Thị trưởng New York tái khẳng định ủng hộ ICC sau lời kêu gọi bắt giữ Netanyahu

Vào ngày thứ Tư, Thị trưởng thành phố New York, Zohran Mamdani, đã khẳng định mạnh mẽ sự ủng hộ của mình đối với Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), sau khi vào hôm trước ông kêu gọi các cơ quan liên bang Mỹ tiến hành lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nếu ông này đến thành phố trong mùa thu năm nay. Mamdani yêu cầu chính quyền liên bang Mỹ gia nhập ICC và thực thi tất cả các lệnh bắt giữ do ICC ban hành, trong đó có lệnh dành cho Netanyahu.

Trong một cuộc họp báo, Mamdani nói: “Tôi kêu gọi chính phủ liên bang tham gia vào Tòa án Hình sự Quốc tế và thực thi lệnh bắt giữ này cũng như bất kỳ lệnh nào khác mà Tòa án quốc tế có.”

Lệnh bắt giữ Netanyahu được ICC ban hành vào tháng 11 năm 2024, cáo buộc ông vi phạm tội ác chiến tranh tại Dải Gaza, gồm các hành động như sử dụng đói nghèo như một phương thức chiến tranh và các tội ác chống lại loài người như giết người, ngược đãi và các hành vi phi nhân đạo khác. Bên cạnh Netanyahu, ICC cũng phát lệnh bắt đối với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant.

Cho đến nay, cả Mỹ và Israel đều không phải là thành viên ICC và chính quyền Mỹ lâu nay vẫn phản đối hoạt động của Tòa án này. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ, Marco Rubio, gần đây còn tuyên bố sẽ gây sức ép khiến các quốc gia khác từ bỏ ICC để “giải thể” tòa án này.

Phản ứng trước kêu gọi của Mamdani, Tổng thống Donald Trump khẳng định ông sẽ không thực hiện bất cứ lệnh bắt giữ nào đối với Netanyahu trên đất Mỹ. Trump đăng trên mạng xã hội rằng Netanyahu “sẽ không bị bắt” và gọi Thủ tướng Israel là người đang chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran. Ông cũng nhấn mạnh những người nên bị bắt là những người đứng sau “cuộc khủng hoảng chết chóc chưa từng có” tại Iran.

Dù Mamdani trước đó từng tuyên bố đang trao đổi với các luật sư của thành phố để xem liệu ông có thể chỉ đạo cảnh sát New York bắt giữ Netanyahu khi ông này tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tháng 9 hay không, ông cũng thừa nhận bản thân không có thẩm quyền pháp lý độc lập để thực hiện lệnh này.

Thị trưởng New York nhấn mạnh trách nhiệm thuộc về chính phủ liên bang Mỹ và kêu gọi họ thực hiện việc đó. Trong một tuyên bố, ông nói: “Rõ ràng chúng tôi không có quyền pháp lý độc lập để thực thi lệnh bắt giữ này, nhưng chính phủ liên bang có quyền – và tôi kêu gọi họ gia nhập ICC và thi hành lệnh bắt giữ.”

Phản ứng lại, phía văn phòng của Netanyahu gọi lời đe dọa của vị thị trưởng New York là cách để “đánh lạc hướng dư luận khỏi những sai sót của ông ta” và lên án ICC là một “tòa án thiên vị”. Đồng thời, nhiều quan chức và nghị sĩ ủng hộ Israel cũng chỉ trích Mamdani và ICC.

Jonathan Harounoff, cựu phát ngôn viên quốc tế của Israel tại Liên Hiệp Quốc, mô tả hành động của Mamdani là “đoạn kịch chính trị” và khuyên vị thị trưởng nên giữ đúng vai trò của mình. John Fetterman, Thượng nghị sĩ Mỹ thuộc phe Dân chủ nổi tiếng ủng hộ Israel, gọi Mamdani là “kẻ hề” và nhấn mạnh Mỹ không phải là thành viên của ICC, do vậy không có quyền can thiệp vào tòa án này.

Tại cuộc họp báo hôm thứ Tư, Mamdani bác bỏ quan điểm cho rằng các tội ác chiến tranh của Israel tại Gaza không liên quan đến thành phố New York. Ông nhấn mạnh đây là vấn đề không chỉ làm tổn thương lương tâm và đạo đức của nhiều người dân New York mà còn đẩy nhiều người vào hoàn cảnh vô cùng khó khăn.

Thị trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo thực hiện đầy đủ các bước thẩm định cần thiết trong quá trình xem xét và hành động về vụ việc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.