INE hoãn phê duyệt quy định quá trình nội bộ các đảng hướng đến bầu cử 2027

Trong phiên họp ngày 23/7, Viện Bầu cử Quốc gia Mexico (INE) đã tiếp tục hoãn việc thông qua các quy định để quản lý các quy trình nội bộ đang diễn ra tại các đảng chính trị, nhất là giai đoạn được gọi là "tiền tiền vận động tranh cử" (pre-precampaña). Đề xuất này đã được trình bày từ tháng 3 nhưng chưa được đồng thuận.

Tháng rưỡi trước cận kề thời điểm quá trình bầu cử 2026-2027 bắt đầu, việc trì hoãn lần này tiếp tục kéo dài những tranh cãi về quyền hạn quản lý các giai đoạn chuẩn bị nội bộ các đảng nhằm chọn ứng viên cho các vị trí đại diện trong cuộc bầu cử liên bang và địa phương.

Thành viên Hội đồng INE, ông Arturo Castillo, đã nhiều lần cảnh báo rằng hiện tại các hoạt động nội bộ đảng đã diễn ra nhưng vẫn thiếu một cơ quan giám sát hiệu quả, ví von "trò chơi đã bắt đầu và không có trọng tài". Ông cho rằng đây không chỉ là vấn đề tổ chức nội bộ của đảng mà còn là các giai đoạn lựa chọn ứng viên trong tất cả các tổ chức chính trị liên quan trực tiếp đến cuộc bầu cử sắp tới.

Tuy nhiên, bà Guadalupe Taddei, Chủ tịch Hội đồng INE, nhấn mạnh rằng vấn đề này thuộc thẩm quyền của Quốc hội Mexico và thời gian qua bộ phận lập pháp chưa có văn bản quy định cụ thể. Bà từ chối nhận định INE thiếu quan tâm, đồng thời nhấn mạnh rằng từ ba năm trước Quốc hội đã có cơ hội ban hành quy định nhưng vẫn chưa thực hiện.

Ngoài ra, các thành viên Hội đồng cũng khẳng định việc quản lý chi tiêu của các đảng trong giai đoạn này không nên được tính như chi tiêu vận động tranh cử mà là chi phí hành chính thường xuyên.

Quan điểm khác biệt còn thể hiện qua đề xuất của ông Arturo Castillo và đồng minh trong Hội đồng về việc tính chi tiêu giai đoạn "tiền tiền vận động tranh cử" vào tổng chi tiêu chính thức trong giai đoạn vận động tranh cử chính thức (tháng 4 - 5 năm 2027), nhằm có cơ sở kiểm soát và xử lý các trường hợp vượt chi ngân sách. Đây cũng là điểm mấu chốt vì kết quả kiểm toán thu chi có thể dẫn đến việc huỷ bỏ kết quả thắng cử của ứng viên vi phạm.

Ngày 23/7, các thành viên Castillo, Martín Faz và Carla Humphrey đã đề nghị Hội đồng giữ lại dự thảo do ông Jorge Montaño trình bày để đặt nền tảng cho việc kiểm soát, nhưng đa số các thành viên khác vẫn đồng ý gỡ bỏ dự thảo khỏi chương trình làm việc.

Trong cuộc thảo luận, các đại diện đảng như PRI, PAN, MC, Partido Verde và PAZ cũng bày tỏ bất bình khi cho rằng ý kiến và góp ý của họ không được Hội đồng ghi nhận đầy đủ, khiến dư luận nội bộ chính trị thêm phần sôi nổi.

Ngoài những tranh luận về quản lý quy trình nội bộ đảng, cuộc họp còn chứng kiến những vụ va chạm chính trị. Đại diện đảng Somos México, ông Marco Baños, trước đây từng là thành viên Hội đồng bầu cử, chỉ trích việc INE "dường như đi sau thời gian" so với tiến độ các hoạt động đảng đang diễn ra thực tế.

Cuối buổi, đại diện Somos México nêu vấn đề liên quan đến cựu thống đốc Baja California, ông Ernesto Ruffo, người đang bị chính phủ Liên bang cáo buộc có vai trò đứng đầu một mạng lưới trốn thuế, nhưng đảng này khẳng định ông là "tù nhân chính trị".

Tuy nhiên, trả lời báo chí, bà Guadalupe Taddei cho biết INE chưa nhận được đơn khiếu nại hoặc phát hiện nào để mở cuộc điều tra về việc ông Ruffo có liên quan tới nguồn tài trợ bất hợp pháp trong quá trình thành lập Somos México, cũng như chưa có cuộc điều tra tự phát nào được tiến hành.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.