Nga kiểm tra phản ứng của Ba Lan và NATO qua chiến tranh lai dưới ngưỡng vũ lực

Hoạt động của các lực lượng Nga trong chiến tranh lai được đánh giá là có phương pháp chỉn chu, lặp đi lặp lại và dễ dự đoán. Ba Lan trở thành một vùng thử nghiệm quan trọng cho các dịch vụ an ninh Nga, vốn bắt nguồn từ truyền thống của Liên Xô về việc gieo rắc hỗn loạn. Gần đây, các hoạt động trong vùng "bóng tối chiến tranh" được mở rộng, với nhiều sự khiêu khích và khiêu khích nhằm làm ly gián quan hệ Ba Lan - Ukraine và làm suy giảm sự ủng hộ dành cho Ukraine.

Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cảnh báo các hành động khiêu khích của Nga là rất thực tế. Ông cho biết từ vài tuần qua, các cơ quan an ninh Ba Lan quan sát được sự kích hoạt trở lại của một số tài khoản mạng xã hội đã bị đình trệ trong nhiều tháng, hiện đang thổi bùng các mâu thuẫn chính trị và xã hội tại Ba Lan.

Các chính trị gia Ba Lan nhận định Nga có thể tận dụng các drone Ukraine bị bắt, hoặc sử dụng hệ thống tác chiến điện tử để chi phối, chuyển hướng các UAV trong trường hợp một cuộc tấn công lớn từ Ukraine nhằm vào các mục tiêu ở Nga hoặc thậm chí Ba Lan. Cựu chỉ huy đơn vị GROM, tướng Roman Polko, nhấn mạnh việc Bộ trưởng Quốc phòng muốn ngăn chặn nguồn cơn tấn công và xác định rõ nếu có sự kiện xảy ra sẽ là do Nga. Ông cũng lưu ý rằng thông tin và tinh thần chiến đấu là nền tảng cho các hoạt động, ảnh hưởng đáng kể tới động lực và cách thức triển khai.

Trang phân tích về tin giả DisInfo Digest chỉ ra Nga đang tạo dựng mô hình tuyên truyền về việc vận chuyển trái phép vật liệu nổ qua biên giới EU vào năm 2025, sử dụng làm bằng chứng giả nhằm đổ lỗi cho Ukraine và các nước châu Âu hợp tác trong âm mưu khủng bố nhằm vào Cầu Crimea. Nga mô tả đây là một chiến dịch phá hoại đa quốc gia với sự hợp tác của dịch vụ tình báo Ukraine và một số quốc gia, trong đó các phương tiện di chuyển qua Romania, Bulgaria, Ba Lan, Moldova và khu vực Baltic. Tuyên truyền này nhằm mục đích gây ra ấn tượng là các nước EU đồng thuận với đường dây "hành lang xanh" cho hoạt động khủng bố.

Chiến tranh lai của Nga sử dụng đa dạng các biện pháp như phá hoại, gây rối, tấn công mạng và tuyên truyền nhằm làm suy yếu nội bộ các quốc gia NATO và xã hội tiền tuyến ủng hộ Ukraine, đặc biệt là Ba Lan và Pháp. Trong quá khứ, Ba Lan ghi nhận nhiều vụ phá hoại cơ sở hạ tầng quan trọng do các đối tượng được tuyển mộ qua mạng xã hội, chủ yếu là Telegram, thực hiện. Cơ quan An ninh Nội địa Ba Lan (ABW) phát hiện âm mưu đốt kho hàng, trung tâm thương mại, gây ra tai nạn đường sắt và phá hoại hệ thống cáp viễn thông cùng hạ tầng năng lượng.

Cùng với Belarus, Nga được xác định là tác nhân kích phát cuộc khủng hoảng di cư qua biên giới Ba Lan-Belarus. Các hệ thống định vị GPS cũng bị gây nhiễu liên tục trên vùng biển Baltic. Các lực lượng dân sự báo cáo hàng trăm vụ bay không được phép của UAV trên các khu vực hạ tầng trọng yếu như sân bay. Sự kiện 20 drone xâm nhập biên giới Ba Lan là đòn thử nghiệm gây lo ngại rằng kịch bản đó có thể tái diễn.

Nga đã thử nghiệm các kế hoạch đánh bom máy bay bằng cách gửi hàng hóa chứa vật liệu cháy qua đường vận chuyển. Trước đó, các cuộc tấn công nổ kho đạn ở Cộng hòa Séc và Bulgaria cũng nằm trong chiến lược leo thang xung đột với NATO. Các hành động này có thể báo hiệu sự gia tăng căng thẳng và những hoạt động tấn công quy mô lớn hơn trong tương lai.

Một trong những thủ đoạn nổi bật là tổ chức các vụ khiêu khích mang "cờ giả", sử dụng các cá nhân gốc Ukraine được tuyển dụng, nhằm tạo ra các tình huống giả mạo để vu cáo phía Ukraine gây rối, như nhóm GRU từng được cho là dự tính một cuộc tấn công giả mạo nhằm tạo cớ cho Nga tấn công Ukraine vào giai đoạn cuối 2021, đầu 2022.

Trong chiến dịch tuyên truyền dài hạn, Nga từng phát tán thông tin sai lệch về việc Ukraine sở hữu mạng lưới phòng thí nghiệm vũ khí hóa học, sinh học và bom bẩn hạt nhân để công kích Donetsk. Các tổ chức nghiên cứu Mỹ như Viện Nghiên cứu Chiến tranh và Atlantic Council đánh giá đây là các nỗ lực tạo tiền đề cho biện pháp leo thang hoặc hợp lý hóa các hành động của Nga.

Hiện nay, trí tuệ nhân tạo trở thành công cụ mới hữu hiệu trong việc phát tán thông tin sai lệch, góp phần làm nhiễu loạn tình hình thông tin.

Nga nổi tiếng với các hành động sử dụng chất độc để loại bỏ đối thủ, như vụ đầu độc cựu điệp viên Sergei Skripal và con gái, hay nhà hoạt động Alexei Navalny. Những vụ ám sát nổi bật và có tính công khai như vụ sát hại Robert Kuzowkow ở Ba Lan do đối tượng gốc Gruzia có gốc gác Chechnya thực hiện, hay sự cố phát hiện tên lửa Nga trên lãnh thổ Ba Lan, cũng như các phi vụ vi phạm không phận phía Đông Ba Lan bằng tên lửa hành trình nhằm tấn công Ukraine đều cho thấy chiến lược gây sợ hãi rõ ràng.

Thông điệp rõ ràng được Nga truyền tải nhằm gây hoang mang, ngăn chặn sự hỗ trợ cho Ukraine và thử nghiệm sự kiên định của NATO. Theo Thiếu tướng Paweł Szota, Giám đốc Cơ quan Tình báo Ba Lan, Nga sẽ tiếp tục thử thách NATO, khai thác khả năng phản ứng chính trị thay vì quân sự của liên minh để đẩy ranh giới cấm xúc phạm một cách tinh vi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.