Cháy rừng tại Nam Âu: Thách thức đa chiều trong công tác phòng chống cháy

Từ đầu năm, khu vực Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha liên tục phải đối mặt với các vụ cháy rừng nghiêm trọng kéo dài. Riêng ở Tây Ban Nha, theo dữ liệu từ Hệ thống thông tin cháy rừng của Ủy ban châu Âu, đã có hơn 100.000 hecta đất bị ảnh hưởng bởi các đám cháy, tương đương diện tích lớn hơn toàn bộ thành phố Berlin. Nhiều đám cháy có quy mô lớn và lan nhanh, khiến lực lượng cứu hỏa và người dân gặp nhiều khó khăn trong công tác khống chế và phòng chống.

Vào đầu tháng 6, vùng Andalusia chứng kiến các đám cháy với những ngọn lửa cao hàng mét nhuộm đỏ bầu trời, lan nhanh qua các ngọn đồi sát bờ biển Địa Trung Hải. Thị trưởng Los Gallardos, Francisco Reyes, cho biết gió mạnh đã làm đám cháy lan rộng rất nhanh, vượt quá sức kiểm soát của lực lượng cứu hỏa. Cuối cùng, khoảng 7.000 hecta rừng bị thiêu rụi, 13 người thiệt mạng, nhiều người dân mất hết tài sản, trong đó có Jose Antonio Flores, người chứng kiến mất trắng 600 cây cam từng trồng và nhiều kỷ niệm gia đình quý giá.

Theo María Gómez, chuyên gia quản lý rừng tại chính quyền vùng Castile và León, điều kiện khí tượng hiện nay đã thay đổi so với trước đây, khiến việc chữa cháy trở nên khó khăn hơn. Các đợt nắng nóng kéo dài và sự xuất hiện liên tiếp của những vùng gió mạnh theo sau mỗi đợt nóng làm đám cháy lan rất nhanh và gây trở ngại cho các đội cứu hỏa. Do đó, công tác phòng ngừa được ưu tiên bằng cách tạo các vùng đệm không còn nguyên liệu cháy, nhằm giúp lực lượng dễ dàng tiếp cận đám cháy hơn. Ngoài ra, lực lượng phòng cháy ở một số vùng còn được trang bị thêm máy móc chuyên dụng như máy ủi, máy kéo và trực thăng hỗ trợ.

Nhà nghiên cứu Juan Picos tại Đại học Vigo nhận định, khi đám cháy ở mức độ rất lớn như vụ cháy tại tỉnh Guadalajara với diện tích thiêu rụi lên tới 32.000 hecta – tương đương khoảng 45.000 sân bóng đá – thì hoàn toàn không thể khống chế trực tiếp. Khi có nhiều nhiên liệu cháy và ngọn lửa với cường độ lớn, lực lượng cứu hỏa chỉ có thể chờ thời cơ dần thu hẹp khu vực cháy, trong khi ngọn lửa vẫn tiếp tục lan rộng. Ông nhấn mạnh đây không phải vấn đề thiếu nguồn lực hay trang thiết bị mà là do cường độ cháy quá lớn, vượt qua khả năng khống chế.

Ông Picos cũng chỉ ra một nguyên nhân quan trọng dẫn đến các đám cháy rừng lớn là sự thay đổi dân cư khi nhiều người rời vùng nông thôn đến thành thị, gây ra sự lơ là trong quản lý đất đai và các hoạt động nông nghiệp, chăn nuôi truyền thống giúp duy trì cảnh quan giảm nguy cơ cháy lan. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu làm khô cằn thảm thực vật, tăng tính dễ cháy, khiến các đợt nắng nóng năm nay kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng hơn.

Nhà khoa học nhấn mạnh việc không thể giảm thiểu hoàn toàn nguy cơ cháy rừng trong ngắn hạn, nhưng vẫn có thể chuẩn bị tốt hơn bằng cách điều chỉnh các quy trình ứng phó nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến người dân. Ông cũng kêu gọi tăng cường bảo vệ khí hậu toàn cầu để chậm lại sự nóng lên, đồng thời thực hiện quản lý đất đai có chiến lược để hạn chế nguy cơ cháy rừng. Ngoài ra, các quốc gia ở Bắc Âu nên học hỏi bài học từ Nam Âu để chủ động ứng phó với tình huống tương tự có thể xảy ra trong tương lai gần.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.