Câu cấu trúc “Không phải X mà là Y” và sự lan tỏa trong văn bản AI hiện đại

Những điểm chính

• Cấu trúc câu “Không phải X mà là Y” được sử dụng nhiều hơn gấp ba lần trong văn bản AI so với văn bản do con người viết.

• Tần suất cấu trúc này trong giao tiếp doanh nghiệp tăng hơn bốn lần từ 2023 đến 2025, theo Barron’s.

• Các chatbot lớn như ChatGPT, Claude và Gemini đều sử dụng phổ biến cấu trúc này.

• Việc đào tạo AI dựa trên dữ liệu khổng lồ chứa cấu trúc này cộng với đánh giá tích cực của người kiểm duyệt khiến chatbot ưu tiên dùng nhiều.

• Dù là điểm yếu của văn phong AI, cấu trúc này giúp phát hiện AI và đang dần thâm nhập cả vào giao tiếp viết và nói của con người.

Xuất hiện đặc trưng trong văn phong AI hiện đại

Nếu Julius Caesar ra mắt năm nay, nhiều người có thể nghi ngờ William Shakespeare đã sử dụng công nghệ AI để viết kịch bản. Những câu nổi tiếng trong vở kịch như “The fault, dear Brutus, is not in our stars, but in ourselves” hay “Not that I loved Caesar less, but that I loved Rome more” đều chứa một cách diễn đạt ngày càng phổ biến trong văn bản do AI tạo ra: cấu trúc “Không phải X mà là Y”. Câu này đồng thời nói lên điều mà chủ thể không phải và điều mà chủ thể thực sự là, tạo nên phong cách viết đặc trưng, dễ nhận biết của các chatbot hiện đại như ChatGPT, Claude hay Gemini.

Cấu trúc này có nhiều biến thể, một số bổ sung, mở rộng nghĩa cho phần Y so với X như báo cáo thường niên của Citizens Financial Group về sự phát triển của bộ phận ngân hàng tư nhân: “Không chỉ là thành công của ngân hàng tư nhân mà còn là thành công của toàn doanh nghiệp”. Biến thể khác thì thay thế phần X bằng Y như Michael Flynn, cố vấn của Donald Trump, viết: “Mục tiêu không phải là người mà là sự thật”. Trong văn học, kiểu câu này xuất hiện trong sách kinh dị Shy Girl với câu “Không có túi, không có vật dụng, không có áo giáp, chỉ có tôi”, góp phần khiến nhiều nghi ngờ sách do AI viết.