Keir Starmer chia tay ghế Thủ tướng Anh, Andy Burnham chuẩn bị kế nhiệm

Sáng ngày 20/7/2026 theo giờ Anh, Thủ tướng Keir Starmer đã có bài phát biểu chia tay ngoài cửa số 10 Downing Street. Ông khẳng định rằng trong quãng thời gian cầm quyền chỉ hơn hai năm sau thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử, ông đã hoàn thành nhiệm vụ và giúp đất nước trở nên mạnh mẽ hơn. Starmer cho biết ông "đóng lại chương thời gian của mình" và bày tỏ sự tự hào với những gì đã đạt được cũng như gửi lời cảm ơn tới vợ ông Victoria cùng gia đình đã ủng hộ trong suốt hành trình chính trị.

Bài phát biểu thu hút sự có mặt của các đồng minh thân cận trong Nội các như David Lammy, Rachel Reeves cùng hàng trăm trợ lý và nhân viên dưới ánh nắng ấm áp tại Downing Street. Thị trưởng London Sadiq Khan cũng góp mặt trong khoảnh khắc cảm xúc này. Sau khi rời cơ quan đầu não chính phủ, Starmer đã tới gặp Nhà vua để chính thức từ chức.

Ông Andy Burnham, cựu Thị trưởng Greater Manchester, sẽ trở thành Thủ tướng Anh thứ bảy trong vòng mười năm qua, kế vị Starmer trong buổi lễ tiếp nhận tại Cung điện Buckingham. Burnham chỉ vừa trở lại Hạ viện sau thắng lợi bầu cử phụ ở Makerfield hơn một tháng trước. Việc ông lên nắm quyền được các nghị sĩ Lao động hậu thuẫn mà không cần tổ chức bỏ phiếu chính thức từ các thành viên đảng hoặc công bố rõ ràng các chính sách cụ thể.

Điều này đặt ra áp lực lớn với Burnham khi ông phải nhanh chóng lựa chọn Bộ trưởng và thành lập Nội các vào cuối ngày. Đảng Lao động vẫn đang tranh cãi về việc có nên bổ nhiệm Ed Miliband làm Bộ trưởng Tài chính hay không, bất chấp phản ứng lo ngại từ giới doanh nghiệp và phe ôn hòa. Các con mắt cũng đổ dồn vào các nhân vật chủ chốt khác như Angela Rayner, Wes Streeting và Yvette Cooper, khi tương lai chính trị của họ cũng đang được định đoạt.

Andy Burnham cam kết sẽ cải tổ sâu rộng lĩnh vực chăm sóc xã hội, coi đây là ưu tiên hàng đầu để đầu tư vốn chính trị. Ông cũng tiết lộ ông sẽ xem xét dỡ bỏ sớm hơn mức đóng băng ngưỡng thuế cơ bản, dù chưa công khai chi tiết cách thức tài trợ chính sách này.

New PM cũng đã thông báo sẽ hủy bỏ chương trình nhận dạng số mà chính quyền Starmer gây dựng để tập trung ngân sách giải quyết khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Burnham cũng có kế hoạch chuyển giao quyền lực nhiều hơn từ Westminster tới các địa phương.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Times, Burnham cho biết ông đã trao đổi với Bộ Tài chính về các thông báo sắp tới và nhấn mạnh sự cần thiết làm cho người dân "cảm thấy tốt hơn". Ông phản bác những đánh giá cho rằng ông sẽ chỉ đơn thuần tăng thuế, cho rằng việc tăng ngưỡng thuế đóng băng là vấn đề nghiêm trọng và đòi hỏi giải pháp cẩn trọng.

Chính quyền mới cũng xác nhận sẽ không cấp giấy phép khoan dầu và khí mới tại Biển Bắc, tuân thủ cam kết trong bản tuyên bố 2024 của Đảng Lao động. Thay vào đó, họ sẽ xem xét mở rộng hoạt động khai thác tại các mỏ Rosebank và Jackdaw, vốn đã được chính quyền Starmer cân nhắc.

Điều này có thể ảnh hưởng tới quan hệ với các đồng minh quốc tế như Donald Trump, người trước đó đã hoan nghênh việc gia tăng khai thác dầu khí như cách để cải thiện nền kinh tế Anh.

Andy Burnham cũng đối diện bài toán về việc có nên tạm thời quốc hữu hóa công ty cấp nước Thames Water đang chật vật với khoản nợ 20 tỉ bảng. Ông từng thể hiện sự ủng hộ kiểm soát nhiều hơn các dịch vụ thiết yếu công cộng. Chủ nợ lớn của Thames Water đã sẵn sàng đàm phán với các bộ trưởng mới nhằm tìm giải pháp cứu trợ, tránh việc công ty rơi vào tình trạng "quản trị đặc biệt".

Phó kinh tế trưởng đảng Bảo thủ Kemi Badenoch đã gửi thư cho Burnham nhấn mạnh sự cần thiết phải cắt giảm chi tiêu thay vì tăng thuế, đồng thời kêu gọi tăng cường khoan dầu khí mới. Bà cũng cảnh báo Burnham chưa trình bày rõ kế hoạch cho các vấn đề trọng yếu và chưa nhận sự giám sát nghiêm túc từ Quốc hội và truyền thông, điều này không phải là khởi đầu hứa hẹn cho chính quyền mới.

Lãnh đạo đối lập đảng Tự do Dân chủ Sir Ed Davey kêu gọi Burnham hợp tác với các đảng phái khác để giải quyết khủng hoảng chăm sóc xã hội, đưa ra các quyền bảo đảm cho người chăm sóc gia đình, mạng lưới an toàn chung và biện pháp ngăn ngừa chi phí y tế đột biến.

Ngày nhậm chức của Burnham còn ghi nhận một sự kiện đặc biệt khi ông trở thành Thủ tướng Công giáo công khai đầu tiên sau gần 500 năm. Các biện pháp được chuẩn bị để bảo vệ lợi ích Nhà thờ Anh trong bối cảnh tôn giáo vẫn là vấn đề nhạy cảm trong chính trường Anh.

Burnham cũng thông báo cha ông đang bị Alzheimer và không biết con trai sẽ lên giữ chức Thủ tướng, đồng thời bày tỏ ý định tập trung nguồn lực chính trị vào cải cách chăm sóc xã hội.

Người biểu tình cũng gây ảnh hưởng tới bài phát biểu từ chức của Starmer trước đó, buộc ban tổ chức phải cấm loa phóng thanh gần khu vực Downing Street để giữ trật tự.

Chính trường Anh đang bước vào một giai đoạn mới với sự thay đổi lãnh đạo, trong bối cảnh đất nước liên tục thay thủ tướng với tốc độ chưa từng có trong lịch sử gần đây.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.