Nhật phát hiện nhiều nguyên tố đất hiếm quan trọng trong khai thác đáy biển Thái Bình Dương

Tổ chức Hàng hải và Khoa học Trái Đất Nhật Bản (JAMSTEC) vừa công bố kết quả nghiên cứu về thành phần các nguyên tố đất hiếm trong mẫu bùn lấy từ vùng biển sâu gần đảo Minamitori thuộc Thái Bình Dương. Các mẫu vật chứa một tỷ lệ đáng kể các nguyên tố đất hiếm trung và nặng như yttrium, gadolinium và dysprosium, chiếm đến 54% tổng lượng, phần còn lại gồm các nguyên tố đất hiếm nhẹ như neodymium.

Những nguyên tố này là thành phần thiết yếu trong một loạt sản phẩm công nghệ cao, từ xe điện, bán dẫn đến thiết bị quốc phòng, giúp nâng cao tầm quan trọng chiến lược của dự án. Tuy nhiên, JAMSTEC không tiết lộ tổng lượng nguyên tố đã thu thập được từ các mẫu bùn.

Dựa trên kết quả phân tích ban đầu, nhóm nghiên cứu do ông Shoichi Ishii thuộc Cơ quan Nội các Nhật Bản lãnh đạo sẽ triển khai thử nghiệm khai thác toàn diện kéo dài khoảng một tháng bắt đầu từ tháng 2 năm 2027, với mục tiêu thu khoảng 350 tấn bùn biển mỗi ngày. Dự kiến, bùn sẽ được vận chuyển về đảo Minamitori để rút nước, sau đó chuyển về đất liền để tinh chế thành nguyên tố đất hiếm.

Trong khi đó, chính phủ Nhật Bản cam kết hoàn tất đánh giá chi phí và hiệu quả của việc công nghiệp hóa khai thác mỏ này vào tháng 3 năm 2028, nhằm định hướng phương án phát triển bền vững và khả thi về mặt kinh tế.

Nhật Bản đang đứng trước thách thức trong việc đa dạng hóa nguồn cung nguyên tố đất hiếm, khi hiện phần lớn nguyên liệu đến từ Trung Quốc. Do căng thẳng ngoại giao gia tăng liên quan đến phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi về tình hình Đài Loan, Bắc Kinh đã thắt chặt xuất khẩu các mặt hàng sử dụng kép bao gồm đất hiếm sang Nhật Bản, gây áp lực lớn về an ninh nguồn cung.

Chính phủ Nhật đánh giá cao việc phát hiện lượng lớn yttrium, nguyên tố có giá trị tăng nhanh trên thị trường toàn cầu. Theo ông Shoichi Ishii, sự có mặt dồi dào các nguyên tố đất hiếm trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật sẽ giúp tăng cường khả năng tự chủ và giảm thiểu sự phụ thuộc quá mức vào một quốc gia duy nhất.

Một khó khăn nổi bật là chi phí khai thác tại vùng biển xa xôi và sâu đến hơn 5.600 mét, cùng với logistics phức tạp vận chuyển nhân lực và trang thiết bị ra đảo Minamitori qua đường hàng không hoặc các phương tiện khác.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara nhấn mạnh: "Việc phát hiện ra các nguyên tố đất hiếm chất lượng cao trong vùng biển của Nhật sẽ góp phần giảm sự lệ thuộc quá mức vào nguồn cung từ một số quốc gia, đồng thời thúc đẩy khả năng tự chủ của đất nước." Ông cũng xác nhận chính phủ sẽ nhanh chóng tiến hành các thử nghiệm mở rộng nhằm mục tiêu phát triển khai thác quy mô công nghiệp.

Dự án này bắt đầu từ năm tài chính 2018, sử dụng tàu Chikyu để thu khoảng 50 tấn bùn biển ở độ sâu khoảng 5.600 m quanh đảo Minamitori, nằm cách thủ đô Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam trong Thái Bình Dương.

Việc khai thác và tinh chế thành nguyên tố đất hiếm trong nước cũng góp phần hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ chốt, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia tìm cách gia tăng an ninh khoáng sản chiến lược.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.