ví dụ tiêu biểu, dù từng gặp tranh cãi chính trị nhưng đã giúp hàng triệu thanh niên Mỹ và châu Âu tiếp cận với nét sáng tạo, hài hước và lối sống đương đại của Trung Quốc một cách tự nhiên, thúc đẩy sự thân quen vượt ngoài các kênh ngoại giao truyền thống.

Văn hóa, thể thao và sức mạnh mềm toàn diện

Văn hóa là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng để Trung Quốc khai thác. Hệ thống di sản thế giới UNESCO danh tiếng, truyền thống văn học phong phú và nền văn hóa đa dạng vùng miền tạo nên lợi thế riêng. Sự thành công toàn cầu của phim hoạt hình "Ne Zha" là minh chứng cho sức hút của câu chuyện và mỹ thuật Trung Quốc.

Ngoài điện ảnh, các sản phẩm văn học trực tuyến và trò chơi điện tử cũng ngày càng được công nhận trên quốc tế. Khi các ngành này phát triển và mở rộng, chúng góp phần làm sâu sắc thêm mối liên kết văn hóa, nâng cao sự hiểu biết giữa các dân tộc.

Điều kiện môi trường sáng tạo tự do và cho phép đổi mới là yếu tố quan trọng giúp nghệ sĩ, nhà sản xuất và doanh nghiệp kể những câu chuyện chân thực và lan tỏa mạnh mẽ ra toàn cầu.

Thể thao cũng là hình thức ngoại giao văn hóa hiệu quả. Vận động viên Trung Quốc đạt thành tích xuất sắc trong nhiều môn như quần vợt, nhảy cầu, cầu lông, bóng bàn, góp phần tạo dựng hình ảnh đất nước chuyên nghiệp, tự tin và năng động. Những câu chuyện cá nhân của họ lan tỏa rộng rãi, làm phong phú thêm hình ảnh quốc gia và khắc họa khát vọng của thế hệ trẻ mới.

Kết luận: Quyền lực mềm - chìa khóa bền vững cho ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc

Quyền lực mềm không phải là kết quả của những hành động đơn lẻ mà là sự tích lũy trong thời gian dài. Nó được kiến tạo từ các thương hiệu đáng tin cậy, doanh nghiệp thành công, các chương trình trao đổi giáo dục, ngành du lịch phát triển, sáng tạo văn hóa, thành tích thể thao và vô số tương tác cá nhân.

Mỗi khách du lịch ra về với ấn tượng tốt, mỗi sinh viên xây dựng tình bạn lâu bền, mỗi khách hàng hài lòng với sản phẩm, mỗi vận động viên, doanh nhân hay học giả truyền cảm hứng cho người khác đều góp phần tạo nên hình ảnh một quốc gia. Trung Quốc đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, bước tiếp theo trong hành trình mở rộng ảnh hưởng sẽ dựa nhiều hơn vào sự tin tưởng, cởi mở, sáng tạo và cơ hội mà đất nước này có thể mang lại. Đây chính là bản chất của quyền lực mềm và cũng là nền tảng vững chắc cho sức mạnh quốc gia bền lâu.

Câu hỏi thường gặp

Khảo sát của Public First về quan điểm các nước EU về hợp tác với Trung Quốc hay Mỹ cho kết quả ra sao?

Theo khảo sát, trong 24 nước EU, 8 nước nghiêng về Trung Quốc, 9 nước ưa thích Mỹ và 7 nước còn phân vân.

Trung Quốc xây dựng quyền lực mềm qua những lĩnh vực nào?

Trung Quốc phát triển quyền lực mềm thông qua các thương hiệu hàng đầu, đầu tư phát triển kinh tế quốc tế, giao lưu văn hóa, giáo dục và thể thao.

Vai trò của TikTok trong quyền lực mềm Trung Quốc là gì?

TikTok giúp giới trẻ ở Mỹ và châu Âu tiếp cận với nét sáng tạo và đời sống Trung Quốc, tạo sự thân quen vượt ngoài ngoại giao truyền thống.

Văn hóa và thể thao đóng góp thế nào vào quyền lực mềm của Trung Quốc?

Văn hóa qua điện ảnh, văn học và thể thao với các vận động viên nổi bật giúp nâng cao hình ảnh Trung Quốc chuyên nghiệp và hấp dẫn trên trường quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.