Cựu lãnh đạo Ramadoss rút lui chính trị ở tuổi 88, mở ra kỷ nguyên mới cho PMK tại Tamil Nadu

Vào dịp sinh nhật lần thứ 88 diễn ra tại Saraswathi College gần Tindivanam, Dr. S. Ramadoss - người sáng lập Đảng Pattali Makkal Katchi (PMK) - đã chính thức tuyên bố rút lui khỏi chính trường. Ông nhấn mạnh sẽ không bàn luận hay can thiệp vào các hoạt động chính trị và giao toàn bộ quyền điều hành đảng cho con trai, Chủ tịch PMK Dr. Anbumani Ramadoss, cùng với sự hỗ trợ của vợ con ông này.

Nguyên nhân chính được ông Ramadoss đưa ra là tình trạng chóng mặt mãn tính, khiến ông chỉ muốn người đến thăm hỏi quan tâm đến sức khỏe thay vì công việc chính trị. Phát biểu này kết thúc một giai đoạn đầy biến động của PMK, khi ông và con trai vừa trải qua cuộc chiến tranh giành quyền lãnh đạo kéo dài, chia rẽ nội bộ đảng thành các phe phái đối lập. Sự hòa giải được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ hồi tháng trước trở thành chính thức qua tuyên bố này.

Trước khi bước vào chính trường, Ramadoss từng là bác sĩ làng tại Villupuram, nổi tiếng với dịch vụ y tế giá rẻ và gần gũi cộng đồng. Năm 1980, ông thành lập Vanniyar Sangam nhằm thúc đẩy quyền lợi giáo dục và việc làm cho cộng đồng Vanniyar, tầng lớp xã hội lớn và có tính kết đoàn cao trong nhóm Các Lớp Nghèo Nhất (Most Backward Class - MBC) tại Tamil Nadu.

Phong trào này đã tạo bước ngoặt lớn trong chính sách ưu tiên của bang, với các cuộc biểu tình mạnh mẽ đòi hỏi chế độ ưu tiên riêng biệt dành cho giáo dục và việc làm nhà nước. Những cuộc tuần hành và phong tỏa giao thông quy mô lớn, đặc biệt là vụ chặn đường kéo dài một tuần vào tháng 9/1987, chứng tỏ khả năng tổ chức cao độ và phương thức phản kháng đặc trưng bằng việc cưa đốn cây ven đường công cộng.

Kết quả của hàng loạt hoạt động này là phân chia lại nhóm Các Lớp Nghèo Nhất thành hai nhóm riêng: Backward Classes và Most Backward Classes. Cộng đồng Vanniyar được xếp vào nhóm sau và hưởng ưu đãi 20% suất ưu tiên, đây là thành tựu chính trị tiêu biểu xuyên suốt sự nghiệp của Ramadoss. Từ đó, ông lập ra đảng Pattali Makkal Katchi năm 1989, tiếp nối phong trào xã hội.

Ramadoss từng thể hiện tham vọng giành được quyền lực lớn tại Tamil Nadu, kỳ vọng PMK sẽ thắng cử ngay sau khi thành lập, song các biến cố lịch sử như vụ ám sát Rajiv Gandhi đã làm thay đổi tiến trình đó. PMK từng là đối tác liên minh quan trọng, thắng 20 ghế tại Hội đồng Lập pháp bang năm 2001 và duy trì vai trò với các liên minh nhiều năm.

Tuy nhiên, từ 2009 trở đi, đảng này liên tục phải đối mặt với thất bại bầu cử, thua cả ở cấp bang và trung ương, chỉ giành lại 5 ghế Hội đồng Lập pháp vào năm 2021 trong liên minh với AIADMK, và hiện chỉ chiếm khoảng 4% tỷ lệ phiếu bầu. Ảnh hưởng của PMK vì thế dần chuyển sang vai trò thương thuyết thay vì dựa vào sức mạnh bỏ phiếu thật sự.

PMK gắn liền với cộng đồng Vanniyar và mối quan hệ căng thẳng với các nhóm Dalit, đặc biệt tại những khu vực như Dharmapuri và Villupuram. Cuộc bạo động Dharmapuri năm 2012, hậu quả của cuộc hôn nhân liên đẳng cấp, vẫn là sự kiện tối tăm nhất liên quan đến xung đột đẳng cấp tại Tamil Nadu.

Ramadoss từng bị chỉ trích vì có phát ngôn cho rằng điện ảnh Tamil thúc đẩy các chàng trai Dalit tiến hành hôn nhân liên đẳng cấp, gây phẫn nộ trong dư luận. Phong trào của ông chưa bao giờ tách rời khỏi chính trị mang màu sắc loại trừ và tranh chấp đẳng cấp, dù phía ủng hộ luôn thấy ông là người thúc đẩy chính sách ưu tiên xã hội.

Trước khi chính thức nghỉ hưu, Ramadoss vẫn kêu gọi tăng cường phong trào đòi 10,5% suất ưu tiên nội bộ cho Vanniyar tại cuộc họp đại hội thanh niên đầu năm 2025. Ông cũng cảnh báo các cán bộ đảng phải làm việc nghiêm túc để giữ vị trí trong đảng.

Con trai ông, Dr. Anbumani Ramadoss, thừa hưởng di sản của người cha nhưng cũng mang theo kỳ vọng khác biệt. Ông Anbumani nổi bật với hình ảnh lãnh đạo quốc gia khi từng giữ chức Bộ trưởng Y tế Liên bang, tham gia cải cách y tế công cộng, Chương trình Y tế Nông thôn Quốc gia và các luật hạn chế hút thuốc nơi công cộng.

Anbumani hướng tới xây dựng một "PMK 2.0" phát triển theo mô hình đảng phát triển và có thể lãnh đạo Tamil Nadu thay vì chỉ dựa vào chính trị đẳng cấp truyền thống. Tuy nhiên, câu hỏi liệu PMK có thể vượt ra khỏi cơ sở đảng được hình thành từ đấu tranh đẳng cấp vẫn chưa có lời giải trong bối cảnh chính trị hiện nay.

Trong dịp sinh nhật, biểu tượng yên ắng nhất là cảnh trồng 88 cây xanh, tượng trưng cho tuổi của nhà sáng lập. Lời nhắn nhủ cuối cùng của Ramadoss là mong muốn được mọi người ngừng thảo luận chính trị với ông, nhường sân cho thế hệ mới do con trai ông tiếp tục sự nghiệp chính trị và xã hội đã gây dựng từ nửa thế kỷ qua.