Sauna trong đời sống Phần Lan và sự quan tâm y học

Sauna đã trở thành một nét văn hóa truyền thống gắn bó với người dân Phần Lan trong nhiều thế hệ. Với họ, sauna không chỉ là nơi nghỉ ngơi, thư giãn trong không gian nóng ẩm góp phần giải phóng mồ hôi và tinh thần mà còn là yếu tố được ngành y học chú ý về khả năng ảnh hưởng tích cực đến hệ tim mạch.

Nghiên cứu dài hạn về tác động của sauna đến sức khỏe

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Internal Medicine đã theo dõi trong trung bình 20,7 năm đối với 2.315 nam giới trung niên Phần Lan. Các nhà nghiên cứu tập trung đánh giá mối quan hệ giữa tần suất sử dụng sauna và nguy cơ tử vong do đột tử tim mạch, bệnh mạch vành gây tử vong, các bệnh tim mạch khác cũng như tử vong do mọi nguyên nhân.

Quảng cáo300 × 250

Kết quả cho thấy nhóm sử dụng sauna từ 4 đến 7 lần mỗi tuần có tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân giảm tới 40% khi so sánh với những người chỉ sử dụng một lần mỗi tuần. Ngoài ra, nghiên cứu cũng ghi nhận sự giảm nguy cơ đột tử tim mạch, tử vong do bệnh mạch vành và các bệnh tim mạch khác.

Cơ chế sinh lý và những hạn chế của nghiên cứu

Về mặt sinh lý, khi ngồi trong phòng sauna, cơ thể tăng nhịp tim, giãn mạch máu, tăng nhiệt độ cơ thể và kích thích tiết mồ hôi. Các tác động này được các tác giả nghiên cứu so sánh tương tự với các bài tập thể dục từ cường độ nhẹ đến trung bình, dù chúng không hoàn toàn tương đồng.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa "mối liên hệ thống kê" và "quan hệ nhân quả". Đây không phải là thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên phân nhóm người sử dụng hoặc không sử dụng sauna mà chỉ là quan sát thói quen thực tế. Do đó, dù có quan hệ giữa tần suất dùng sauna và tử vong thấp hơn, chưa thể khẳng định sauna chính là nguyên nhân trực tiếp. Các yếu tố khác như lối sống, sức khỏe ban đầu hay những thói quen của nhóm hay sử dụng sauna cũng có thể ảnh hưởng.

Lưu ý về an toàn và tiềm năng hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Mặc dù kết quả hấp dẫn, sauna không phù hợp với tất cả mọi người. Những người bị bệnh tim mạch không ổn định, huyết áp không kiểm soát, phụ nữ mang thai có nguy cơ, người mất nước, đang dùng rượu hoặc có triệu chứng chóng mặt cần được tư vấn y tế trước khi sử dụng nhiệt độ cao trong sauna.

Nghiên cứu cũng cho thấy sauna có thể là một công cụ bổ trợ tốt cho lối sống lành mạnh, bên cạnh các yếu tố quan trọng khác như tập luyện thể chất đều đặn, chế độ ăn cân đối, nghỉ ngơi hợp lý và khám sức khỏe định kỳ. Tuy không thay thế các biện pháp chăm sóc sức khỏe chuẩn, sauna có thể góp phần nâng cao sức khỏe tim mạch khi được tích hợp đúng cách.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nghiên cứu theo dõi hơn 20 năm với 2.315 nam giới Phần Lan cho thấy tần suất dùng sauna 4-7 lần/tuần giảm 40% tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân.
  • Người dùng sauna thường xuyên cũng có nguy cơ tử vong do đột tử tim mạch và bệnh mạch vành thấp hơn.
  • Sauna kích thích tim đập nhanh hơn và giãn mạch máu tương tự một số hiệu ứng của tập luyện thể chất cường độ nhẹ đến trung bình.
  • Kết quả nghiên cứu chỉ là quan sát, chưa chứng minh nguyên nhân và hiệu quả trực tiếp do sauna gây ra.
  • Sauna không an toàn cho một số nhóm người như bệnh nhân tim không ổn định, người mang thai nguy cơ, và người mất nước.

Đăng ký bản tin QMVN