Mỹ ký thỏa thuận hạt nhân quan trọng với Saudi Arabia mở rộng hợp tác công nghệ

Ngày 24/4, Bộ Năng lượng Mỹ công bố việc ký kết thỏa thuận hợp tác hạt nhân mang tính lịch sử với Saudi Arabia. Theo đó, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, đã ký kết "thỏa thuận hợp tác hạt nhân vì mục đích hòa bình" cùng "hiệp định đảm bảo an ninh trực tiếp" giữa hai bên.

Thỏa thuận này mở ra khả năng cho Saudi Arabia phát triển công nghệ làm giàu uranium trong khuôn khổ kiểm soát nghiêm ngặt nhằm phục vụ nhu cầu năng lượng và mục đích dân sự. Bộ Năng lượng Mỹ khẳng định tài liệu này sẽ giúp mở rộng xuất khẩu công nghệ hạt nhân của Mỹ, tạo thêm việc làm có thu nhập cao trên lãnh thổ Mỹ, đồng thời tăng cường vị thế an ninh năng lượng và quốc gia của cả hai nước.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhấn mạnh: "Những thỏa thuận này phản ánh cam kết chung của hai quốc gia trong việc mở rộng quan hệ thương mại Mỹ - Saudi, mang lại thịnh vượng trong nước và đảm bảo an ninh cho các đồng minh ở nước ngoài". Ông cũng khẳng định các thỏa thuận tuân thủ các tiêu chuẩn cao nhất về an toàn hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân, sử dụng công nghệ và đội ngũ khoa học hàng đầu của Mỹ.

Ông Wright nhắc đến đóng góp của cựu Tổng thống Donald Trump trong việc tạo nên sự hồi sinh công nghiệp hạt nhân Mỹ, dự kiến mang lại lợi ích lâu dài cho nhân dân hai nước Mỹ và Saudi Arabia.

Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ hỗ trợ Saudi Arabia đáp ứng các nhu cầu năng lượng đang tăng của nước này trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Danh sách các công ty Mỹ tham gia phát triển công nghệ hạt nhân tại Saudi Arabia được dự đoán có Westinghouse Electric Company - nhà cung cấp lò phản ứng hạt nhân hàng đầu của Mỹ.

Ông Dan Sumner, Giám đốc điều hành Westinghouse, nhận định: "Thông báo về thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự giữa Mỹ và Saudi Arabia là bước đi quan trọng, củng cố an ninh năng lượng, mở rộng cơ hội cho ngành công nghiệp và người lao động Mỹ, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đầu tư lâu dài cho hai nước".

Dù vậy, thỏa thuận vẫn cần được Quốc hội Mỹ xem xét kỹ lưỡng trước khi thực thi chính thức. Một số nghị sĩ lo ngại về cách thức giám sát, kiểm soát việc làm giàu uranium của Saudi Arabia, nhất là trong bối cảnh Mỹ vẫn đang căng thẳng với Iran xung quanh vấn đề hạt nhân.

Thỏa thuận được ký giữa lúc Mỹ tiếp tục chiến dịch ngăn chặn Iran phát triển khả năng làm giàu uranium và sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong một phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết Mỹ đã chi khoảng 37,5 tỷ USD cho các hoạt động quân sự liên quan trong khu vực.

Ông Hegseth cũng đề xuất Quốc hội Mỹ cấp thêm ngân sách để duy trì chiến dịch này, cho thấy căng thẳng về vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực vẫn đang rất sắc nét. Sự hợp tác hạt nhân Mỹ - Saudi Arabia có thể là một phần trong chiến lược củng cố đồng minh ở Trung Đông trước các thách thức này.

Việc thỏa thuận được trình lên Quốc hội Mỹ quyết định cũng cho thấy tầm quan trọng và tính nhạy cảm của quan hệ hợp tác này trong bối cảnh địa chính trị hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.