Đảng ACT đề xuất tăng chi ngân sách cho Pharmac để thu hẹp khoảng cách với OECD

Đảng ACT tại New Zealand vừa đưa ra đề xuất tăng dần tỷ lệ ngân sách y tế dành cho Pharmac, cơ quan chịu trách nhiệm xử lý và cung cấp thuốc, với mức tăng 1% mỗi năm. Mục đích nhằm giúp New Zealand tiến gần hơn so với mức chi ngân sách dành cho thuốc men của Australia và trung bình các nước thành viên OECD.

Theo đề xuất, khoản chi cho Pharmac sẽ tăng từ mức hiện tại 4,9% tổng ngân sách y tế lên con số 12% vào năm 2033. Đây là bước tiến đáng kể, bởi tính đến nay, New Zealand là quốc gia chi thấp hơn nhiều so với mức trung bình OECD là 13,3%.

David Seymour, lãnh đạo Đảng ACT và hiện cũng đang đảm nhận vai trò bộ trưởng phụ trách Pharmac, cho biết ông đã dành ba năm qua trong chính phủ để thúc đẩy tăng ngân sách cho Pharmac. Ông nhấn mạnh Pharmac thường bị giới hạn ngân sách do nghiêm khắc trong kiểm soát chi phí hơn các bộ phận khác trong hệ thống y tế, nên cần được hỗ trợ tài chính.

Đề xuất tăng ngân sách sẽ cho phép Pharmac tài trợ nhiều loại thuốc hơn trên danh sách 0 Options for Investment2 đang chờ được duyệt. Hiện có 139 hồ sơ xin tài trợ thuốc nhưng không thể thực hiện do thiếu kinh phí. Dù ngân sách y tế tổng thể trong ngân sách 2026 được nâng 1,5 tỷ đô la New Zealand, nhưng Pharmac chỉ nhận được 13,5 triệu đô la NZ, thấp hơn nhiều so với nhu cầu thực tế.

Theo tính toán của Đảng ACT, chi tiêu y tế tổng thể trong năm tài khóa 2027/28 sẽ dao động giữa 33,4 và 36,6 tỷ đô la NZ. Việc tăng chi cho thuốc từ 5% lên 6% sẽ tương đương khoảng 2-2,2 tỷ đô la NZ cho lĩnh vực dược phẩm. Dự báo đến năm 2033/34, tổng chi y tế sẽ tăng lên 44,9-51 tỷ đô la NZ, trong đó chi tiêu cho thuốc với tỷ lệ 12% sẽ vào khoảng 5,4-6,1 tỷ đô la NZ.

Seymour cho biết đây là bước cuối cùng trong chuỗi nỗ lực của ông nhằm cải thiện khả năng tiếp cận thuốc men tại New Zealand trong suốt ba năm qua. Ông hy vọng chính sách này nhận được sự ủng hộ của nhiều đảng phái trong quốc hội để giải quyết một vấn đề được công nhận rộng rãi nhưng chưa được xử lý dứt điểm.

Dù giữ vai trò bộ trưởng phụ trách Pharmac, ông chưa từng trình bày chính sách này với các đối tác trong liên minh cầm quyền do các đề xuất tăng ngân sách trước đó bị từ chối. Ông tin rằng luận điểm hiện tại có sức thuyết phục hơn để mọi chính phủ có thể chấp nhận, ngay cả khi có thay đổi về nhân sự lãnh đạo trong những năm tới.

Đề xuất dựa trên mô hình tài chính dài hạn của Bộ Tài chính New Zealand năm 2025. Ở mức thấp, tính theo mô hình này, chi tiêu y tế và thuốc men đều tăng vừa phải, còn ở mức cao, ứng dụng mô hình thế hệ chồng chéo của Bộ trong cùng năm cho thấy mức chi có thể lớn hơn, phản ánh sự tăng trưởng kinh tế và nhu cầu sức khỏe gia tăng.

Đây được xem là một bước đi trọng yếu để tăng cường nguồn lực cho Pharmac, nhằm đảm bảo khả năng cung cấp thuốc thiết yếu và mở rộng phạm vi các loại thuốc được trợ cấp, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế toàn quốc tại New Zealand.