Washington bật đèn xanh cho Ả Rập Xê Út phát triển chương trình hạt nhân dân sự

Ngày 22/7/2026, chính phủ Mỹ chính thức công bố sẽ cho phép Ả Rập Xê Út phát triển một chương trình hạt nhân dân sự hầu như hoàn chỉnh, nhằm phục vụ các mục tiêu năng lượng trong nước. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright xác nhận thỏa thuận này, đồng thời khẳng định đây là nền tảng pháp lý cho một quan hệ hợp tác kéo dài nhiều thập kỷ giữa hai bên.

Thông tin này gây sự chú ý lớn trong khu vực Trung Đông, nơi cuộc đua hạt nhân ngày càng nóng bỏng, đặc biệt khi Israel bày tỏ sự lo ngại trước quyết định của Washington. Dù cam kết chương trình chỉ phục vụ mục đích dân sự, nhiều chuyên gia cảnh báo đây vẫn có thể tạo điều kiện cho mở rộng năng lực hạt nhân trong tương lai.

Về mặt tài chính, thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Ả Rập Xê Út được đánh giá là một bước đi có lợi cho các doanh nghiệp Mỹ. Theo đó, các công ty Mỹ sẽ được hưởng độc quyền trong hàng trăm tỷ USD giá trị các hợp đồng xây dựng, cung cấp và vận hành các cơ sở hạt nhân ở Ả Rập Xê Út.

Động thái này không chỉ củng cố vị thế kinh tế và kỹ thuật của Mỹ trong ngành công nghiệp năng lượng quốc tế mà còn tăng cường sự gắn kết chiến lược với Riyadh trong các lĩnh vực then chốt.

Điểm quan trọng trong thỏa thuận là Ả Rập Xê Út sẽ được quyền tiến hành làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ mình, nếu một nghiên cứu chung giữa hai nước đánh giá các cơ sở làm giàu này đáp ứng đầy đủ các yêu cầu an toàn và kiểm soát được đặt ra.

Quy định này được xem là bước nhượng bộ lớn của phía Mỹ, nhằm hỗ trợ Riyadh nâng cao năng lực hạt nhân dân sự, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các rủi ro phát sinh có thể gây lo ngại trong khu vực.

Quyết định của Washington được cho là sẽ làm gia tăng căng thẳng tại Trung Đông, bởi sự trỗi dậy của chương trình hạt nhân Ả Rập Xê Út có thể kích thích các quốc gia khác tại đây tăng cường năng lực hạt nhân của mình. Về phần mình, chính quyền Riyadh tuyên bố họ theo đuổi chương trình trong phạm vi dân sự để đa dạng hóa năng lượng và phát triển kinh tế bền vững.

Quan hệ hợp tác năng lượng giữa Mỹ và Ả Rập Xê Út từ lâu đã là một trụ cột chiến lược, và thỏa thuận mới này tiếp tục củng cố quan hệ đó trong bối cảnh nhiều thách thức địa chính trị diễn ra tại khu vực.

Việc trao quyền làm giàu uranium cũng đồng nghĩa với khả năng tăng mức tự chủ về năng lượng hạt nhân của Riyadh, góp phần nâng cao vị thế của nước này trên trường quốc tế.

Dù vậy, thỏa thuận vẫn còn nhiều nội dung sẽ phải trình Quốc hội Mỹ xem xét, trong khi phản ứng từ các bên liên quan, đặc biệt là Israel và các quốc gia trong khu vực, vẫn được theo dõi sát sao.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.