25 bang kiện Bộ An ninh Nội địa Mỹ vì điều kiện ràng buộc tiền cấp cứu liên bang

Vụ kiện được đệ trình tại tòa liên bang ở Rhode Island, nhằm phản đối các yêu cầu mới trong Chương trình Homeland Security Grant, chương trình cung cấp hàng tỷ USD mỗi năm nhằm tăng cường khả năng ứng phó thảm họa thiên nhiên, tấn công mạng, và các mối đe dọa khác.

Theo đơn kiện, DHS và FEMA yêu cầu các bang phải xác minh quyền công dân của cử tri thông qua cơ sở dữ liệu liên bang, chuyển sang sử dụng phiếu bầu bằng giấy đánh dấu thủ công, tiến hành kiểm toán thủ công hệ thống bầu cử, đối chiếu số cử tri với số phiếu bỏ, và tăng cường hợp tác với cơ quan nhập cư liên bang. Các bang cho rằng việc không tuân thủ sẽ khiến họ mất ít nhất 20% kinh phí từ chương trình, tương đương hơn 148 triệu USD chỉ riêng các bang kiện.

Thêm vào đó, một điều khoản cho phép FEMA ngừng cấp tài trợ nếu chương trình không còn phù hợp với ưu tiên chính sách của chính quyền hay lợi ích quốc gia cũng bị phản đối mạnh mẽ.

Các nhà kiện cho rằng chính quyền liên bang đang lạm dụng quyền hạn, vi phạm Điều khoản Chi tiêu của Hiến pháp Mỹ bằng cách áp đặt các điều kiện không liên quan đến mục đích tài trợ. Họ nhấn mạnh các yêu cầu mới can thiệp quá sâu vào quyền tổ chức bầu cử vốn thuộc về các bang theo Hiến pháp.

Peter Neronha, Tổng chưởng lý Rhode Island và một trong các lãnh đạo vụ kiện, cho rằng chính quyền Trump đang đặt an toàn công cộng vào nguy hiểm khi gắn liền tiền cấp vốn quan trọng với các điều kiện vi phạm luật pháp. Ông nhấn mạnh các khoản tiền này được Quốc hội phân bổ nhằm hỗ trợ chuẩn bị ứng phó các tình huống khẩn cấp và thiên tai, không phải để điều chỉnh chính sách công của các bang.

Trong khi đó, FEMA bảo vệ chính sách của chính quyền Trump và đánh giá vụ kiện có động cơ đảng phái. Người phát ngôn của cơ quan này cho rằng các biện pháp là cần thiết để bảo vệ an ninh bầu cử và giữ vững sự liêm chính của nền dân chủ Mỹ, đồng thời yêu cầu các bang thực hiện những bước đi “chung sức, hợp lý” trước khi được nhận đầy đủ kinh phí.

Tranh cãi xảy ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng về quản lý bầu cử tại Mỹ, đặc biệt kể từ cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 khi cựu Tổng thống Donald Trump nhiều lần cáo buộc gian lận qua hình thức bỏ phiếu qua thư, dù các cuộc kiểm tra và điều tra độc lập, kể cả bởi các quan chức đảng Cộng hòa, không tìm thấy bằng chứng gian lận quy mô lớn.

Điều kiện mới được DHS công bố ngày 10/7 cũng đánh dấu nỗ lực gia tăng sự giám sát liên bang đối với khía cạnh bầu cử tại các bang, một bước đi gây tranh cãi và từng bị các tòa án chặn lại trong các vụ kiện liên quan trước đây.

FEMA và DHS từng bị tòa án liên bang ngăn chặn việc áp đặt điều kiện cho các khoản tài trợ khác cũng như việc chuyển hướng nguồn lực dựa trên việc một bang có ủng hộ chính sách của chính quyền liên bang hay không.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.