Thị trưởng New York bị chỉ trích mạnh mẽ vì đề xuất bắt thủ tướng Israel Netanyahu trong kỳ họp Liên Hợp Quốc

Thị trưởng New York City, Zohran Mamdani, ngày 22/7 đã gây chú ý và tranh cãi lớn khi tiết lộ rằng văn phòng luật của thành phố đang xem xét khả năng cảnh sát New York (NYPD) có thể tiến hành bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong chuyến thăm thành phố vào tháng 9 dịp kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Phát biểu với nhật báo The New York Times, ông Mamdani nhấn mạnh sẽ thực hiện các hành động pháp lý dựa trên luật pháp hiện hành tại thành phố, nhưng không tạo ra luật mới cho mục đích này.

Ông Mamdani cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với lệnh bắt giữ của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đối với ông Netanyahu, gọi vị Thủ tướng Israel là “tội phạm chiến tranh” và khẳng định rằng quan điểm này được nhiều người ủng hộ do các hành động của ông Netanyahu trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, đề xuất này gặp phải phản ứng mạnh mẽ từ phía các quan chức liên bang và đại diện đảng Cộng hòa. Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho rằng quyền hạn của chính quyền liên bang vượt trội hơn mong muốn của thị trưởng thành phố và gọi đây là “màn trình diễn chính trị thuần túy”. Ông Waltz nhấn mạnh nhiều rào cản pháp lý như việc Mỹ không tham gia Rome Statute – văn kiện thành lập ICC, cũng như quyền miễn trừ ngoại giao dành cho các lãnh đạo nước ngoài trong chuyến thăm Liên Hợp Quốc.

Các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ cũng lên tiếng yêu cầu Mamdani tập trung vào các vấn đề nội bộ như giá thuê nhà tăng cao và bài trừ chủ nghĩa bài Do Thái thay vì chính trị hóa lực lượng cảnh sát địa phương và can thiệp vào chính sách đối ngoại của Mỹ. Cựu Thị trưởng New York, Eric Adams, gọi đây là hành động không cẩn trọng và có thể gây hậu quả đối với người Mỹ ở nước ngoài, đồng thời khẳng định sẽ đón tiếp ông Netanyahu tại thành phố.

Ủy ban ICC đã phát lệnh bắt giữ đối với ông Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant từ tháng 11/2024 với cáo buộc tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người liên quan chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza. Israel bác bỏ các cáo buộc và cho rằng ICC không có thẩm quyền xét xử vụ việc. Mỹ cũng không là thành viên của ICC và cấm các cơ quan địa phương hợp tác hoặc ủng hộ các yêu cầu của Tòa án.

Chính quyền New York chưa có phản hồi chính thức về đề xuất này. Trong khi đó, một số đại diện đảng Cộng hòa tại thành phố còn cảnh báo rằng việc thi hành lệnh bắt giữ ICC có thể được xem là hành động nổi loạn chống lại thẩm quyền liên bang.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.