Thủ tướng Anh Andy Burnham triệu tập nội các mới và cam kết giảm gánh nặng giá sinh hoạt

Ngày 21/7/2026, Thủ tướng Anh Andy Burnham triệu tập cuộc họp nội các đầu tiên tại số 10 phố Downing, London. Trong bối cảnh vừa thay thế Keir Starmer dẫn dắt đảng Lao động và chính phủ, Burnham cam kết sẽ xây dựng một chính phủ tập trung vào việc giảm áp lực kinh tế cho người dân Anh đang chịu ảnh hưởng nặng nề của chi phí sinh hoạt tăng cao.

Ông nhấn mạnh: "Chúng ta cần suy nghĩ mỗi ngày về cách làm sao giảm bớt gánh nặng trên vai mọi người, mang lại hy vọng cải thiện cuộc sống." Burnham tuyên bố chính sách giảm thuế trên hóa đơn điện sinh hoạt sẽ có hiệu lực từ 1/10 tới, giúp mỗi hộ gia đình tiết kiệm khoảng 45 bảng Anh (tương đương 60 USD) mỗi năm. Kinh phí cho việc này được lấy từ việc hủy bỏ kế hoạch thẻ căn cước số mà Starmer từng đề xuất.

Ngay sau khi nhậm chức, Burnham tiến hành tái cơ cấu nội các, với nhiều bổ nhiệm mới và việc sa thải các quan chức thân cận với người tiền nhiệm Starmer, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves. Người thay thế bà là John Healey, cựu Bộ trưởng Quốc phòng từng từ chức vào tháng 6 vì bất đồng với chính sách tài chính, đặc biệt phản đối việc chi ngân sách quốc phòng thấp trong khi các thách thức an ninh đang gia tăng.

John Healey đề xuất tăng chi tiêu quốc phòng từ 2,6% GDP lên 3% vào năm 2030, nhưng ông cũng phải đối mặt áp lực phải tìm nguồn tiền cho chi phí này trong khi chính phủ Burnham phải cẩn trọng về tài chính. Wes Streeting, người từng từ chức Bộ trưởng Y tế trong giai đoạn làm yếu uy tín Starmer, trở thành Bộ trưởng Quốc phòng mới.

Các vị trí quan trọng khác gồm Ngoại trưởng Ed Miliband, Bộ trưởng Nhà ở Angela Rayner và Bộ trưởng Kinh doanh Jonathan Reynolds, người đảm nhận thêm trách nhiệm về đổi mới và khoa học. Louise Haigh - đồng minh thân cận của Burnham và người hỗ trợ đắc lực cho ông - được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc vụ và Thủ quỹ Duchy of Lancaster, giữ vai trò Phó Thủ tướng không chính thức. Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood cũng tiếp tục tại vị sau khi triển khai các chính sách hạn chế nhập cư gây tranh cãi.

Dù được sự ủng hộ mạnh mẽ của đảng Lao động đang tìm kiếm sự đổi mới để thoát khỏi đà sụt giảm uy tín dưới thời Starmer, Burnham vấp phải sự phàn nàn từ giới trong đảng vì việc loại bỏ một số nhân vật chủ chốt từng sát cánh với người tiền nhiệm, trong đó có cựu Phó Thủ tướng David Lammy cùng hai bộ trưởng kinh tế Peter Kyle và Darren Jones.

Andy Burnham bước vào vai trò Thủ tướng trong bối cảnh đầy thách thức về đối ngoại, khi ông còn khá hạn chế kinh nghiệm đối với các vấn đề quốc tế. Các biến động khu vực như chiến tranh tại Ukraine và Trung Đông, cũng như quan hệ phức tạp với Tổng thống Mỹ Donald Trump đang là những ưu tiên trọng tâm.

Trong một trong những cuộc điện đàm đầu tiên, Burnham đã có cuộc trò chuyện "rất ấm áp" với Trump và khẳng định cam kết của Anh về quốc phòng và an ninh. Tổng thống Mỹ cũng cho biết hai bên sẽ sớm gặp mặt để bàn bạc các vấn đề cùng quan tâm.

Thủ tướng Anh còn liên lạc với các lãnh đạo hàng đầu khác như Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cùng các nhà lãnh đạo của Liên minh châu Âu và NATO. Burnham đặc biệt nhấn mạnh với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte việc bổ nhiệm John Healey giữ cương vị Bộ trưởng Tài chính là một dấu hiệu cho thấy quyết tâm nâng cao chi tiêu quốc phòng.

Ngay trong ngày Burnham nhậm chức, căn cứ vào thông tin từ Bộ Quốc phòng Anh, tàu chiến Nga Neustrashimy tiến hành cuộc tập trận bắn đạn thật ở eo biển Anh, cách thành phố cảng Plymouth khoảng 74 km về phía nam, trên vùng biển quốc tế. Hải quân Hoàng gia Anh chủ động theo sát tàu Nga và sẵn sàng bảo vệ an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Quốc phòng Wes Streeting mô tả hành động của tàu Nga là "mang tính biểu diễn và thiếu trách nhiệm" và khẳng định chính phủ Anh sẽ kiên quyết chống lại các hành động xâm lược từ Nga nhằm vào Ukraine và các đồng minh của Anh.

Phía Nga, qua phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov, cho biết các tàu chiến Nga hoạt động tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp quốc tế và luật hàng hải. Khi được hỏi liệu quan hệ Anh-Nga có được cải thiện dưới thời Burnham hay không, ông Peskov trả lời không có hy vọng về điều này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.