Vụ động đất kép tại Venezuela: Hậu quả sau một tháng

Vào đêm 24/6, Venezuela trải qua hai trận động đất mạnh liên tiếp, lần lượt là 7,2 và 7,5 độ Richter, chỉ cách nhau 39 giây. Được giới chuyên gia gọi là hiện tượng động đất kép hiếm gặp, sự kiện này đã trở thành một trong những thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng nhất mà nước này từng trải qua trong hơn một thế kỷ qua.

Tròn một tháng kể từ thảm họa, các số liệu chính thức vẫn đang được cập nhật nhưng với tốc độ chậm hơn nhiều so với những ngày đầu. Phó Chủ tịch Quốc hội Venezuela, ông Jorge Rodríguez, đưa ra tuyên bố mới nhất về con số thương vong vào thứ Sáu tuần trước, với 5.546 người thiệt mạng và 16.740 người bị thương. Số liệu này không biến động nhiều trong vài tuần qua, cho thấy các đội y tế hầu như không còn tiếp nhận thêm các trường hợp nghiêm trọng mới.

Tuy nhiên, số người chết vẫn tăng nhẹ khi công tác dọn dẹp đống đổ nát tiếp tục và các nhóm pháp y vẫn đang xác định thi thể, trong đó không ít trường hợp được chôn cất tập thể tại các nghĩa trang ở La Guaira do chưa thể nhận dạng. Điểm nhạy cảm nhất hiện nay là số người mất tích, một con số mà chính quyền Venezuela đã không cập nhật kể từ ngày 25/6, với con số cuối cùng là 157 người mất tích.

Trước sự thiếu thông tin chính thức, một sáng kiến cộng đồng mang tên "Desaparecidos del Terremoto de Venezuela" đã được thành lập, tập hợp các báo cáo từ người thân và thống kê gần 29.500 người được cho là mất tích hoặc không rõ tung tích. Sự khác biệt lớn giữa con số chính thức và dữ liệu do người dân ghi nhận đã gây ra nhiều tranh cãi về cách thức xử lý khủng hoảng này.

Về mặt kinh tế và cơ sở hạ tầng, trận động đất để lại dấu ấn khó phai. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới công bố tuần trước ước tính thiệt hại trực tiếp vật chất vào khoảng 19,6 tỷ USD. Trong đó, khoảng 9,3 tỷ USD là thiệt hại đối với các hộ gia đình với những căn nhà bị phá hủy hoặc hư hỏng nặng, 5,2 tỷ USD dành cho các công trình công cộng như bệnh viện, trường học và cơ sở thiết yếu khác, cùng gần 5 tỷ USD liên quan đến các tòa nhà thương mại và công nghiệp.

Các số liệu chính thức ghi nhận 856 tòa nhà bị ảnh hưởng, trong đó có 190 công trình bị sập hoàn toàn. Số hộ gia đình mất chỗ ở lên tới 17.907 gia đình, trong khi 23.122 người đang sinh sống tại 107 khu tạm cư được dựng lên tại Caracas và La Guaira. Chính quyền cũng cho biết đã hỗ trợ một phần nào đó cho 128.324 gia đình kể từ khi thảm họa xảy ra.

Bên cạnh đó, kể từ trận động đất chính đã có tổng cộng 1.405 trận dư chấn được ghi nhận, một số trong đó có cường độ mạnh đủ để gây khó khăn cho công tác xử lý và củng cố các công trình đã bị ảnh hưởng trước đó.

Những tuần qua chứng kiến sự chuyển đổi từ giai đoạn tìm kiếm cứu nạn sang dọn dẹp đống đổ nát và bắt đầu xây dựng lại. Các nhà chức trách Venezuela khẳng định đây là một quá trình dài, có thể kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm.

Các dịch vụ thiết yếu như điện đã được khôi phục một phần ở một số khu vực tại La Guaira khoảng hai tuần sau thảm họa, nhưng cuộc sống vẫn chưa hoàn toàn trở lại bình thường. Các tổ chức như Médecins Sans Frontières vẫn duy trì hoạt động của các phòng khám lưu động tại những vùng bị ảnh hưởng nặng nhất để đáp ứng nhu cầu y tế mà hệ thống công cộng, vốn đã suy yếu trước đó, chưa thể hoàn toàn đảm nhận.

Thảm họa xảy ra trong bối cảnh chính trị nhạy cảm khi Venezuela đang trong giai đoạn chuyển tiếp sau khi cựu Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt giữ đầu năm nay, với chính phủ lâm thời do Delcy Rodríguez đứng đầu vẫn chưa xác định ngày tổ chức bầu cử.

Việc quản lý viện trợ quốc tế, bao gồm sự hợp tác từ các quốc gia như Israel và nỗ lực giải ngân các tài sản Venezuela với sự hỗ trợ từ Hoa Kỳ, được xem là yếu tố quan trọng tác động đến tiến trình tái thiết trong những tháng tới.