Phong trào thanh niên 'Cockroach Janta Party' của Ấn Độ mở rộng ra toàn quốc

Phong trào "Cockroach Janta Party" (CJP) xuất phát từ sự kiện Chánh án Tòa án Tối cao Ấn Độ Surya Kant gọi những người trẻ thất nghiệp là "gián" trong một phiên tòa không liên quan hồi tháng 5. Cách gọi này dù mang tính miệt thị nhưng nhanh chóng được giới trẻ đón nhận và biến thành biểu tượng phản kháng đối với những bất cập trong hệ thống giáo dục và nạn thất nghiệp nghiêm trọng đang đe dọa tương lai nhiều thanh niên Ấn Độ.

Phong trào này kêu gọi sự thay đổi trong chính sách giáo dục và tìm giải pháp cho vấn đề việc làm của giới trẻ, đồng thời đưa chính phủ và đảng Bharatiya Janata Party (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi vào tầm kiểm soát của dư luận.

Từ trung tâm là New Delhi, các cuộc biểu tình đã nở rộng sang nhiều bang khác nhau, trong đó Maharashtra, đặc biệt là thành phố Pune và Mumbai, được xem là các điểm nóng của phong trào ngoài thủ đô. Tại Pune, sáng lập viên CJP Abhijeet Dipke đã chính thức công bố bản tuyên ngôn về giáo dục của phong trào.

Ở Mumbai, cảnh sát đã áp đặt các biện pháp hạn chế tụ tập công cộng cho đến ngày 6/8 và mở nhiều vụ án hình sự liên quan đến cuộc biểu tình nhằm ngăn chặn nguy cơ bạo lực. Các địa phương khác như Bengaluru, Kolkata, Guwahati, Shillong, Dimapur, Hyderabad, Ahmedabad và nhiều nơi khác cũng chứng kiến các hoạt động biểu tình hỗ trợ CJP.

Ban đầu, đảng BJP xem phong trào như một hiện tượng truyền thông xã hội không đáng kể, nhưng sau các chiến dịch hành động mạnh tay của cảnh sát và cuộc nhịn ăn ba tuần của nhà hoạt động Sonam Wangchuk, phong trào đã buộc chính quyền phải phản ứng.

Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan đã lên tiếng cam kết đưa ra các câu trả lời, cải cách và trách nhiệm giải trình. Lãnh đạo đối lập Rahul Gandhi cũng tuyên bố ủng hộ yêu cầu từ chức của Bộ trưởng Giáo dục và lời xin lỗi chính thức từ Thủ tướng Modi dành cho sinh viên.

Phong trào nổi lên mạnh mẽ sau bê bối rò rỉ đề thi vào đại học gây chấn động vào đầu tháng 5, phản ánh những bất công kéo dài trong hệ thống giáo dục và cơ hội tiếp cận việc học không công bằng. Sự bất mãn này nhanh chóng lan rộng thành phong trào đấu tranh cho sự công bằng và trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

Bên cạnh sinh viên và thanh niên, phong trào còn nhận được sự ủng hộ từ nhiều nhóm xã hội dân sự cũng như các tổ chức nông dân như Samyukta Kisan Morcha (SKM), khẳng định cuộc đấu tranh của thanh niên là cuộc đấu tranh của cả dân tộc và liên quan chặt chẽ tới tương lai của nông dân cũng như đất nước.

Mặc dù phong trào đã thu hút sự chú ý rộng rãi với nhiều điểm biểu tình trên toàn quốc, phía đảng BJP vẫn đặt nghi vấn về khả năng trở thành phong trào quốc gia chính thức do những rào cản về ngôn ngữ và sự khác biệt giữa vùng nông thôn và thành thị.

Chuyên gia chính trị Gilles Verniers nhận định phong trào có tiềm năng lan rộng hơn vì các yêu cầu của nó khá đơn giản, mang tính phi đảng phái, tập trung vào sự công bằng và trách nhiệm của chính quyền hơn là thể chế chính trị. Đồng thời, nhà báo Pamela Philipose cho rằng sự đàn áp của chính phủ vô tình tạo nên sự đoàn kết trong giới trẻ trên khắp đất nước.

Thách thức lớn nhất đối với CJP hiện nay là biến sự đồng lòng và chú ý thành một tổ chức bền vững với cơ sở lãnh đạo khả thi tại địa phương. Nhiều phong trào biểu tình trước đây đã từng thu hút sự quan tâm rộng rãi rồi dần chìm xuống khi nguyên nhân gây ra mất đi tính cấp bách.

Về lâu dài, phong trào cần chứng minh rằng có thể đại diện cho những ước vọng của giới trẻ không chỉ ở Delhi mà ở nhiều khu vực khác của Ấn Độ để có thể trở thành cuộc vận động thay đổi toàn quốc thực sự.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.