Mỹ và Saudi Arabia sắp công bố thỏa thuận chương trình hạt nhân dân sự

Theo các báo cáo từ truyền thông Mỹ, Hoa Kỳ đang chuẩn bị ký một thỏa thuận với Saudi Arabia về chương trình hạt nhân dân sự. Thỏa thuận này được dự kiến kéo dài tới 30 năm, trong đó các công ty Mỹ sẽ góp phần phát triển chương trình hạt nhân của vương quốc Ả Rập tại vùng Vịnh, đặc biệt bao gồm khả năng làm giàu uranium cho mục đích dân sự.

Thỏa thuận được cho sẽ đem lại hàng tỷ đô la cho ngành công nghiệp hạt nhân của Mỹ, và được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quan hệ hợp tác năng lượng giữa hai quốc gia. Song phía Mỹ chưa công bố chính thức nội dung cụ thể, và Nhà Trắng cũng chưa phản hồi về các thông tin liên quan.

Thỏa thuận diễn ra trong bối cảnh căng thẳng vẫn cao độ giữa Washington và Tehran, liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, một trong những nguyên nhân khiến xung đột gia tăng trong khu vực và hiện vẫn là rào cản trong đàm phán hòa bình đang đình trệ.

Sự kiện thỏa thuận này cũng gây ra phản ứng mạnh từ nhiều nhà chính trị Mỹ thuộc cả hai đảng và các quan chức Israel, do lo ngại dự án hạt nhân dân sự của Saudi Arabia có thể bị chuyển đổi để phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Nhiều ý kiến cảnh báo việc làm giàu uranium có thể mở đường cho cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân trong khu vực Trung Đông.

Chính phủ Saudi Arabia từ lâu khẳng định quyền theo đuổi chương trình hạt nhân dùng cho mục đích dân sự của mình. Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Manila không xác nhận công khai thỏa thuận này, mà chuyển sang Nhà Trắng chịu trách nhiệm phát ngôn.

Cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett cho rằng thỏa thuận này là “một thất bại chiến lược nghiêm trọng” đối với Israel và có thể làm suy giảm an ninh của nước này. Ông cảnh báo rằng việc làm giàu chất hạt nhân ngay trên đất Saudi Arabia có thể kích hoạt một cuộc chạy đua vũ khí trong khu vực và khiến Israel mất đi khả năng kiểm soát vận mệnh của mình.

Thỏa thuận sẽ được trình lên Quốc hội Mỹ trong những ngày tới, mặc dù không yêu cầu sự đồng thuận thông qua của cơ quan này để có hiệu lực. Điều này gây ra lo ngại về mức độ minh bạch và giám sát đối với một vấn đề nhạy cảm trong chính sách đối ngoại và an ninh khu vực.

Đến thời điểm hiện tại, cả Nhà Trắng và giới chức Riyadh vẫn chưa đưa ra những bình luận chính thức về thỏa thuận này, mặc dù được nhiều phương tiện truyền thông Mỹ rộng rãi đưa tin.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.