Khám phá 6000 năm lịch sử cư trú liên tục tại Çadır Höyük, Thổ Nhĩ Kỳ

Çadır Höyük là một địa điểm khảo cổ nằm gần làng Peyniryemez thuộc huyện Sorgun, tỉnh Yozgat, miền Trung Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một gò đất nhân tạo hình thành qua hàng nghìn năm nhờ việc xây dựng liên tục các khu định cư mới trên nền tảng các công trình kiến trúc cũ. Khu khảo cổ này đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu trong 33 năm qua và do Giáo sư Sharon Steadman từ Khoa Nhân chủng học của Đại học SUNY Cortland đứng đầu.

Hoạt động khai quật năm nay tập trung vào việc nghiên cứu các lớp cư trú trải dài từ thời Chalcolithic (Thời đại đồng) cho đến thời kỳ Byzantine. Chalcolithic là giai đoạn chuyển tiếp khi các cộng đồng bắt đầu sử dụng các công cụ làm bằng đồng nhưng vẫn giữ nhiều đặc điểm của công cụ đá. Ngoài ra, các di tích thuộc thời kỳ Hittite, Thời đại sắt, cùng nhiều giai đoạn lịch sử khác cũng được phát hiện tại đây, giúp các nhà nghiên cứu theo dõi sự thay đổi trong cách sinh sống và phát triển khu định cư theo thời gian.

Giáo sư Steadman cho biết các công trình tại Çadır Höyük chủ yếu được xây dựng bằng gạch bùn và bố trí xung quanh các sân trong nội khu, từ đó mở đến các phòng sinh hoạt. Điều đặc biệt là mô hình này có sự tương đồng với cách bố trí nhà cửa trong làng Peyniryemez ngày nay – một ngôi làng gần đó.

Những ngôi nhà cổ đại cũng hướng ra đường chính, tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển trong khu định cư và duy trì mối quan hệ với hàng xóm, tương tự như trong các cộng đồng ngày nay. Các dấu tích tại sân trong cho thấy chúng không chỉ đóng vai trò là nơi sinh hoạt chung mà còn là nơi sản xuất gốm sứ, phản ánh sự kết nối chặt chẽ giữa kiến trúc, thủ công và đời sống xã hội.

Sự kiện khai quật tại Çadır Höyük cung cấp bức tranh toàn cảnh về cách cộng đồng địa phương ở Anatolia duy trì và phát triển lối sống qua các thời kỳ lịch sử khác nhau. Những khám phá về kiến trúc, tổ chức không gian và nghề thủ công giúp hiểu rõ hơn về các phương thức sinh hoạt và phát triển kỹ thuật xây dựng cổ đại, đồng thời chỉ ra rằng nhiều truyền thống còn tồn tại đến ngày nay trong các làng mạc xung quanh.

Nhờ đó, các nhà nghiên cứu không những tái hiện lại lịch sử dân cư lâu dài mà còn làm sáng tỏ sự liên tục văn hóa và xã hội của khu vực Anatolia trong hàng thiên niên kỷ.