Vấn đề chấn thương não tại Tour de France và hạn chế của kiểm tra tại chỗ

Những điểm chính

• Ba tay đua Clément Berthet, Alex Molenaar và Torstein Traeen đã rút lui khỏi Tour de France 2024 do chấn thương não sau khi tiếp tục thi đấu.

• Quy trình kiểm tra ban đầu sau tai nạn được thực hiện nhanh ở hiện trường, nhưng có thể bỏ sót dấu hiệu chấn thương não quan trọng.

• Các bài kiểm tra chấn thương não đầy đủ thường kéo dài 10-15 phút, khó áp dụng ngay trên đường đua do áp lực thời gian.

• Sự thay đổi triệu chứng chấn thương não sau tai nạn làm việc chẩn đoán tại chỗ không thể chính xác tuyệt đối.

• UCI và các chuyên gia đang nỗ lực hoàn thiện quy trình và nâng cao nhận thức để bảo vệ sức khỏe vận động viên trong Tour de France.

Tổng quan về chấn thương và rút lui tại Tour de France 2024

Từ khi Tour de France 2024 bắt đầu tại Barcelona ngày 4/7, các vụ tai nạn đã diễn ra liên tục, đặc biệt làm nổi bật khó khăn trong việc xử lý chấn thương não ở một môn thể thao mà thời gian luôn là yếu tố quyết định. Trong tám tay đua đã rút khỏi giải tính đến nay, có ba người phải dừng cuộc chơi do chấn thương não gồm tay đua người Pháp Clément Berthet của đội Groupama-FDJ United, tay đua người Hà Lan Alex Molenaar của Caja Rural-Seguros RGA, và vận động viên người Na Uy Torstein Traeen của Uno-X Mobility, từng giữ áo vàng trong một thời gian ngắn.

Điểm chung của ba vận động viên này là đều bị ngã, tiếp tục hoàn thành chặng đua nhưng chỉ được chẩn đoán chấn thương não và rút lui vào buổi tối cùng ngày. Cụ thể, Berthet gặp tai nạn nặng ở chặng đồng đội tính giờ mở màn, Molenaar ngã cách vạch đích 5 km trong chặng năm, còn Traeen té ngã khi đang đèo dốc xuống Col du Tourmalet và mặc áo vàng dẫn đầu cuộc đua.

Quy trình phát hiện chấn thương não trong đua xe đạp chuyên nghiệp

Xavier Bigard, giám đốc y tế Liên đoàn đua xe quốc tế (UCI), cho biết việc xác nhận chấn thương não sau khi tay đua đã tiếp tục thi đấu luôn là điều khiến người làm công tác y tế cảm thấy chưa hài lòng. UCI đã triển khai quy trình chẩn đoán chấn thương não từ đầu mùa giải 2021 sau nhiều năm xem xét và nghiên cứu. Trước đó, Romain Bardet, tay đua Pháp, từng tiếp tục thi đấu gần 90 km dù bị chấn thương não sau cú ngã ở tốc độ hơn 60 km/h.

Theo quy trình hiện tại, vận động viên ngã phải được đánh giá ngay tại hiện trường bởi người đầu tiên tiếp cận, thường là kỹ thuật viên của đội. Nếu phát hiện ít nhất hai dấu hiệu rõ ràng của tổn thương não như buồn nôn, đau đầu hoặc cổ, yếu chi, mất phương hướng hay mất cân bằng, vận động viên bắt buộc phải rút lui.

Nếu không phát hiện được các dấu hiệu này, tay đua có thể tiếp tục thi đấu, nhưng sẽ được kiểm tra kỹ hơn trong suốt chặng đua bởi xe y tế hoặc xe hộ tống của đội. Cuộc kiểm tra này gồm trả lời một số câu hỏi đơn giản liên quan đến tình huống xảy ra tai nạn và có thể dẫn đến việc rút lui nếu chấn thương nghiêm trọng được nghi ngờ. Cuối chặng sẽ tiến hành khám sức khỏe chi tiết kéo dài khoảng 10 phút để đánh giá chính xác hơn những trường hợp nghi chấn thương.

Những thách thức trong phát hiện và xử lý chấn thương não tai nạn xe đạp

Matthieu Le Strat, giám đốc y tế đội Groupama-FDJ United, nhận định các bài kiểm tra trên đường đua thường rất nhanh, được thực hiện trong điều kiện cấp bách nên khó có thể đưa ra kết luận chính xác. Tay đua khi đó thường háo hức trở lại cuộc đua, khiến việc quan sát và đánh giá tình trạng rất thách thức so với phương pháp khám kỹ lưỡng cần khoảng 10-15 phút và nhiều bài kiểm tra phối hợp.

Bác sĩ trưởng Tour de France, Florence Pommerie, cũng nhấn mạnh rằng chấn thương não không có dấu hiệu đặc trưng duy nhất mà chỉ là sự kết hợp của nhiều biểu hiện khác nhau. Một số dấu hiệu xuất hiện ngay lập tức nhưng có thể biến mất trong vài giờ, trong khi dấu hiệu khác lại chỉ thể hiện rõ về sau, khiến việc kiểm tra tại chỗ gặp nhiều hạn chế.

Ông Bigard cho biết lý do các kết quả khám sau chặng khác với chẩn đoán ban đầu là do sự biến đổi của các triệu chứng qua thời gian. Việc nhận thức về chấn thương não trong môn đua xe đạp đã được cải thiện đáng kể những năm gần đây, theo đánh giá của Pascal Chanteur, Phó Chủ tịch Liên đoàn tay đua quốc tế CPA.

Ý nghĩa và hướng phát triển tương lai

Dù đã tiến bộ nhiều, các chuyên gia thừa nhận quy trình chẩn đoán chấn thương não trong đua xe đạp vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt khi vận động viên luôn muốn trở lại đường đua càng sớm càng tốt trong một cuộc tranh tài kéo dài ba tuần và tính từng giây từng phút. Việc bảo vệ sức khỏe tay đua phải được cân bằng với yếu tố cạnh tranh để đảm bảo an toàn tốt hơn, ông Bigard nói.

Ông cũng nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức và đào tạo về chấn thương não vẫn là thách thức lớn trong bộ môn này và cần được triển khai liên tục trong dài hạn. Sự thay đổi và hoàn thiện quy trình sẽ mất thời gian nhưng là điều cần thiết để bảo vệ vận động viên ở cấp độ chuyên nghiệp.

Nguồn: Theo CNA

Câu hỏi thường gặp

Tại sao ba tay đua Tour de France 2024 rút lui sau khi thi đấu xong chặng?

Họ bị chấn thương não nhưng không được phát hiện ngay tại chỗ, chỉ được chẩn đoán và rút lui sau khi kiểm tra kỹ hơn vào buổi tối.

Quy trình kiểm tra chấn thương não tại Tour de France gồm những bước nào?

Sau tai nạn, tay đua được kiểm tra nhanh tại hiện trường, tiếp tục thi đấu nếu không có dấu hiệu rõ ràng, được kiểm tra kỹ hơn trong chặng và sau chặng nếu nghi ngờ chấn thương.

Tại sao chẩn đoán chấn thương não tại chỗ khó chính xác?

Triệu chứng có thể xuất hiện hoặc biến mất theo thời gian, vận động viên cũng muốn nhanh chóng trở lại thi đấu, gây khó khăn khi thực hiện kiểm tra nhanh.

UCI đã làm gì để cải thiện xử lý chấn thương não trong đua xe đạp?

UCI giới thiệu quy trình chấn thương não từ 2021, tăng cường nhận thức và đào tạo nhằm cải thiện an toàn cho các tay đua.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.