Argentina điều chỉnh dự luật tăng nặng hình phạt với cáo buộc gian dối

Dự kiến trong phiên họp ngày 6/8 tới, Thượng viện Argentina sẽ xem xét phê duyệt phiên bản điều chỉnh của dự luật tăng nặng hình phạt đối với các báo cáo gian dối, do thượng nghị sĩ Carolina Losada thuộc đảng Cộng hòa Ra-díc lập trình. Bản dự luật từng được thông qua tại các ủy ban Tư pháp và các Vấn đề Hình sự hồi tháng 4 nhưng chưa đủ số phiếu để được chấp thuận tại toàn thể, khi một số thượng nghị sĩ, kể cả trong nội bộ đảng UCR, bày tỏ phản đối.

Điểm gây tranh cãi lớn nhất là việc dự luật mở rộng phạm vi xử lý những báo cáo gian dối liên quan đến bạo lực giới, các vụ việc có trẻ vị thành niên, hoặc những vi phạm về sự toàn vẹn tình dục, khiến nhiều tổ chức hoạt động về quyền phụ nữ lo ngại rằng đây sẽ là rào cản với nạn nhân trong việc tố cáo bạo lực.

Trong Bộ luật Hình sự hiện hành, tội danh báo cáo gian dối được quy định với mức phạt tù từ 2 tháng đến 1 năm hoặc phạt tiền từ 750 đến 12.500 peso Argentina. Dự luật ban đầu muốn nâng khung hình phạt lên 1 đến 3 năm tù, càng tăng lên 3 đến 6 năm nếu báo cáo gian dối đó liên quan đến bạo lực giới hoặc các tội phạm ảnh hưởng đến trẻ em và sự lành mạnh tình dục.

Phiên bản sửa đổi hiện tại chọn cách diễn đạt chung hơn, duy trì mức án tù 1 đến 3 năm nhưng thêm khoản phạt tiền bắt buộc tương đương 75 lần mức lương tối thiểu. Các trường hợp vi phạm nghiêm trọng như tội phạm cố ý đặc biệt nghiêm trọng, cũng như khi nạn nhân là trẻ vị thành niên hoặc người dễ bị tổn thương sẽ chịu hình phạt tù từ 2 đến 5 năm.

Nếu kết quả của báo cáo gian dối là việc bắt giữ người bị cáo buộc hoặc hạn chế các quyền liên quan tài sản hay gia đình, mức phạt sẽ tăng lên từ 3 đến 6 năm tù. Dự luật nhấn mạnh: "Nếu báo cáo gian dối dẫn đến việc bắt giữ người mà bị cáo buộc, hoặc gây hạn chế thủ tục pháp lý về quyền sở hữu tài sản hoặc trách nhiệm gia đình, hình phạt sẽ dao động từ 3 đến 6 năm tù".

Liên quan đến tội khai man với tư cách nhân chứng, Bộ luật Hình sự hiện tại quy định mức phạt tù từ 1 tháng đến 4 năm, tăng lên 1 đến 10 năm nếu sự kiện diễn ra trong vụ án hình sự gây thiệt hại cho người bị cáo buộc. Phiên bản do Losada đề xuất trước đây nâng mức phạt chung lên 1 đến 4 năm, và 2 đến 8 năm trong các vụ án hình sự, đồng thời tăng thêm một phần ba hình phạt nếu khai man trong các vụ án liên quan đến bạo lực giới, trẻ em hoặc các tội về sự toàn vẹn tình dục.

Ở phiên bản cập nhật, mức phạt chung vẫn giữ nguyên nhưng bổ sung quy định: "Trong các vụ án hình sự về tội cố ý nghiêm trọng, hoặc có nạn nhân là trẻ vị thành niên hay người dễ bị tổn thương, hoặc nếu khai man dẫn đến việc bắt giữ người bị cáo buộc, mức phạt sẽ từ 3 đến 10 năm tù".

Thượng nghị sĩ Carolina Losada cho biết các sửa đổi mang tính kỹ thuật và làm dự luật hoàn chỉnh hơn, đồng thời thiết lập quy chuẩn rõ ràng hơn về việc gia tăng hình phạt, đặc biệt cho các trường hợp ảnh hưởng đến tài sản, các quan hệ gia đình và quyền tự do cá nhân do báo cáo gian dối gây ra.

Ngược lại, các tổ chức đấu tranh về quyền phụ nữ vẫn duy trì quan điểm phản đối dự luật, cảnh báo rằng những điều chỉnh trong văn bản có thể tạo điều kiện áp dụng luật một cách tùy tiện và hạn chế quyền tố cáo hành vi bạo lực. Đội ngũ Latin Mỹ về Công lý và Giới tính (ELA) cũng góp ý rằng những khái niệm như “tội cố ý nghiêm trọng” hay “người dễ bị tổn thương” thiếu sự định nghĩa rõ ràng, gây nguy hiểm cho việc hiểu và áp dụng pháp luật.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.