Phim tuyên truyền kêu gọi thống nhất Đài Loan gây tranh cãi lớn tại Trung Quốc đại lục

Bộ phim "The Belief" của Trung Quốc tái hiện câu chuyện lịch sử năm 1683 khi Hoàng đế Khang Hy của triều đại nhà Thanh ra lệnh cho đô đốc hải quân Phúc Kiến, Thạch Lương, dẫn đầu quân đội đánh bại Vương quốc Đông Ninh ở Đài Loan, vốn tự xem mình là di sản của triều Minh bị lật đổ trước đó. Trận chiến này, được gọi là trận Phú Sơ, đã mang lại sự kiểm soát của nhà Thanh đối với Đài Loan.

Trong các áp phích quảng bá, phim sử dụng khẩu hiệu: "Thống nhất Đài Loan là không thể ngăn cản." Chủ đề của phim về việc đưa Đài Loan tự trị dưới sự cai trị trực tiếp của Bắc Kinh dường như trùng khớp với chính sách hiện nay của Trung Quốc đại lục và được cho là có sự hậu thuẫn của chính quyền. Một trong những nhà đồng sản xuất phim là Ban tuyên truyền của Ủy ban tỉnh Phúc Kiến thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Dù được phát hành trailer đầu tiên bởi đài truyền hình quốc gia CCTV vào ngày 25/10 năm ngoái, nhân kỷ niệm 80 năm Đài Loan được khôi phục dưới quyền Trung Quốc sau thời kỳ chiếm đóng Nhật Bản, nhưng phim hiện đang rơi vào tình trạng không rõ tương lai. Trailer mới nhất ra mắt tháng 5 vừa qua cho biết phim dự kiến công chiếu vào ngày kỷ niệm chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất bắt đầu, dẫn đến việc nhà Thanh phải nhượng Đài Loan cho Nhật năm 1895. Tuy nhiên, phim không được chiếu như kế hoạch mà không có lời giải thích từ phía nhà sản xuất hay cơ quan quản lý.

Theo danh sách giấy phép công chiếu do Cục Điện ảnh Trung Quốc cấp, "The Belief" không nằm trong số các phim được cấp phép chiếu rộng rãi, vốn là điều kiện bắt buộc để ra rạp tại đại lục.

Nguyên nhân chính được cho là từ làn sóng chỉ trích mạnh mẽ và kêu gọi tẩy chay phim từ cộng đồng dân tộc chủ nghĩa Hán trên mạng xã hội. Thật đáng ngạc nhiên khi nhóm này vốn ủng hộ tuyên bố thống nhất của Bắc Kinh nhưng lại phản đối phim. Họ lý giải rằng triều đại Minh (1368-1644), triều đại cuối cùng do người Hán cai trị, là biểu tượng văn hóa và quân chủ hợp pháp, trong khi nhà Thanh do người Mãn Châu lãnh đạo được xem là chế độ xâm lược và thực dân.

Người theo chủ nghĩa dân tộc Hán xem cuộc chiến của nhà Thanh chống lại Đài Loan là sự hủy diệt phá hủy "pháo đài văn hóa cuối cùng của nền văn minh Trung Hoa và Hán." Trên mạng xã hội Douyin, một người dùng viết: "Dù tôi ủng hộ việc thống nhất, tôi không thể chấp nhận bộ phim ca ngợi một kẻ phản bội triều Minh giúp giặc Mãn Châu phá hủy quê hương Hán." Lời chỉ trích nhắm vào nhân vật Thạch Lương, người từng thuộc phe trung thành với triều Minh ở Đài Loan nhưng sau đó đầu quân cho nhà Thanh, dẫn đến chiến thắng trong trận Phú Sơ.

Hai diễn viên đóng vai chính thuộc phe Thanh cũng nhận nhiều phản ứng tiêu cực từ người xem có quan điểm dân tộc chủ nghĩa này.

Nhóm dân tộc chủ nghĩa Hán cho rằng khẩu hiệu "đại tái sinh dân tộc Trung Hoa" chính là nhằm tái sinh người Hán chứ không phải tất cả các dân tộc ở Trung Quốc được chính quyền Bắc Kinh tuyên bố. Họ còn xem sự sụp đổ của triều Minh năm 1644 là khởi đầu cho sự suy tàn của đất nước.

Tiếng nói của nhóm này ngày càng lớn mạnh đến mức Ban tuyên giáo tỉnh Chiết Giang phải công khai phản bác vào tháng 12 năm ngoái, cho rằng việc mô tả việc người Mãn xâm chiếm và sụp đổ triều Minh là "gián đoạn văn minh Trung Hoa" là quan điểm sai lệch và có thể dẫn đến chủ nghĩa dân tộc Hán hẹp hòi.

Đảng Cộng sản Trung Quốc tự nhận là người kế thừa cả triều Minh và triều Thanh, bao gồm cả quyền cai trị các khu vực tự trị như Tân Cương và Tây Tạng.

Cuộc tranh cãi này diễn ra vào thời điểm nhạy cảm liên quan thông điệp của Bắc Kinh với Đài Loan, khi Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc giảm áp lực quân sự lên hòn đảo trong nửa đầu năm nay. Bắc Kinh coi Đài Loan là phần lãnh thổ cần thống nhất, có thể sử dụng vũ lực nếu cần.

Phần lớn quốc gia, trong đó có Mỹ và Nhật Bản, không công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập nhưng phản đối việc sử dụng vũ lực để sáp nhập hòn đảo tự trị này. Mỹ cam kết cung cấp vũ khí phòng thủ cho Đài Loan.