Trợ lý Tổng thống Nigeria gây tranh cãi khi bảo vệ phán quyết của tòa với Facebook

Trợ lý Đặc biệt cao cấp của Tổng thống Nigeria phụ trách Truyền thông số và chiến lược truyền thông mới, ông O’tega Ogra, gần đây đã lên tiếng bảo vệ công khai một phán quyết của Tòa Liên bang về vụ kiện giữa Facebook Nigeria và Hội đồng quản lý quảng cáo Nigeria (ARCON). Tuy nhiên, lập luận này đã vấp phải chỉ trích từ chuyên gia truyền thông và bình luận viên chính sách công Ewa Izuchukwu.

Phán quyết do Thẩm phán Bogoro đưa ra đã hủy bỏ lệnh phạt lên tới 60 tỷ naira mà ARCON áp đặt cho Facebook Nigeria, động thái này gây ra dư luận gay gắt trong giới truyền thông và quản lý. Ông Ogra cho rằng quyết định tòa thể hiện sự thắng lợi của pháp luật chứ không phải là sự thua thiệt trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ông khẳng định ARCON không thể chứng minh mối quan hệ pháp lý giữa Facebook Nigeria và Meta Platforms bằng bằng chứng hợp lệ.

Nhận xét từ ông Izuchukwu nghi ngại việc ông Ogra bảo vệ công khai phán quyết có thể khiến công chúng hiểu nhầm chính phủ liên bang thiên vị Meta Platforms - tập đoàn công nghệ đa quốc gia sở hữu Facebook, hơn là đứng về phía một cơ quan quản lý liên bang. Ông Izuchukwu cũng đặt câu hỏi về sự phân biệt giữa vai trò chính thức của ông Ogra và chức vụ Phó Chủ tịch Hiệp hội Nhà quảng cáo Nigeria (ADVAN) cùng vai trò thành viên Liên đoàn Quảng cáo Thế giới của ông.

Mặc dù ông Ogra có quyền bày tỏ quan điểm cá nhân, nhưng cách ông lên tiếng được cho là quá mạnh mẽ và tạo ra ấn tượng thiên vị, trong khi lãnh đạo ADVAN vẫn giữ thái độ thận trọng trong bình luận công khai về vụ án này. Ông Izuchukwu cảnh báo rằng sự can thiệp này có thể ảnh hưởng đến cảm nhận của dư luận về vai trò trung lập của chính quyền trong các tranh chấp pháp lý và quản lý.

Về các vấn đề pháp lý, ông Izuchukwu thông tin rằng ARCON trước đó đã cố gắng xác lập quan hệ pháp lý giữa Facebook Nigeria và Meta Platforms thông qua một vụ kiện riêng gửi lên tòa án tại Mỹ, được tòa Liên bang Abuja chấp thuận vào tháng 3 năm 2023. Tuy nhiên, phán quyết gần đây cho thấy ARCON chưa thể cung cấp bằng chứng đủ thuyết phục về mối liên hệ này.

Ông cũng nhấn mạnh rằng tiêu chuẩn chứng cứ trong phán quyết có thể tạo ra trở ngại cho các cơ quan quản lý và người tiêu dùng trong việc theo đuổi trách nhiệm của các tập đoàn công nghệ đa quốc gia qua tòa án. Ngoài ra, ông nhận xét rằng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không chỉ thuộc về Ủy ban Cạnh tranh và Bảo vệ Người tiêu dùng Liên bang Nigeria (FCCPC) mà còn là trách nhiệm của nhiều cơ quan chuyên ngành khác như NAFDAC, Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN), Ủy ban Chứng khoán (SEC), Ủy ban Truyền thông Nigeria (NCC) và Cơ quan Phòng chống Ma túy (NDLEA).

Ông Izuchukwu cũng dẫn chứng các án lệ của Tòa án Lagos trong vụ kiện Femi Falana, SAN chống lại Meta Platforms Inc, cũng như quyết định của Tòa án Cạnh tranh và Bảo vệ Người tiêu dùng Nigeria áp mức phạt 220 triệu USD lên Meta Platforms Incorporated và WhatsApp LLC, qua đó cho thấy Meta đã từng bị buộc chịu trách nhiệm dù không cần trình bày chi tiết cấu trúc công ty.

Hơn nữa, ông đưa ra ví dụ các quyết định pháp lý ở Kenya, Australia và Ireland, nơi các tòa án và cơ quan quản lý cũng đã xác định trách nhiệm của Meta bất chấp những lập luận về tính độc lập của các công ty con trong tập đoàn.

Ông Izuchukwu kết luận rằng dù ông Ogra có quyền phát biểu quan điểm cá nhân, nhưng là người trợ lý Tổng thống thì nên thận trọng khi đưa ra các bình luận công khai liên quan các tranh chấp pháp lý của các cơ quan liên bang, tránh để dư luận hiểu nhầm rằng chính phủ đã đứng về phía một bên trong cuộc tranh cãi.

Cho đến nay, Chính phủ Liên bang, ARCON, Meta Platforms và ADVAN chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố chung nào về những ý kiến trái chiều xung quanh vụ kiện. Trong khi đó, ông Ogra vẫn khẳng định phán quyết này củng cố quy trình pháp lý và kỷ luật thể chế, còn các chuyên gia như Izuchukwu thì lo ngại hơn về hình ảnh và ấn tượng do sự can thiệp của quan chức cấp cao chính phủ trong vụ việc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.