Xét nghiệm máu mới giúp phát hiện nguy cơ suy giảm nhận thức sớm
Các dấu hiệu suy giảm trí nhớ thường âm thầm xuất hiện nhiều năm trước khi các triệu chứng rõ ràng khởi phát. Mới đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện một phương pháp đơn giản nhằm ước lượng nguy cơ mắc các vấn đề về nhận thức trong tương lai thông qua xét nghiệm máu. Công trình này đã được đăng tải trên tạp chí uy tín JAMA, nhấn mạnh vai trò của biomarker p-tau217 trong việc dự báo khả năng xuất hiện suy giảm nhận thức sau này.
Phương pháp nghiên cứu và kết quả thu được
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học phân tích dữ liệu của 2.684 người trưởng thành có sức khỏe nhận thức bình thường, với tuổi trung bình gần 70, tham gia vào sáu nghiên cứu dài hạn tại Bắc Mỹ, Australia và Nhật Bản. Trong quá trình theo dõi, 478 người đã phát triển các dấu hiệu suy giảm nhận thức lần đầu tiên. Kết quả cho thấy nồng độ p-tau217 ban đầu trong máu có mối liên hệ chặt chẽ với nguy cơ suy giảm nhận thức sau đó.
Đặc biệt, nhóm đối tượng có chỉ số p-tau217 rất cao sở hữu nguy cơ phát triển suy giảm nhận thức trong vòng 5 năm lên tới 38%, so với 12% ở nhóm có chỉ số thấp. Đối với thời gian theo dõi 10 năm, con số này tương ứng là 78% và 40%. Tuy nhiên, các tác giả lưu ý cần cẩn trọng khi đánh giá nguy cơ dài hạn do số lượng người được theo dõi trong thời gian này còn hạn chế.
Ý nghĩa và ứng dụng trong tương lai
Biomarker p-tau217 vẫn giữ được vai trò dự báo ngay cả khi xét đến các yếu tố nguy cơ truyền thống khác như độ tuổi, gen đa hình APOE ε4 và lắng đọng amyloid trong não. Nhờ vậy, p-tau217 cung cấp thông tin bổ sung về mức độ rủi ro cá nhân.
Cần lưu ý, nghiên cứu không khẳng định xét nghiệm có thể chính xác dự đoán ai sẽ mắc Alzheimer mà chỉ đánh giá khả năng phát triển các dạng suy giảm nhận thức, bao gồm cả sa sút trí tuệ nhẹ. Điều này giúp xác định nguy cơ tổng thể nhưng không thể đưa ra dự báo cụ thể cho từng trường hợp.
Theo các nhà khoa học, lợi ích chính của xét nghiệm nằm trong lĩnh vực nghiên cứu, hỗ trợ chọn lọc đối tượng thích hợp cho các thử nghiệm phòng ngừa và xác định nhóm có nguy cơ cao để áp dụng phương pháp điều trị mới. Hiện tại, dữ liệu chưa đủ để áp dụng rộng rãi ở những người khỏe mạnh.
Khảo sát này phản ánh tốc độ phát triển nhanh trong nghiên cứu Alzheimer, đồng thời hứa hẹn một phương thức chẩn đoán đơn giản hơn, thay thế các kỹ thuật phức tạp như chụp PET hoặc lấy mẫu dịch não tủy trong tương lai.
Những điều bổ ích từ bài viết
- Xét nghiệm máu đo p-tau217 có thể dự báo sớm nguy cơ suy giảm nhận thức.
- Người có nồng độ p-tau217 cao có nguy cơ suy giảm nhận thức lên tới 38% trong 5 năm.
- Kết quả cung cấp thêm thông tin ngoài các yếu tố nguy cơ đã biết như tuổi tác và gen APOE ε4.
- Phương pháp này chưa đủ chính xác để dự báo cá nhân nhưng hữu ích cho nghiên cứu và phòng ngừa.
- Xét nghiệm máu có tiềm năng thay thế các phương pháp chẩn đoán phức tạp trong tương lai.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
