Tổng thống Nam Phi tạm thời ngăn điều tra luận tội liên quan bê bối 'Farmgate'

Tòa án tỉnh Western Cape của Nam Phi vừa ra phán quyết tạm thời ngăn cản ủy ban quốc hội tiếp tục điều tra khả năng luận tội Tổng thống Cyril Ramaphosa liên quan bê bối "Farmgate". Thẩm phán Andre le Grange xác nhận quá trình điều tra phải đình chỉ cho đến khi Tòa án xét xử vụ kiện hành chính của Ramaphosa đối với kết luận của hội đồng độc lập được xác định xong.

Phán quyết này được đưa ra sau khi Ramaphosa khiếu nại kết quả điều tra do hội đồng độc lập công bố năm 2022, cho rằng hội đồng đã sai lệch nhiệm vụ, hiểu nhầm thông tin và đánh giá lệch về bốn cáo buộc chống lại ông. Đây là bước ngoặt pháp lý quan trọng trong tranh chấp kéo dài quanh vụ bê bối tiền mặt bị mất cắp tại trang trại tư nhân năm 2020.

Ramaphosa phủ nhận mọi hành vi sai trái và khẳng định số tiền là thu từ việc bán trâu. Câu chuyện được đưa ra quốc hội vào năm 2022, tuy nhiên lúc đó đa số nghị sĩ đã bỏ phiếu không thành lập ủy ban luận tội. Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 2024, Tòa án Hiến pháp Nam Phi kết luận quốc hội đã hành động trái luật khi bác bỏ báo cáo của hội đồng độc lập và mở đường cho việc khôi phục tiến trình luận tội.

Sau cuộc bầu cử năm 2024, đa số thành phần trong quốc hội Nam Phi đã thay đổi đáng kể khi Đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC), nơi ông Ramaphosa đứng đầu, không còn nắm đa số và hiện chỉ điều hành chính phủ trong liên minh. Điều này khiến quá trình luận tội ông có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Phán quyết của Tòa án Hiến pháp hồi tháng 5 được xem là phép màu cho những người muốn tiếp tục điều tra tổng thống. Dưới áp lực này, Ramaphosa đã ngay lập tức đưa ra vụ kiện pháp lý khác nhằm phản bác lại kết luận của hội đồng độc lập. Việc tòa án tạm đình chỉ quốc hội tiếp tục tiến trình luận tội đã giúp ông có thêm thời gian bảo vệ uy tín, tránh bị tổn hại hình ảnh trước khi vụ kiện chính được xử.

Phán quyết cuối cùng được đưa ra bởi bộ ba thẩm phán, trong đó hai người nhất trí tạm dừng quá trình luận tội khiến ông Ramaphosa tạm thời hưởng lợi. Người phát ngôn tổng thống xác nhận ông tôn trọng quyết định của tòa án và sẽ tiếp tục phối hợp để xử lý vụ việc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.