Bạo loạn ở Bờ Tây, 4 dân làng Palestine và 2 binh sĩ Israel thiệt mạng

Ngày 26/5, bạo lực leo thang nghiêm trọng tại khu vực Bờ Tây bị chiếm đóng sau loạt đụng độ giữa binh sĩ Israel và dân làng Palestine, khiến tổng cộng 6 người thiệt mạng, gồm 2 binh sĩ Israel và 4 dân làng Palestine, cùng nhiều người bị thương.

Bộ Y tế Palestine cho biết 4 người dân làng ở Tell, phía Bắc Bờ Tây, đã bị binh sĩ Israel bắn chết. Quân đội Israel xác nhận có 2 binh sĩ thiệt mạng, trong đó có một người là thành viên của đội phòng vệ địa phương. Ngoài ra, có 2 người Israel và 4 người Palestine khác bị thương trong các vụ việc.

Trong bốn năm qua, chính phủ cứng rắn của Israel, do các nhà lãnh đạo cộng đồng định cư và những người ủng hộ chiếm đa số, đã thúc đẩy mạnh mẽ công tác xây dựng các khu định cư tại Bờ Tây. Đa số cộng đồng quốc tế coi việc này là phi pháp, đồng thời là rào cản lớn đối với tiến trình hòa bình.

Trước tình hình leo thang, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phối hợp cùng Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã kêu gọi tăng cường quân đội ở Bờ Tây. Đồng thời, họ đề nghị phá dỡ nhà của những nghi phạm tại Tell, thu giữ vũ khí và thu hồi giấy phép lao động của dân làng nơi đây. Tuyên bố kêu gọi "lực lượng an ninh phải được phép hành động tự do và quyết liệt chống lại khủng bố".

Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich còn đưa ra quan điểm cứng rắn hơn, đề xuất ba làng Tell, Iraq Burin và Beit Furik cần bị xử lý như trong chiến dịch phá hủy quy mô lớn tại các trại tị nạn Nablus và Tulkarm năm ngoái, thông qua việc sơ tán dân cư để "dọn sạch cơ sở hạ tầng khủng bố". Ông nhấn mạnh cần hành động quân sự quyết đoán và không khoan nhượng ngay lập tức.

Cảnh báo của quân đội Israel nêu rằng một dân làng đã chiếm lấy vũ khí của một định cư và nổ súng, làm thiệt mạng anh Benayahu Mellet, một nhân viên bảo vệ 32 tuổi trong khu định cư gần đó. Một video ghi lại cảnh hai người đàn ông mặc thường phục và một binh sĩ Israel rút súng đối mặt người dân Palestine trong một cánh đồng, trong khi dân làng cố gắng đẩy họ ra và giật được vũ khí. Sau đó có tiếng súng vang lên.

Quân đội Israel cho biết họ đã tiêu diệt người cướp súng và người này có vũ khí khi bị bắn. Tuy nhiên, đoạn video khác cho thấy binh sĩ Israel bắn vào một nhóm dân làng Palestine đang nằm dưới đất. Quân đội không giải thích lý do vì sao các thành viên khác trong nhóm lại bị bắn và mất bao lâu sau cuộc ẩu đả ban đầu.

Trung tướng Eyal Zamir, chỉ huy quân đội Israel, đã ra lệnh điều thêm binh sĩ tới Bờ Tây nhằm tăng cường an ninh sau sự cố.

Yossi Dagan, lãnh đạo Hội đồng Khu vực Samaria của cộng đồng định cư ở Bờ Tây, đăng video yêu cầu chính phủ Israel có đòn đánh mạnh vào Palestinian Authority và Hamas, gọi đó là "đòn tay sắt".

Theo cơ quan tin tức Palestine WAFA, 5 làng xung quanh thành phố Nablus bị các định cư Israel tấn công trong ngày 26/5. Khu vực này được coi là một trong những điểm nóng bạo lực giữa dân định cư và người Palestine.

Ngoài việc xây dựng các khu định cư mới, đã có ít nhất 9 điểm canh tác nông nghiệp nhỏ xung quanh, nơi các vụ xung đột giữa định cư Israel và người Palestine diễn ra thường xuyên, bao gồm việc trộm gia súc, đốt phá tài sản và các vụ phá hoại nhà thờ Hồi giáo.

Bộ Y tế Palestine thống kê từ đầu năm đến nay đã có 87 người Palestine thiệt mạng ở các tỉnh Bờ Tây, trong đó 21 người bị bắn chết bởi các định cư Israel. Các vụ tấn công nhằm vào những cộng đồng Palestine thường diễn ra theo kiểu trả thù sau khi người Israel thiệt mạng, gọi là hành động "giá tiền" (price tag).

Điển hình là vụ việc ngày 21/3, khi Yehuda Sherman, 18 tuổi, chết do một xe ô tô Palestine đâm khi anh đang đi xe địa hình gần Beit Imrin, dẫn đến các cuộc tấn công của các định cư Israel nhằm trả đũa.

Theo Văn phòng Điều phối các Vấn đề Nhân đạo Liên Hợp Quốc (OCHA), chỉ trong hai ngày sau vụ việc này đã có 32 vụ tấn công của dân định cư ảnh hưởng tới 30 cộng đồng Palestine tại Bờ Tây, trong đó một phần ba xảy ra quanh Nablus. Nhà và xe của người Palestine bị đốt, tài sản bị phá hoại và có ít nhất 32 người bị thương.

Hiện có hơn 700.000 người Israel sinh sống tại các khu định cư ở Bờ Tây và Đông Jerusalem, vùng đất bị Israel chiếm đóng từ năm 1967 và được người Palestine đòi thành lập nhà nước độc lập cùng Gaza.