Tòa án Mỹ bác bỏ lệnh hạn chế quốc tịch sinh tại lãnh thổ, gia đình Haiti đón nhận cơ hội ở Mexico

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã bác bỏ một lệnh hành pháp do Tổng thống Donald Trump ký nhằm ngăn cấm cấp quốc tịch sinh tại lãnh thổ cho con của những người di cư bất hợp pháp hoặc có tình trạng tạm thời. Phán quyết nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ bảo đảm quyền quốc tịch sinh tại lãnh thổ với một số ngoại lệ rất hạn chế.

Quyền quốc tịch sinh tại lãnh thổ ở Mỹ được bảo vệ rõ ràng từ sau Nội chiến nhờ Sửa đổi thứ 14 của Hiến pháp nhằm đảm bảo quyền công dân cho những người từng bị nô lệ. Quyền này tiếp tục được mở rộng vào cuối thế kỷ 19, khi Tòa án Tối cao khẳng định hầu hết những người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều có quyền quốc tịch bất kể tình trạng pháp lý của cha mẹ ra sao.

Trước khi phán quyết được công bố, một gia đình người Haiti đã kịp có quốc tịch sinh tại Mexico, nơi con cái họ sinh ra đã đủ điều kiện nhập tịch, qua đó cải thiện cơ hội nhập cảnh vào Mỹ. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump chấm dứt chương trình Bảo vệ Tạm thời (TPS) dành cho người Haiti, khiến nhiều người có nguy cơ mất việc làm và bị trục xuất khỏi Mỹ.

Điển hình là câu chuyện của Vivianne Petit Frere, 37 tuổi, sinh ra ở St. Martin, vùng lãnh thổ Pháp nơi không áp dụng quốc tịch theo nguyên tắc sinh tại lãnh thổ, và sau đó bị trục xuất về Haiti khi mới 6 tuổi cùng mẹ. Vivianne rời Haiti vào năm 2019 để đến Florida, Mỹ nhưng không đạt được mục tiêu định cư nên chuyển sang sống tại Tijuana, Mexico.