Đá hoa cầu Pichhore 2,56 tỷ năm tuổi ở Ấn Độ gây tò mò cho giới khoa học

Qua công trình nghiên cứu được đăng trên tạp chí Geosystems and Geoenvironment, các nhà địa chất đã xác định đá hoa cầu Pichhore ở Madhya Pradesh, Ấn Độ, là một trong những loại đá hoa cầu cổ xưa nhất còn được biết đến trên thế giới, có niên đại khoảng 2,56 tỷ năm. Đá này nổi bật nhờ cấu trúc hình cầu đặc biệt gọi là orbicule, một dạng cấu tạo rất hiếm thấy toàn cầu.

Viên đá được phát hiện gần làng Kutawali, huyện Shivpuri trong craton Bundelkhand, một trong những vùng địa chất lâu đời nhất Ấn Độ. Các orbicule hình cầu có thể lớn đến 30 cm, mỗi khối hình cầu gồm lõi trung tâm bao quanh bởi nhiều lớp khoáng vật đồng tâm chủ yếu gồm thạch anh, orthoclase và mica, tạo nên vẻ ngoài độc đáo cho viên đá granite này.

Sử dụng phương pháp định tuổi uranium-chì (U-Pb) trên zircon, nhóm nghiên cứu xác định đá Pichhore kết tinh vào khoảng 2,56 tỷ năm trước, lần lượt trở thành đá hoa cầu cổ thứ hai thế giới, sau một mẫu tương tự ở Tây Úc. Ngoài ra, việc phát hiện tinh thể zircon kế thừa từ lớp vỏ lục địa cổ hơn đến 3,5 tỷ năm chứng tỏ những mảnh vỡ của vỏ Trái Đất cổ đại đã tồn tại và được tái hợp vào đá granite non trẻ hơn này.

Phân tích thành phần hóa học đá cho thấy magm tạo nên granite được sinh ra từ sự nóng chảy và tái chế lớp vỏ lục địa cổ đại, chứ không phải từ manti Trái Đất. Điều này xác nhận rằng quá trình tái chế vỏ lục địa, nguyên lý cơ bản trong kiến tạo mảng hiện đại, đã diễn ra hơn 2,5 tỷ năm trước.