Đài Loan dự kiến bãi bỏ rào cản pháp lý để Starlink hoạt động mở rộng

Đài Loan đang trên đà phê chuẩn sửa đổi luật nhằm xóa bỏ những rào cản pháp lý trước đây cản trở Starlink, hệ thống Internet vệ tinh toàn cầu do Elon Musk phát triển, được phép hoạt động trên đảo. Động thái này nằm trong nỗ lực gia tăng khả năng bảo đảm liên lạc cho Đài Loan trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc – quốc gia luôn tuyên bố chủ quyền đối với hòn đảo và tăng cường áp lực quân sự trong những năm gần đây.

Hiện tại, Đài Loan chưa sở hữu vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) nào, đồng thời chủ yếu dựa vào hệ thống cáp viễn thông dưới biển phục vụ kết nối với thế giới bên ngoài. Nhà mạng Chunghwa Telecom của Đài Loan đã ký kết thỏa thuận hợp tác với một số nhà cung cấp vệ tinh quốc tế, như hãng châu Âu Eutelsat, để đảm bảo đường truyền dự phòng trong trường hợp chiến tranh hoặc thiên tai xảy ra. Tuy nhiên, Starlink, một trong những nhà cung cấp lớn nhất toàn cầu với hàng nghìn vệ tinh trên quỹ đạo và hoạt động ở nhiều quốc gia, lại chưa thể tham gia thị trường Đài Loan do các quy định pháp lý.

Nguyên nhân lớn khiến Starlink chưa gia nhập thị trường Đài Loan là quy định yêu cầu các nhà cung cấp viễn thông phải có chủ tịch người Đài Loan và giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài không quá 49%. Những ràng buộc này làm hạn chế khả năng thâm nhập thị trường của Starlink, theo nhận định của các nghị sĩ Đài Loan.

Để tăng cường sự bền bỉ cho hệ thống viễn thông quốc gia, các đại biểu đề xuất sửa đổi Luật Quản lý Viễn thông nhằm cho phép xem xét theo từng trường hợp ngoại lệ, có thể miễn trừ cho những công ty như Starlink nhằm đạt hiệu quả bảo đảm liên lạc quốc gia.

Huang Chien-hao, nghị sĩ của Quốc Dân Đảng (KMT), nhấn mạnh tính cấp thiết của việc này khi nhận định nếu xảy ra chiến tranh khốc liệt căng thẳng qua eo biển giữa Bắc Kinh và Đài Loan, việc Trung Quốc cắt đứt hệ thống cáp biển sẽ khiến Đài Loan gần như không có cách nào giao tiếp với bên ngoài. Ông còn lấy dẫn chứng về chiến tranh ở Ukraine và tình hình ở Trung Đông cho thấy rất nhiều thông tin quốc tế truyền tải qua hệ thống vệ tinh Starlink, chứng tỏ tầm quan trọng của hệ thống vệ tinh này trong việc duy trì thông tin liên lạc trong khu vực xung đột.

Sửa đổi luật được Ủy ban Quốc hội chấp thuận với sự đồng thuận từ các đảng phái lớn như KMT, Đảng Nhân dân Đài Loan và Đảng Dân tiến của Tổng thống Lai Ching-te, dự kiến sẽ được thông qua toàn bộ trong kỳ họp Quốc hội dự kiến vào ngày 17/7. KMT đại biểu Ko Ju-chun cho biết mục tiêu là hướng đến đa dạng hóa các dịch vụ vệ tinh, khẳng định Đài Loan cần có khả năng kết nối với mọi hệ thống vệ tinh nhằm bảo đảm an ninh mạng và quốc phòng.

Việc Đài Loan học hỏi từ các sự cố trước đây như việc đứt cáp viễn thông làm gián đoạn liên lạc tại quần đảo Matsu năm 2023 cùng bài học từ Ukraine khi Starlink hỗ trợ lực lượng kháng chiến là minh chứng cho thấy nhu cầu cần thiết có hệ thống vệ tinh dự phòng bền vững.

Dù có những thay đổi pháp lý, giới chức vẫn chưa chắc Starlink sẽ tham gia thị trường Đài Loan bởi còn nhiều vấn đề cần giải quyết, như chuyện tiếp cận tần số, hạ tầng mặt đất, triển khai thiết bị đầu cuối, an ninh mạng, quản lý dữ liệu, quy mô thị trường và tính khả thi thương mại.

Cathy Fang, chuyên gia phân tích chính sách tại Viện Nghiên cứu Dân chủ, Xã hội và Công nghệ mới của chính phủ Đài Loan, nhận định rằng việc sửa đổi luật chỉ loại bỏ một rào cản pháp luật quan trọng, còn quyết định cuối cùng vẫn nằm ở SpaceX về việc liệu họ có muốn đầu tư kinh doanh tại Đài Loan hay không.

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đài Loan Lin Yi-jing ngày 13/7 cho biết Starlink từng bày tỏ mức độ quan tâm không cao đối với thị trường Đài Loan do độ phủ sóng 4G và 5G của đảo đã vượt quá 99,9%, dẫn đến tiềm năng thương mại hạn chế.

Bên cạnh đó, các quan ngại xoay quanh quan hệ thương mại của Elon Musk với Trung Quốc và những phát ngôn trước đó liên quan đến vấn đề Đài Loan cũng tạo nên sự thận trọng từ phía giới chức và công chúng đảo Đài Loan.

Tuy nhiên, ông Alex Chien, Chủ tịch Chunghwa Telecom, thể hiện thái độ cởi mở ngày 14/7 khi cho biết công ty sẵn sàng trở thành đại lý độc quyền hoặc hợp tác liên doanh với Starlink nếu có cơ hội hợp tác, phụ thuộc vào phía đối tác.

Thoạt nhìn, quyết định thay đổi luật tạo điều kiện thuận lợi cho Starlink mở rộng dịch vụ, thể hiện nỗ lực của Đài Loan trong việc đa phương hóa các nguồn liên lạc, hướng đến sự ổn định và an toàn truyền thông quốc gia trước nguy cơ xung đột vùng Biển Đông đang gia tăng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.