Không có bộ định tuyến Wi-Fi nào dành cho người tiêu dùng của Mỹ sản xuất hoàn toàn trong nước

Vào tháng 3/2026, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã ban hành lệnh cấm đối với tất cả bộ định tuyến internet gia đình quốc tế, với lý do các lỗ hổng bảo mật trong thiết bị sản xuất ở nước ngoài đã bị kẻ xấu lợi dụng để tấn công các hộ gia đình Mỹ, gây gián đoạn mạng, phục vụ cho gián điệp và trộm cắp tài sản trí tuệ. Các cuộc tấn công mạng nổi bật như Salt Typhoon, Volt và Flax đã chứng minh nguy cơ này. FCC cảnh báo rằng các nhà sản xuất thiết bị có thể cài đặt cửa hậu, tạo điều kiện cho tình báo nước ngoài và hacker truy cập không kiểm soát vào mạng của Mỹ.

Chính sách cấm này đã gặp không ít khó khăn trên thực tế. Tháng 5/2026, FCC công bố thông báo cho phép các bộ định tuyến hiện có tiếp tục nhận bản cập nhật phần mềm và firmware nhằm giảm thiểu rủi ro cho người dùng Mỹ đến ít nhất ngày 1/1/2029. Quyết định này được đưa ra sau khi Hiệp hội Công nghệ Người tiêu dùng Quốc gia (NCTA) nêu ra các vấn đề thiếu hụt nguồn cung cấp vật liệu nền và linh kiện bộ nhớ quan trọng, có thể làm gián đoạn dịch vụ băng thông rộng của hàng triệu người dùng.

Điều này cho thấy các quy định về ngăn chặn cập nhật phần mềm trên thiết bị hiện hữu có thể gây nhiều tác hại hơn cả lợi ích trong việc đảm bảo an ninh mạng. Thực tế một chuỗi cung ứng bộ định tuyến hoàn toàn trong nước gần như chỉ là điều mong ước trước những khó khăn thực tế.

Thị trường bộ định tuyến Mỹ hiện dựa nhiều vào đối tác nước ngoài, đặc biệt là từ Đông Nam Á trong khâu cung ứng linh kiện và thiết kế. Công ty lớn nhất thị trường là tập đoàn Trung Quốc T.P. Link từng bị FCC nhắm tới trong nỗ lực cấm các sản phẩm phổ biến của hãng vào năm 2025. Hiện T.P. Link chiếm khoảng 35% thị phần bộ định tuyến gia đình Mỹ, giảm từ trên 60% so với năm 2024. Các hãng quốc tế khác như ASUS, Synology và D-Link đều có trụ sở tại Đài Loan và nằm trong phạm vi điều chỉnh của FCC.

Trước quy định mới, T.P. Link đã họp với FCC để xin được cấp phép có điều kiện cho các sản phẩm của mình. Hãng cho biết đang đầu tư hàng trăm triệu USD để chuyển sản xuất và nghiên cứu phát triển bộ định tuyến người tiêu dùng về Mỹ qua công ty con đặt tại Irvine, California. Tuy nhiên, FCC yêu cầu quy trình thiết kế cũng phải dịch chuyển hoàn toàn vào Mỹ, hoặc các công ty phải xin được giấy phép miễn trừ riêng biệt.

Ngay cả các thương hiệu Mỹ như Google, Netgear, Ubiquiti và Amazon cũng sử dụng các đối tác sản xuất ở nước ngoài. Google sản xuất sản phẩm Nest tại Việt Nam và Trung Quốc, Netgear hoạt động phân tán giữa Việt Nam và Đài Loan. Linksys, thương hiệu Mỹ có trụ sở tại Irvine, California, thuộc sở hữu của tập đoàn Đài Loan Foxconn, hiện sản xuất sản phẩm tại Việt Nam. Ngay cả SpaceX với hệ thống Starlink sản xuất bộ định tuyến tại Bastrop, Texas cũng nhập linh kiện từ Việt Nam.

Thị trường bộ định tuyến Mỹ hiện đang trong trạng thái không chắc chắn, khi các quy định của FCC cấm bán các bộ định tuyến sản xuất ở nước ngoài khi chưa được chính phủ Mỹ phê duyệt. Tuy nhiên, các công ty vẫn được phép bán sản phẩm hiện có trên thị trường. Sự không rõ ràng trong khung pháp lý kết hợp với sự linh động trong việc cấp phép có điều kiện khiến thị trường thêm phần phức tạp.

Đến nay, ít nhất 11 công ty đã nhận được giấy phép miễn trừ bán sản phẩm tại Mỹ đến năm 2027. Ví dụ như Netgear được phép tiếp tục bán các dòng bộ định tuyến mesh, mobile và standalone, bao gồm cả Nighthawk, Orbi, CAX và Cable CM. Các thương hiệu Amazon Eero và Nokia cũng hưởng quyền lợi tương tự. Công ty Arcadyan Technology, nhà sản xuất cho các hãng T-Mobile, AT&T và Verizon, được cấp phép vào tháng 6/2026. Các công ty khác như Hitron Technologies và Vantiva cũng đang đàm phán để được chấp thuận.

Những chỉ trích về quy định này vẫn tồn tại. Các chuyên gia cho rằng lệnh cấm sẽ không bảo vệ người dùng đã sở hữu bộ định tuyến nước ngoài, đồng thời việc ngừng hỗ trợ cập nhật phần mềm có thể làm gia tăng rủi ro bảo mật. Tổ chức Electronic Frontier Foundation cảnh báo sự thiếu tính nhất quán trong áp dụng và các phép miễn trừ sẽ củng cố vị thế những nhà cung cấp hiện hữu và làm sâu sắc hơn các quan hệ hợp tác đáng ngờ trong thị trường.

Việc thị trường hoàn toàn phụ thuộc vào linh kiện quốc tế sẽ tiếp tục khiến FCC gặp nhiều phản đối. Bên cạnh đó, chính sách miễn trừ theo từng trường hợp cũng có thể là chiêu bài giúp hạn chế cạnh tranh từ các doanh nghiệp Trung Quốc và buộc các nhà sản xuất phải tuân thủ quy định của Mỹ. Thông tin chi tiết về quá trình phê duyệt cũng được giữ bí mật, khiến người tiêu dùng phải chờ đợi xem liệu thương hiệu họ chọn có thể tiếp tục duy trì sản xuất tại Mỹ hay không.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.