Tăng thuế đất tại Bắc Rhine-Westphalia khiến chi phí nhà ở tăng cao

Thuế đất không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới chủ sở hữu bất động sản mà còn tác động gián tiếp tới các hộ thuê nhà. Theo thông lệ, thuế đất thường được chủ nhà chuyển sang người thuê thông qua chi phí phụ trội. Người thuê nhà sẽ bắt đầu cảm nhận được tác động của việc tăng thuế qua các hóa đơn chi phí phụ trội của năm tiếp theo, theo lưu ý của Hiệp hội Người thuê Nhà Đức (Deutscher Mieterbund).

Chủ tịch Liên đoàn Người đóng Thuế NRW, ông Rik Steinheuer, cho biết: "Khủng hoảng tài chính tại các địa phương là điều thực tế và người dân đang phải gánh chịu hậu quả. Xu hướng tăng phần chi phí nhà do thuế đất gây ra sẽ ngày càng trở nên rõ nét." Ông cũng cảnh báo rằng nhiều khả năng sẽ có những đợt tăng tiếp theo trong những năm tới.

Ngược lại với xu hướng chung, chỉ có ba thành phố giảm hệ số thuế đất trong năm 2026 so với 2025 là Borgholzhausen, Büren và Ahlen, lần lượt giảm 34, 9 và 1 điểm. Mặc dù mức giảm này có thể khiến chi phí nhà ở tại các địa phương này giảm nhẹ, tổng cộng ba thành phố này chỉ có gần 100.000 cư dân, một phần nhỏ so với toàn vùng.

Thuế đất là một nguồn thu quan trọng đối với ngân sách các địa phương, được sử dụng để tài trợ cho các dự án công cộng như trường học, nhà trẻ, đường sá và khu vui chơi. Điều đáng chú ý là nhiều quyết định điều chỉnh hệ số thuế đất mới được các địa phương thông qua trong năm 2026, với hạn cuối được phép áp dụng tăng thuế có hiệu lực từ ngày 30 tháng 6.

Ba địa phương với mức hệ số thuế đất cao nhất tính đến thời điểm hiện nay là Alsdorf (1.240 điểm), Nideggen (1.200 điểm) và Lüdenscheid (1.190 điểm). Tổng cộng có 25 thành phố và thị trấn có hệ số thuế đất áp dụng chung trên 1.000 điểm, trong khi 3 địa phương khác có hệ số đối với đất ở cũng vượt mốc này.

Trung bình hệ số thuế đất áp dụng chung cho tất cả các loại đất ở NRW là 764 điểm, cao nhất so với các bang khác ở Đức. Đối với các nơi áp dụng hệ số thuế phân biệt, mức trung bình cho đất ở là 686 điểm, trong khi đất phi ở lên tới 1.258 điểm.

Sau phán quyết của Tòa hành chính Gelsenkirchen, 53 địa phương tại NRW đã chuyển từ hệ thống thuế phân biệt sang hệ thống thuế đồng nhất. Liên đoàn Người đóng Thuế cho biết, điều này làm chi phí cho chủ đất cư trú tăng lên vì các mức thuế biệt dành riêng cho đất ở trước đó bị loại bỏ.

Liên đoàn Người đóng Thuế NRW kêu gọi Chính phủ Liên bang và chính quyền bang tạo ra sự phân công nhiệm vụ hợp lý và đảm bảo tài chính cho các địa phương. Họ cũng nhấn mạnh các tiêu chuẩn quy định cần phải được điều chỉnh lại cho phù hợp và cảnh báo rằng tăng thuế không thể trở thành giải pháp lâu dài cho các vấn đề cấu trúc tài chính.

Nhiều quyết định của các tòa án hành chính tại NRW về thuế đất đã gây tranh cãi. Hiện các vụ việc này đều được chuyển lên Tòa án Hành chính Cấp cao ở Münster để giải quyết trong năm nay, theo thông báo của Chánh án Carsten Günther tại họp báo thường niên hồi tháng Ba.

Tòa Gelsenkirchen từng phán quyết các địa phương ở NRW không được phép áp dụng hệ số thuế đất cao hơn cho các doanh nghiệp so với đất ở của chủ dân cư. Mặc dù luật mới của NRW năm 2024 cho phép sự phân biệt này, tòa không phủ nhận điều luật mà chỉ phê phán sự thiếu rõ ràng trong quy định của từng địa phương.

Tại Düsseldorf, tòa đã hủy bỏ sự khác biệt trong mức thuế đất giữa đất ở và đất không ở của thành phố Hilden vì thiếu sự phân định chính xác trong bản quy định.

Qua các phán quyết và tranh luận pháp lý này, tương lai của hệ thống thuế đất tại Bắc Rhine-Westphalia còn nhiều điểm cần được làm rõ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.