25 Bang Mỹ Kiện FEMA và DHS Vì Hạn Chế Kinh Phí Nguyễn Cứu Thảm và An Ninh Nội Địa

Ngày 23/7/2026, một liên minh gồm 25 bang cùng vùng thủ đô Washington D.C. đã đệ đơn kiện Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Bộ An ninh Nội địa (DHS), cáo buộc chính quyền thời cựu Tổng thống Donald Trump đã giữ lại hàng trăm triệu USD viện trợ tài chính dành cho công tác chuẩn bị thảm họa và an ninh nội địa. Mục đích của chính quyền là buộc các bang phải áp dụng các chính sách liên quan đến bầu cử và di trú theo yêu cầu của liên bang.

Đơn kiện chỉ rõ rằng các điều kiện mới đưa ra kèm theo kinh phí gồm yêu cầu các bang phải xác minh quyền công dân của cử tri thông qua cơ sở dữ liệu liên bang, chuyển sang phương thức bỏ phiếu bằng giấy đánh dấu tay, thực hiện kiểm toán bầu cử được quy định theo chuẩn liên bang, cũng như hợp tác với cơ quan thi hành luật di trú. Theo tính toán, FEMA có thể giữ lại tối thiểu 20% kinh phí từ Chương trình Hỗ trợ An ninh Nội địa, tương đương khoảng 148 triệu USD từ các bang nguyên đơn, và có thể chấm dứt hoàn toàn viện trợ nếu các bang không tuân thủ.

Kinh phí từ DHS thường được dùng để hỗ trợ quản lý khẩn cấp, bao gồm việc hoàn trả chi phí cho lực lượng phản ứng đầu tiên, đội phá bom, an ninh mạng, ứng phó thảm họa, cũng như đảm bảo an toàn cho các nơi thờ phượng. Đơn kiện cho rằng DHS đang sử dụng nguồn kinh phí này để gây áp lực trong việc thúc đẩy các chính sách mà các bang cho là không liên quan đến mục đích của chương trình hỗ trợ.

Thêm vào đó, đơn kiện cũng phản đối điều khoản cho phép FEMA có quyền hủy bỏ các khoản viện trợ nếu chúng không còn phù hợp với ưu tiên thay đổi của chính quyền hoặc quan điểm về "lợi ích quốc gia". Việc này được cho là làm cho các khoản tài trợ liên bang nhiều năm trở nên không đáng tin cậy và tạo điều kiện cho nhánh điều hành có thể chuyển hướng sử dụng ngân sách đã được Quốc hội phê duyệt.

Luật sư Tổng quát bang Rhode Island, Peter F. Neronha, đồng lãnh đạo vụ kiện, chỉ trích chính quyền Trump đã "đe dọa an toàn công cộng bằng việc giữ lại hàng tỷ USD tài trợ quan trọng một cách bất hợp pháp". Ông nhấn mạnh rằng Quốc hội đã phân bổ kinh phí này cho các bang nhằm chuẩn bị và ứng phó các tình huống khẩn cấp như chống khủng bố và thiên tai, trong khi nhánh hành pháp không có quyền can thiệp pháp lý vào vấn đề này. "Kinh phí khẩn cấp liên bang không thể và sẽ không bị giữ làm con tin đối với các bang," ông nói.

Phía FEMA đã lên tiếng phản hồi, cho rằng sự phản đối từ các bang như New Jersey, California, Illinois và Rhode Island là không xa lạ và phản ứng theo đường lối chính trị. Họ khẳng định các biện pháp mới là những bước đi hợp lý nhằm bảo vệ an ninh bầu cử và giữ vững sự toàn vẹn của nền dân chủ Mỹ. Đơn vị này cũng nhấn mạnh yêu cầu các bang thực hiện các bước thiết yếu để bảo vệ bầu cử Mỹ trước khi nhận kinh phí đầy đủ từ Chương trình Hỗ trợ An ninh Nội địa.

Bên nguyên đơn gồm các bang Arizona, California, Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Oregon, Vermont, Virginia, Washington, Wisconsin và vùng thủ đô Washington D.C., cùng sự tham gia của các thống đốc Kentucky và Pennsylvania.

Cuộc kiện cáo khẳng định các điều kiện áp đặt bởi FEMA và DHS vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính (Administrative Procedure Act) và Điều khoản Chi tiêu (Spending Clause) trong Hiến pháp Mỹ. Các luật sư Tổng quát yêu cầu một thẩm phán liên bang tại Rhode Island chặn đứng các điều kiện này, hủy bỏ hiệu lực trên phạm vi toàn quốc đối với các nguyên đơn, đồng thời yêu cầu các cơ quan trên phải phát hành tài liệu kinh phí đúng quy định.

Vụ kiện và tranh chấp xoay quanh việc sử dụng ngân sách liên bang như công cụ chính trị cho thấy căng thẳng giữa các cấp chính quyền và phản ánh nỗ lực kiểm soát chính sách bầu cử và di trú trên phạm vi nước Mỹ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.