Người Nga mất kiên nhẫn với Vladimir Putin vì khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng hậu chiến tranh

Những tháng gần đây, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại Nga đã trở nên nghiêm trọng, gây ảnh hưởng sâu rộng tới đời sống người dân và làm lung lay niềm tin vào Tổng thống Vladimir Putin. Nga, từng được biết đến như "Trạm xăng của châu Âu", đang phải đối mặt với sự sụt giảm nguồn cung nhiên liệu do các cuộc tấn công của lực lượng Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu. Khủng hoảng này diễn ra trong bối cảnh người dân chịu đựng hai năm đại dịch Covid-19 và năm năm chiến tranh liên tiếp, khiến sự chịu đựng của họ trên đà chạm giới hạn.

Các cuộc khảo sát gần đây phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức của người Nga về khả năng lãnh đạo của Putin. Theo Quỹ Ý kiến Công chúng (FOM), tỷ lệ ủng hộ ông Putin đã tụt giảm 5% chỉ trong một tuần, đánh dấu mức thấp chưa từng có kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu. Hiện nay, mức ủng hộ là 66%, thấp hơn so với con số 80% duy trì trong phần lớn khoảng thời gian chiến tranh trước đó. Đây là lần đầu tiên kể từ sau cuộc cải cách lương hưu hồi năm 2018, khi tỷ lệ ủng hộ cũng giảm mạnh từ 80% xuống gần 62%, mà người Nga lại đánh dấu sự thay đổi lớn đến vậy.

Khởi nguồn sự bất mãn với chính quyền bắt đầu từ tháng 3 khi Nga tiến hành kiểm soát gắt gao internet. Việc chậm trễ mạng xã hội và các đợt cắt mạng di động liên tiếp đã gây khó chịu cho nhiều nhóm dân cư, trong đó có sinh viên, doanh nhân và quân nhân. Chính phủ đưa ra lý do là nhằm đối phó với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, tuy nhiên thực tế các cuộc tấn công này vẫn tiếp tục diễn ra và gây thiệt hại nghiêm trọng cho lực lượng Nga.

Sự thiếu hụt nhiên liệu ngày càng trở nên trầm trọng khi người dân phải xếp hàng dài tại các trạm xăng. Điều này không chỉ làm gián đoạn sinh hoạt hàng ngày mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý của người dân Nga và kết quả khảo sát ý kiến cũng ghi nhận sự giảm sút trong sự ủng hộ chính quyền. Mặc dù các công ty khảo sát đã cố gắng giảm bớt các câu hỏi qua điện thoại - nơi người được hỏi có thể bày tỏ quan điểm phản đối chính quyền nhiều hơn - nhưng xu hướng giảm niềm tin vẫn không thể bị lật ngược.

Nguồn nhiên liệu sụt giảm 30% theo các thống kê độc lập khi lực lượng Ukraine tấn công 9 trong số 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga. Tác động này buộc các vùng và chính quyền trung ương Nga phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp kéo dài đến tháng 9 năm nay nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng nhiên liệu. Một trong những giải pháp được triển khai là nhập khẩu xăng dầu từ Belarus, với lượng bán sang Moscow trong tháng 6 cao gấp 2,5 lần so với tháng 5, mức cao nhất kể từ khi Liên Xô tan rã năm 1991.

Sự kiện này không chỉ tác động tiêu cực đến người dân và nền kinh tế mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến vị thế chính trị của đảng Nước Nga Thống nhất cầm quyền, khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống dưới 30% chỉ còn hai tháng trước cuộc bầu cử quốc hội. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự bất mãn đang làm giảm sút nền tảng xã hội của Kremlin.

Trong khi đó, bán đảo Crimea, niềm tự hào trong chính sách lãnh đạo của Putin kể từ năm 2014 với khẩu hiệu "Crimnash" (Crimea là của chúng ta), đang trải qua khủng hoảng nghiêm trọng. Giá xăng tại đây đã vượt ngưỡng 200 rúp mỗi lít, tương đương khoảng 2,6 USD, cao hơn gấp đôi mức trung bình nhiều vùng khác của Nga. Bán đảo này đang chịu ảnh hưởng của tình trạng thiếu hụt nước, điện, internet và các mặt hàng thiết yếu. Nhiều doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động, các cửa hàng đóng cửa do mất điện làm hỏng hàng hóa trong tủ lạnh, và ngành du lịch được dự đoán sẽ lâm vào mùa thấp điểm nghiêm trọng.

Chuyên gia đánh giá cuộc khủng hoảng tại Crimea không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là tín hiệu cho thấy sự thất bại trong việc thực hiện các cam kết của Tổng thống Putin, đặc biệt là về chiến thắng trước Ukraine và sự chống đỡ trước các áp lực từ phương Tây. Tình trạng này phản ánh nguy cơ suy giảm nghiêm trọng về uy tín của Kremlin trong mắt người dân Nga.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.