Giới trẻ Mỹ chạy tốc độ kinh ngạc làm dậy sóng phong trào ‘trackflation’

Phong trào chạy bộ trong giới trẻ Mỹ đang chứng kiến bước nhảy vọt với những thành tích vượt trội chưa từng thấy trước đây. Ví dụ điển hình được chia sẻ bởi một phụ huynh khi con trai ông, vốn đã từng là cầu thủ bóng đá, bắt đầu tập luyện chạy bộ trong mùa đông lạnh giá ở New York và nhanh chóng cải thiện thành tích vượt xa kỳ vọng. Tại giải khu vực, các vận động viên trẻ thi đấu với tốc độ đáng kinh ngạc, nhiều vận động viên về nhất đều chạy dưới 4 phút 30 giây cho cự ly 1.600 mét (gần một dặm). Những thành tích như vậy trước đây chỉ xuất hiện ở cấp đại học hoặc vận động viên chuyên nghiệp.

So sánh dữ liệu từ năm 2015, chỉ có rất ít vận động viên trung học đạt thành tích dưới 4 phút 40 giây ở cự ly tương tự, nhưng hiện nay con số này đã tăng gấp nhiều lần và trung bình thành tích của các vận động viên trẻ cũng được cải thiện đáng kể. Các video và hình ảnh ghi lại các kỷ lục liên tục bị phá vỡ, từ các vận động viên lớp 9 chạy 100 mét ở mức 11 giây đến những thành tích chạy 2 dặm chỉ mất chưa tới 10 phút.

Sự xuất hiện của phong trào trackflation có nguyên nhân sâu xa từ hệ thống luyện tập, đào tạo và cạnh tranh ngày càng chuyên nghiệp cho các vận động viên trẻ. Các giải đấu lớn đã xuất hiện hạng mục dành cho học sinh trung học cơ sở, và những vận động viên ở độ tuổi này đã đạt đến mức độ luyện tập thở, sức bền và tốc độ như vận động viên chuyên nghiệp. Chẳng hạn như cân nhắc cho chạy 800 mét dưới 2 phút ngay từ tuổi 13-14.

Đáng chú ý là sự hỗ trợ của các câu lạc bộ điền kinh trẻ, như Zephyrs Track Club và Youth Track Foundation, đã thu hút và nuôi dưỡng rất nhiều tài năng nhí, từ cả những em nhỏ 4 tuổi. Môi trường thi đấu và huấn luyện ít bị ảnh hưởng bởi sự thiên vị hay chính trị đội bóng, khiến cho điền kinh được nhiều phụ huynh và vận động viên lựa chọn như một môn thể thao công bằng dựa trên thành tích đếm được chính xác bằng đồng hồ bấm giờ.

Thành tích vượt trội còn gắn liền với sự phát triển của các loại giày đột phá trong công nghệ như Nike Vaporfly hay New Balance FuelCell SuperComp Elite với các tấm carbon giúp tăng năng lượng trả lại cho người chạy. Theo các chuyên gia, những đôi giày này hỗ trợ giảm chấn thương cơ xương và cho phép vận động viên luyện tập với cường độ cao hơn mà không làm tổn hại cho cơ thể quá nhiều, từ đó cải thiện sức mạnh và thành tích chung.

Ngoài ra, việc áp dụng các phương pháp huấn luyện khoa học như làm quen với nhiệt độ cao (heat acclimatization) hay tập luyện đa ngưỡng (double-threshold training) đã trở nên phổ biến trong giới trẻ chạy bộ. Những cách thức này trước đây chỉ dành cho các vận động viên chuyên nghiệp hoặc đại học nay đã được vận dụng khéo léo từ cấp trung học cơ sở.

Mặc dù sự tiến bộ của các vận động viên trẻ gây ngạc nhiên và tự hào, nó cũng đặt ra nhiều thách thức về nguồn lực và mức độ cạnh tranh. Môn điền kinh trung học tại Mỹ có số lượng vận động viên tham gia đông đảo nhất với hơn 1,1 triệu người, vượt qua các môn thể thao đồng đội như bóng rổ, nhưng phần lớn không nhận được mức đầu tư tương xứng để thuê huấn luyện viên có chuyên môn sâu.

Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh ngày càng tăng cao khiến một số vận động viên trẻ gặp phải chấn thương hoặc kiệt sức do luyện tập quá mức. Tuy nhiên, nhờ công nghệ thông tin, mạng xã hội, cùng nhiều chuyên gia và vận động viên từng thi đấu chia sẻ kinh nghiệm, các em có thể tiếp cận các chế độ luyện tập thông minh hơn và phù hợp hơn.

Với việc nhiều vận động viên trẻ hiện đã đạt mức thành tích từng chỉ thấy ở cấp đại học hoặc chuyên nghiệp, phong trào "trackflation" đang tạo nên một cuộc cách mạng về tốc độ trong điền kinh học đường Mỹ. Khi hệ thống câu lạc bộ, huấn luyện viên, công nghệ và sân chơi liên tục phát triển, không quá ngạc nhiên nếu trong thập kỷ tới ta chứng kiến sự xuất hiện của những tài năng chạy bộ vượt chuẩn mực truyền thống.

Những năm tới sẽ là thời gian thử thách để các vận động viên, gia đình, huấn luyện viên và các tổ chức phải cân bằng giữa việc duy trì phong độ đỉnh cao và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho thế hệ vận động viên trẻ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.