Hệ Thống Cảnh Báo Thời Tiết AI Mazu Của Trung Quốc Mở Rộng Tại Các Nước Đang Phát Triển

Hệ thống cảnh báo thời tiết Mazu, tên viết tắt từ Multi-hazard Alert, Zero-gap and Universal, do Trung Quốc phát triển, hiện được một số quốc gia đang phát triển trên thế giới đưa vào sử dụng nhằm cải thiện khả năng ứng phó thiên tai. Pan Jinjun, kỹ sư trưởng của Cơ quan Khí tượng Trung Quốc, cho biết Mazu được xem là một hàng hóa công quốc tế, cung cấp dịch vụ cảnh báo sớm được tùy chỉnh cho từng nước đang phát triển, giúp họ ứng phó hiệu quả hơn với những hiện tượng thiên nhiên khắc nghiệt như bão, mưa to.

Đây cũng là dự án quốc gia đầu tiên của Trung Quốc nhằm thực hiện sáng kiến “Cảnh báo sớm cho tất cả” của Liên Hợp Quốc, với mục tiêu đảm bảo mọi khu vực trên thế giới đều được bảo vệ khỏi ảnh hưởng của thời tiết cực đoan.

Phiên bản đám mây của hệ thống Mazu đã được thử nghiệm tại 40 quốc gia thuộc khu vực Toàn cầu phía Nam, mang lại truy cập nhanh hơn tới dữ liệu khí tượng. Ngoài ra, phiên bản đầy đủ của Mazu đã được triển khai trực tiếp trong vận hành hằng ngày ở bảy quốc gia, gồm Pakistan, Djibouti, Ethiopia, Jordan, Mongolia, Quần đảo Solomon và Sri Lanka.

Tại mỗi quốc gia, Mazu kết hợp các mô hình dự báo thời tiết AI của Trung Quốc, dữ liệu từ các vệ tinh khí tượng và dữ liệu quan sát thực tế tại địa phương để cung cấp dịch vụ cảnh báo cá nhân hoá theo nhu cầu của người dùng. Chẳng hạn, ở Pakistan, hệ thống giúp phát hành các cảnh báo đa nguy hiểm; tại Djibouti, nó cung cấp dự báo chi tiết cho các cơ quan quản lý cảng; còn ở Nigeria, phiên bản đám mây hỗ trợ dự báo ngập úng đô thị.

Mazu đã trải qua nhiều lần nâng cấp trong năm nay. Djibouti, quốc gia nhận phiên bản 1.0 vào năm ngoái, vừa được trao phiên bản 2.0 tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới tổ chức ở Thượng Hải năm nay. Theo đại diện Cơ quan Khí tượng Trung Quốc, phiên bản mới đã nâng cao độ chính xác của các dự báo bằng cách giảm độ phân giải không gian từ 9 km xuống còn 3 km, đồng thời rút ngắn thời gian cập nhật dự báo từ 3 ngày một lần xuống mỗi 6 giờ.

Bên cạnh đó, hệ thống cũng sẽ được cung cấp cho các tổ chức, doanh nghiệp cần các dịch vụ thời tiết chi tiết, như các công ty vận tải biển và quản lý cảng.

Pan Jinjun nhận định AI đang ngày càng trở thành động lực cốt lõi giúp nâng cao khả năng cảnh báo thiên tai với các dự báo nhanh và trên phạm vi rộng. AI còn tích hợp dữ liệu vệ tinh, radar và các nguồn quan sát khác để phát hiện và theo dõi chính xác các hiện tượng như bão, xoáy thuận hay mưa to.

Song Haitao, thành viên Ban hội thẩm độc lập quốc tế về AI của Liên Hợp Quốc và giám đốc Viện Nghiên cứu AI Thượng Hải, nhấn mạnh việc xây dựng năng lực AI tại các quốc gia thuộc Toàn cầu phía Nam đang trở thành trọng tâm quản trị toàn cầu. Ông cũng kêu gọi sự giúp đỡ thiết thực để nhiều quốc gia và tổ chức cùng tham gia phát triển AI một cách khôn ngoan và toàn diện.

Các diễn giả tại hội nghị cũng đánh giá tiến trình quản lý AI sớm của Trung Quốc cùng vai trò tích cực trong thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng năng lực sẽ tiếp tục đóng góp sức mạnh cho những nỗ lực toàn cầu trong phát triển trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và bao trùm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.