Chi phí cho chế độ ăn lành mạnh tăng 25% trong 5 năm qua gây ảnh hưởng tới 2,7 tỷ người

Báo cáo "Trạng thái An ninh Lương thực và Dinh dưỡng trên Thế giới 2026" do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) công bố ngày 15/7 tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York cho thấy chi phí duy trì chế độ ăn lành mạnh đã nhảy vọt 25% trong vòng năm năm qua. Điều này đồng nghĩa với việc trung bình mỗi người cần bỏ ra 4,28 USD (tương đương 5,52 SGD theo tỷ giá theo sức mua tương đương) mỗi ngày mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng cần thiết.

Maximo Torero Cullen, kinh tế trưởng của FAO, cho biết điều này đã khiến 2,69 tỷ người, tức gần một phần ba dân số toàn cầu hiện nay, không thể chi trả cho một chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng, gây áp lực lớn lên sức khỏe và đời sống của họ.

Báo cáo làm rõ thành phần cấu thành chi phí chế độ ăn lành mạnh không đồng đều. Các thực phẩm cơ bản như đậu và ngũ cốc chiếm khoảng 13% tổng chi phí.

Ngược lại, các sản phẩm từ động vật chiếm tỷ lệ lớn gần 30%, trong khi trái cây và rau củ góp 16% vào chi phí.

Ông Torero nhấn mạnh, thách thức hiện nay không phải là sản xuất đủ lượng calo mà là làm sao để đa dạng thực phẩm giàu dinh dưỡng trở nên phù hợp khả năng chi trả. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường sản xuất thực phẩm tại địa phương để giảm chi phí phát sinh ngoài trang trại.

FAO cho thấy nếu sử dụng thực phẩm do chính địa phương sản xuất, chi phí ở châu Phi có thể giảm gần 80% so với việc nhập khẩu giỏ thực phẩm theo tiêu chuẩn toàn cầu. Điều này không chỉ tiết kiệm kinh phí mà còn góp phần nâng cao an ninh lương thực và ổn định thị trường nội địa.

Ông Torero đề xuất chính phủ cần chuyển hướng trợ cấp nhiều hơn vào các thực phẩm giàu dưỡng chất thay vì chỉ tập trung vào lúa gạo hoặc lúa mì. Đồng thời, tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và logistics trong chuỗi cung ứng thực phẩm sẽ giảm đáng kể chi phí, bởi khoảng 70 đến 75% chi phí chế độ ăn lành mạnh phát sinh sau khi thực phẩm rời khỏi trang trại.

Khu vực có chi phí duy trì chế độ ăn lành mạnh cao nhất được xác định là châu Mỹ Latinh, đặc biệt tại vùng Caribê, nguyên nhân được cho là do ưu tiên xuất khẩu thực phẩm dẫn đến giá nội địa cao hơn.

Về những nguy cơ tương lai, ông Torero cảnh báo hai yếu tố gây bất ổn cho giá thực phẩm toàn cầu trong năm tới là khả năng đóng cửa Eo biển Hormuz, gây gián đoạn nguồn cung phân bón, và hiện tượng thời tiết El Nino mạnh, dự báo lên đến đỉnh điểm vào cuối năm 2026, khiến sản lượng nông nghiệp có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Báo cáo đầy đủ sẽ được trình bày tại trụ sở FAO ở Rome vào ngày 21/7, cung cấp những phân tích sâu sắc hơn về tình hình an ninh lương thực và cách thức thích ứng với những biến động hiện hữu.