Andermatt tái sinh nhờ phát triển du lịch và di sản văn hóa Goethe

Teufelsbrücke, nằm trong hẻm núi Schöllenen, vẫn được xem là nơi gần nhất người ta có thể cảm nhận được tinh thần của nhà văn Đức Johann Wolfgang von Goethe. Cảnh quan nơi đây giữ nguyên vẻ nguyên sơ với những vách đá cheo leo, con sông Reuss ngấu nghiến nước qua các tảng đá granite trơn nhẵn và con đường lát đá cổ xưa tạo nên trải nghiệm mang hơi hướng thế kỷ 18. Theo truyền thuyết, cây cầu đá cổ được xây dựng bởi chính quỷ dữ, khiến địa danh này gắn liền với nhiều câu chuyện ly kỳ và hình tượng quỷ trong tác phẩm Faust của Goethe.

Damian Zingg, giám đốc Bảo tàng Sasso San Gottardo đặt tại đỉnh đèo Gotthard, cho biết nhà văn đã tìm thấy cảm hứng cho nhiều đoạn trong "Faust II" từ những chuyến đi ở đây. Ông cùng Margrit Wyder, Chủ tịch Hội Goethe Thuỵ Sĩ, đã phối hợp xây dựng một tuyến đường chủ đề Goethe chạy xuyên qua hẻm núi Schöllenen đến thị trấn Andermatt và lên đỉnh đèo Gotthard. Bằng cách sử dụng mã QR tại các điểm dừng quan trọng, du khách có thể nghe kể chuyện và trích dẫn nguyên tác, sinh động hóa trải nghiệm khám phá văn hóa và lịch sử.

Đường đến Andermatt ngày nay đã thay đổi nhiều so với thế kỷ 18 với sự hiện diện của cầu mới và đường hầm phục vụ lưu thông ô tô. Thị trấn không còn giữ nguyên nét yên bình cổ kính khi các khu phức hợp khách sạn và căn hộ sang trọng được xây dựng ồ ạt, điển hình là khu nghỉ dưỡng năm sao The Chedi nổi tiếng, chỉ vừa lấp ló sau ngọn tháp nhà thờ cũ.

Khu đô thị mới Andermatt Reuss, chỉ cách hẻm núi vài phút đi bộ, là đại diện cho sự phát triển mạnh mẽ của thị trấn. Quảng trường Gottardo hiện là nơi thu hút khách bộ hành và các tay đua xe đạp trên con đường lát sỏi cổ, được bao quanh bởi các công trình kiến trúc bằng gỗ và đá mang đậm nét Thụy Sĩ truyền thống. Khách sạn Radisson Blu toát lên sự sang trọng với hình dáng bao quanh quảng trường, trong khi công trình đang thi công cho The Alpinist dự kiến cung cấp thêm 164 căn hộ nghỉ dưỡng và 66 phòng khách sạn năm sao, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2024.

Cách đây 20 năm, Andermatt từng rơi vào cảnh suy thoái, khi quân đội Thụy Sĩ từng đóng quân lên tới 12.000 binh sĩ và rút lui sau thập kỷ 1990. Vào thời điểm đó, thị trấn phải đối mặt với câu hỏi lớn về tương lai phát triển kinh tế và du lịch.

Đầu tư của doanh nhân Ai Cập Samih Sawiris đã mở ra bước ngoặt quan trọng; ông đã mua lại 1,44 triệu mét vuông đất tại địa bàn Andermatt Reuss với giá 19 triệu franc Thụy Sĩ và từng mô tả đây như "một tờ 100 euro nằm trên đường mà không ai nhặt". Đến nay, mục tiêu đưa Andermatt lên bản đồ du lịch quốc tế đang dần thành hiện thực và lôi kéo khách từ khắp nơi trên thế giới.

Tuy nhiên, phần phát triển mới vẫn lưu giữ nét hiện đại pha trộn của những khu nghỉ dưỡng cao cấp, chưa thực sự hòa quyện với khu phố cũ. Giá bất động sản hiện tại ở mức khoảng 26.000 franc Thụy Sĩ mỗi mét vuông, tương đương hơn 28.000 euro, khiến căn hộ 35 mét vuông có giá lên đến một triệu euro.

Ngoài các khách sạn sang trọng, khu vực đang tích cực phát triển một trung tâm thể thao đa năng quy mô lớn dự kiến hoàn thành vào năm 2032, gồm bể bơi giải trí, tường leo núi, sân trượt băng, sân chơi Padel cùng nhiều nhà hàng và quán cà phê. Theo Samih Sawiris, đây là công trình tâm điểm giúp kết nối khu phố mới cùng với trung tâm thị trấn cũ, tạo nên sự phát triển bền vững và nâng tầm trải nghiệm cho người dân lẫn du khách.

Tại Andermatt Reuss còn có các dịch vụ cho thuê xe đạp carbon đặc biệt, do người nước ngoài sinh sống lâu năm điều hành. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những du khách yêu thích khám phá các đèo núi Furka, Gotthard và vùng lân cận bằng xe đạp địa hình hoặc xe đạp đua.

Andermatt ở độ cao trên 1400 mét, nằm giữa vùng núi cao nguyên với các đỉnh trên 3000 mét luôn hiện diện xung quanh. Trước đây, nhà văn Goethe từng trải qua một hành trình gian nan vào mùa đông năm 1779, đi qua núi Furka với cảnh sắc hùng vĩ nhưng thách thức hiểm nguy. Ông mô tả cảm giác bị bao quanh chặt chẽ giữa các ngọn núi khổng lồ và đối mặt với sự khắc nghiệt của thiên nhiên có thể dễ dàng khiến con người mất phương hướng hay tai nạn do điều kiện tuyết phủ dày.

Ngày nay, cung đường này được nhiều khách bộ hành và vận động viên đạp xe ưa chuộng, với các dịch vụ hỗ trợ xe điện dành cho những vòng đèo có độ cao lớn, đồng thời phát huy được yếu tố "phiêu lưu", "hoang sơ" - những giá trị mà thị trường du lịch lựa chọn làm điểm nhấn thu hút khách.

Trên đèo Gotthard, nơi Goethe ba lần đặt chân nhưng đều quay đầu, có một điểm gọi là “Scheideblick” - nơi ông ngắm nhìn nước Ý từ phía Thụy Sĩ với ánh mắt đầy tiếc nuối. Đây cũng là nơi đặt bảo tàng Sasso San Gottardo trong các hầm pháo đạn cũ của quân đội Thụy Sĩ, giới thiệu chi tiết về các chuyến du hành và sự liên kết giữa thiên nhiên, văn hoá và lịch sử chiến lược của vùng này.

Quay lại thị trấn, khách sạn The Chedi và các công trình đầu tư của Samih Sawiris là biểu tượng cho sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Trước khách sạn năm sao, những siêu xe như Porsche và Ferrari đỗ san sát, thể hiện đẳng cấp mới mà các khách du lịch cao cấp mang đến khu vực này.

Andermatt không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của Goethe mà còn đang hướng tới tương lai với sự kết hợp giữa giá trị văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và phát triển hạ tầng du lịch cao cấp. Đây là mô hình hiếm hoi tại châu Âu về sự đồng hành giữa lịch sử và hiện đại trong phát triển du lịch vùng núi.