Ukraine tiến hành đòn tấn công nhằm vào tàu vận tải Nga liên quan Iran giữa căng thẳng leo thang

Cuộc xung đột có liên quan đến Iran vừa trải qua bước ngoặt khi Ukraine tiến hành các cuộc tấn công tầm xa vào các tàu biển chở hàng quân sự Nga tại Biển Caspi, theo tuyên bố của Kyiv. Theo Ukraine, các tàu này được sử dụng để vận chuyển thiết bị quân sự giữa Nga và Iran. Đáp lại, Iran xác nhận một trong những tàu bị tấn công là tàu thương mại của nước này, làm một thủy thủ thiệt mạng và một số người khác bị thương.

Ngày 22/7, chính phủ Iran đã triệu tập đại diện ngoại giao đang giữ chức vụ công sứ của Ukraine tại Tehran tới Bộ Ngoại giao để phản đối chính thức về vụ việc. Tờ IRNA dẫn lời quan chức Iran nhấn mạnh rằng Cộng hòa Hồi giáo sẽ kiên quyết bảo vệ an ninh cũng như lợi ích quốc gia và sẽ không bỏ qua các cuộc tấn công nhằm vào sinh mạng và tài sản của công dân nước này.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã lên tiếng trên mạng xã hội X tố cáo Nga đã cung cấp hình ảnh vệ tinh cho Iran, giúp Tehran định vị và nhắm mục tiêu các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông. Ông cho biết từ đầu tháng 7, vệ tinh Nga đã liên tục theo dõi các quốc gia vùng Vịnh cùng các căn cứ Mỹ, chuyển giao ảnh chụp cho Iran để phục vụ cho các cuộc tấn công và đánh giá thiệt hại sau đó.

Zelensky nêu rõ trong hai ngày 19 và 20/7, ít nhất bốn căn cứ không quân tại Bahrain, Jordan và Kuwait nằm trong phạm vi quan sát của vệ tinh Nga. Ông cảnh báo rằng các thế lực đang tìm cách làm tình hình thêm phức tạp và mở rộng phạm vi của cuộc khủng hoảng. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường sức ép lên Nga để chấm dứt cuộc chiến và ngăn chặn hành động của Moscow trong vai trò đồng minh hỗ trợ Iran.

Trong bối cảnh này, ngoài tuyên bố chính thức của Bộ Ngoại giao Iran về quyền đáp trả cuộc tấn công, nhiều người dùng mạng xã hội Iran đã kêu gọi đáp trả bằng tên lửa đạn đạo Kheibar Shekan. Một số bình luận thể hiện sự bất mãn với chính sách ngoại giao được xem là yếu kém của chính phủ, nhấn mạnh sức mạnh hỏa lực tên lửa của Iran như một công cụ răn đe hiệu quả.

Cựu nghị sĩ Iran Nezameddin Mousavi đánh giá vụ tấn công tàu thương mại Iran ở Caspi là hành động quân sự của Ukraine và đề nghị Iran nên có phản ứng tương xứng tại Biển Đen, đồng thời cho rằng Iran cần xem xét nới rộng tầm bắn tên lửa đạn đạo vượt mức hiện nay khoảng 2.000 km.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc điện đàm với bà Kaja Kallas, Cao ủy Chính sách Đối ngoại Liên minh châu Âu, bày tỏ sự phẫn nộ trước vụ tấn công và kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Liên minh châu Âu cùng cộng đồng quốc tế lên án hành động này. Cuộc điện đàm diễn ra vào thời điểm EU vừa áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt nhằm vào các thẩm phán Iran vì vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.

Tuyên bố của Tổng thống Ukraine về việc Nga hỗ trợ Iran trái ngược với nhận định của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cam kết không chuyển giao hoặc bán vũ khí cho Iran, đồng thời Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng khẳng định không hỗ trợ vũ khí cho Tehran dù chiến sự ở Ukraine vẫn diễn ra.

Trump cảnh báo rằng nếu Nga hoặc Trung Quốc thay đổi lập trường, điều đó sẽ gây hệ quả nghiêm trọng và không có lợi cho họ. Đến nay, cả Moscow và Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức nào về những cáo buộc từ phía Ukraine, khiến cuộc khủng hoảng ngày càng phức tạp hơn.