Tăng cường hợp tác toàn diện giữa Philippines và New Zealand trong an ninh khu vực Đông Nam Á

Đại diện ngoại giao cấp cao của Philippines và New Zealand đã chính thức công bố nâng cấp quan hệ lên đối tác toàn diện trong khuôn khổ các cuộc họp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN diễn ra tại Manila vào ngày 20/8/2025. Sự kiện trùng với kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao song phương giữa hai nước. Động thái này được xây dựng trên nền tảng hợp tác quốc phòng ngày càng chặt chẽ, đồng thời mở rộng tầm ảnh hưởng của New Zealand tại Đông Nam Á và củng cố mạng lưới an ninh của Philippines trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng có tính cạnh tranh cao.

Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters nhấn mạnh: “Việc nâng cấp quan hệ thành đối tác toàn diện thể hiện tầm quan trọng mà chúng tôi dành cho việc hợp tác chung để duy trì một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ổn định, dựa trên các nguyên tắc luật pháp.”

Tuyên bố chung của hai Bộ trưởng Ngoại giao khẳng định mối quan hệ mới tạo ra bước nhảy vọt trong hợp tác chính trị, quốc phòng, an ninh, thương mại, kinh tế và văn hóa. Trong đó, hai bên đề ra kế hoạch chiến lược với bốn lĩnh vực trọng điểm, gồm tăng 50% thương mại song phương vào năm 2030, ký kết thỏa thuận về năng lượng địa nhiệt và bản ghi nhớ trong lĩnh vực giáo dục.

Đặc biệt, quan hệ quốc phòng được củng cố thông qua các hiệp định như Thỏa thuận về Trạng thái Lực lượng Viếng thăm (SOVFA) ký năm 2025 cho phép tổ chức các cuộc tập trận chung trên lãnh thổ của nhau, và Hiệp định Hỗ trợ Hậu cần Chung được ký năm 2024 tạo điều kiện cho việc hỗ trợ hậu cần khi tập trận, đào tạo hoặc triển khai lực lượng.

Chuyên gia Julio Amador từ Amador Research Services và Perry World House nhận định rằng việc ký kết SOVFA và thỏa thuận hậu cần cho thấy Philippines đang chủ động gia tăng các đối tác quốc phòng nhằm cân bằng các thách thức an ninh trong khu vực. Sự có mặt của New Zealand trong mạng lưới này cũng mang lại lợi thế cho bản thân Wellington khi muốn mở rộng vai trò tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

“Có thêm nhiều đồng minh sẽ giúp Philippines trong trường hợp có tình huống khẩn cấp,” chuyên gia nói. Ông cũng lưu ý New Zealand càng tăng cường hợp tác sẽ gia tăng ảnh hưởng trong khu vực Đông Nam Á - một khu vực chiến lược ngày càng quan trọng.

Chester Cabalza, Chủ tịch Viện Phát triển và Hợp tác An ninh Quốc tế, đánh giá nhờ vào việc là thành viên của nhóm tình báo Five Eyes bao gồm các quốc gia như Australia, Canada, Anh và Mỹ, New Zealand có thể góp phần nâng cao năng lực giám sát biển và hệ thống nhận diện tình báo mạng cho Philippines.

Cabalza đề xuất hai nước có thể phối hợp thiết lập một cơ sở tình báo mạng riêng nhằm chống lại các chiến dịch chiến tranh thông tin khu vực xám. Điều này sẽ giúp cải thiện khả năng nhận biết và đối phó với các mối đe dọa an ninh mới nổi trong vùng biển rộng lớn của Philippines.

Dù đang chú trọng tăng cường quốc phòng, ban lãnh đạo New Zealand cũng đặt nặng việc thúc đẩy hợp tác với các quốc gia trung lực thông qua các thỏa thuận đa dạng. Thủ tướng Christopher Luxon từng nhấn mạnh sự cần thiết hợp tác song phương với các nước trong khu vực để tạo nên một mạng lưới an ninh và kinh tế trong thế giới đa cực.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.