Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh thứ bảy trong 10 năm qua

Chỉ gần một tháng sau khi Keir Starmer bất ngờ từ chức, Andy Burnham, cựu Thị trưởng Manchester và một trong những chính trị gia được yêu mến nhất tại Anh, đã chính thức trở thành Thủ tướng thứ bảy trong vòng 10 năm qua của Vương quốc Anh. Thành công này đến từ chiến thắng với khoảng cách lớn tại cuộc bầu cử phụ ở khu vực bầu cử Makerfield, điểm sáng giúp ông được bổ nhiệm làm lãnh đạo Đảng Lao động, thay thế vị trí mà Starmer để lại.

Ngay sau chiến thắng bầu cử, phát biểu ở tuổi 56, Burnham nhấn mạnh cảm nhận về một nước Anh chưa đạt được tiềm năng và cam kết sẽ dành hết sức mình để thúc đẩy sự thay đổi cần thiết, mang lại niềm hy vọng mới cho tương lai cho Makerfield và đất nước.

Được xem là gương mặt hàng đầu thuộc cánh trung tả của Đảng Lao động, Andy Burnham đã tích lũy kinh nghiệm hơn hai thập kỷ trong nhiều vị trí chính trị từ quốc gia đến địa phương. Ông lần đầu được bầu vào Quốc hội vào năm 2001 và từng được Thủ tướng Tony Blair bổ nhiệm làm bộ trưởng cấp dưới tại Bộ Nội vụ. Dưới thời Gordon Brown, Burnham đảm nhận các chức vụ tại Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa và sau đó là Bộ Y tế.

Burnham cũng từng ra tranh cử chức lãnh đạo Đảng Lao động hai lần vào các năm 2010 và 2015. Năm 2017, ông rút khỏi Quốc hội để trở thành Thị trưởng vùng Greater Manchester, nơi có dân số khoảng 2,8 triệu người ở phía bắc Anh. Từ đó đến nay, ông đã hai lần tái đắc cử, gần đây nhất với tỷ lệ phiếu ủng hộ gần hai phần ba.

Trong thời gian làm Thị trưởng Manchester, một trong những thành tựu đáng chú ý của Burnham là mở rộng hệ thống giao thông công cộng giá rẻ. Ông cũng đặt trọng tâm vào các vấn đề nhà ở và chăm sóc sức khỏe. Burnham từng công khai chỉ trích Brexit - quá trình Anh rời Liên minh châu Âu năm 2020, và xác định mình là người theo chủ nghĩa "xã hội kinh doanh" (pro-business socialism).

Trong đại dịch COVID-19, ông nổi bật với việc phản đối Thủ tướng lúc bấy giờ Boris Johnson, kêu gọi chính phủ hỗ trợ tài chính lớn hơn cho doanh nghiệp và người lao động bị ảnh hưởng bởi các biện pháp phong tỏa. Chiến dịch mạnh mẽ và những thành công của ông ở Manchester đã giúp Burnham có biệt danh "Vua miền Bắc".

Burnham sinh năm 1970 tại Aintree, gần Liverpool, lớn lên trong môi trường làng mạc thuộc khu vực công nghiệp và khai thác mỏ cũ của miền Bắc nước Anh. Bố ông từng là kỹ thuật viên và mẹ là trợ lý y tế. Trước khi bước chân vào chính trị, ông từng học ngành tiếng Anh tại Đại học Cambridge và cảm thấy mình như người ngoài trong môi trường đó. Ông gia nhập Đảng Lao động từ năm 14 tuổi, chịu ảnh hưởng bởi cuộc đình công của thợ mỏ giữa thập niên 1980.

Andy Burnham cũng là người ủng hộ trung thành câu lạc bộ bóng đá Everton. Ông kết hôn với vợ người Hà Lan và có ba người con. Một dấu ấn cá nhân trên cơ thể ông là hình xăm con ong thợ trên cánh tay phải, biểu tượng của sự đoàn kết và công nghiệp, cũng là biểu tượng đặc trưng của thành phố Manchester.

Burnham hiện nằm trong số những chính trị gia có tỷ lệ ủng hộ cao nhất nước Anh, được xem là hy vọng lớn nhất của Đảng Lao động để đối đầu với sự trỗi dậy của đảng dân túy cánh hữu Reform UK do Nigel Farage lãnh đạo. Tuy vậy, vị trí Thủ tướng Anh thời hậu Brexit trở nên đầy thách thức khi chỉ trong một thập kỷ qua đã có tới bảy người nắm giữ chức vụ này, phản ánh sự bất ổn chính trị kéo dài.

Ông tiếp quản vị trí thủ tướng trong bối cảnh Anh đang phải đối mặt với nhiều vấn đề sâu sắc về chính trị, kinh tế và xã hội, đặt ra nhiều câu hỏi về định hướng và chính sách của chính phủ mới trong tương lai gần.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.