Cháy rừng gần Bordeaux: Bài học từ vụ cháy lớn năm 1949 và đám cháy khổng lồ ở Hy Lạp năm 2023

Vụ cháy lớn khởi phát từ Saumos vào ngày 22/7 vừa qua đã lan rộng và thiêu rụi gần 32.700 hécta rừng theo kết quả đánh giá thực địa tính đến trưa ngày thứ Bảy. Vụ cháy đang lan đến gần khu vực đô thị Bordeaux, khiến người dân lo ngại về mức độ nguy hiểm và khả năng bùng phát trở lại của ngọn lửa.

Hiện có khoảng 200.000 người đã được sơ tán tại vùng Tây Nam nước Pháp, trong đó riêng tại tỉnh Gironde có 167.000 người phải rời bỏ nhà cửa (bao gồm 57.000 người sơ tán trong đêm). Tỉnh Landes cũng yêu cầu sơ tán 30.000 cư dân để bảo đảm an toàn. Các lực lượng cứu hỏa với lực lượng lên tới 750 lính cứu hỏa cùng 18 phương tiện hỗ trợ trên không đang triển khai chiến dịch kiểm soát đám cháy. Nhờ sự giảm nhiệt độ và tăng độ ẩm, các đám cháy không còn cháy theo cơ chế đối lưu mạnh mẽ nhưng vẫn tiềm ẩn nguy hiểm lớn.

Tuy nhiên, thời tiết biến đổi khó lường, với việc hướng gió thay đổi lại khiến tình hình phức tạp vào buổi chiều. Chính quyền địa phương không loại trừ mọi kịch bản, bao gồm khả năng phải sơ tán thành phố Bordeaux nếu ngọn lửa tiến gần.

Trong bối cảnh hiện tại, câu hỏi đặt ra là khi nào và bằng cách nào đám cháy sẽ được ngăn chặn? Đáp án không thể dự đoán chính xác do điều kiện thời tiết và thực địa phức tạp, nhưng các sự kiện trong quá khứ giúp đưa ra cái nhìn sâu sắc hơn.

Vụ cháy rừng tại Saucats-Cestas (tỉnh Gironde) vào tháng 8 năm 1949 là một tiền lệ quý giá. Vụ cháy này đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng và mở ra các nghiên cứu về cách thức đám cháy lớn kết thúc trước khi được dập tắt hoàn toàn. Tương tự, vụ đám cháy lớn tại Evros, Hy Lạp năm 2023 cũng là một trong những vụ cháy rừng lớn nhất từng được ghi nhận tại Liên minh châu Âu từ đầu kỷ nguyên thống kê hiện đại.

Phân tích các yếu tố tự nhiên, kỹ thuật và xã hội tác động giúp các nhà quản lý và lực lượng cứu hỏa hiểu được cách các đám cháy ngừng lan rộng dù vẫn còn đang cháy. Những bài học này trong việc giám sát độ ẩm, điều chỉnh kế hoạch sơ tán và sử dụng lực lượng phối hợp trên không và mặt đất là nền tảng để đối phó với các đám cháy rừng khổng lồ hiện nay tại Pháp.

Trong khi đám cháy đang được kiểm soát tốt hơn nhờ thời tiết mát lên và độ ẩm tăng, các dự báo thời tiết lại cảnh báo về đợt nắng nóng mới vào tuần tới có thể làm phức tạp tình hình. Điều này khiến việc dự đoán và kiểm soát hoàn toàn ngọn lửa trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Với việc hơn 200.000 người đã phải sơ tán và nguồn lực cứu hỏa dày dạn đang hoạt động hết công suất, chính quyền Pháp vẫn phải theo sát diễn biến và chuẩn bị các phương án ứng phó khẩn cấp, trong đó có kế hoạch sơ tán thành phố Bordeaux nếu cần thiết. Đây là một trong những vụ cháy rừng lớn nhất trong lịch sử gần đây của Pháp, phản ánh những thách thức ngày càng lớn do biến đổi khí hậu gây ra đối với công tác phòng chống cháy rừng.

Những bài học từ quá khứ và hiện tại là nền tảng quan trọng để các cơ quan chức năng nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy rừng trong tương lai.