Phát hiện mảnh tơ tằm 4000 năm tuổi tại Sopolitepa, Uzbekistan

Nhóm các nhà khoa học do các chuyên gia Ahmadi Askarov và Farhod Maksudov thuộc Viện Nhân chủng học - Học viện Khoa học Uzbekistan dẫn đầu, phối hợp với các nhà nghiên cứu quốc tế, vừa công bố phát hiện ba mảnh tơ tằm cổ có nguồn gốc rõ ràng ở di tích Sopolitepa, tỉnh Surxondaryo. Qua các phương pháp phân tích hiện đại như vi mô học và proteomic, các mẫu vật được xác nhận là tơ tằm của con tằm nhà thuộc loài Bombyx mori.

Kết quả này được công bố trên tạp chí khoa học có uy tín hàng đầu thế giới "Science Advances" và gây ngạc nhiên trong cộng đồng khoa học toàn cầu.

Phân tích đồng vị carbon phóng xạ xác định niên đại các mẫu vật từ khoảng năm 1940 đến 1765 trước Công nguyên, tức cách nay gần 4000 năm. Đây được xem là những mảnh tơ tằm nhà cổ xưa nhất từng được phát hiện trên thế giới cho đến nay.

Ngoài ra, tại Sopolitepa còn phát hiện các dấu tích sớm nhất của cây dâu tằm - nguồn thức ăn chính của sâu tằm Bombyx mori. Sự hiện diện đồng thời của tơ tằm và lá dâu trong cùng một lớp văn hóa cho thấy tổ tiên cổ đại của người Trung Á không chỉ thu nhận sản phẩm tơ từ nơi khác mà đã biết và phát triển nghề nuôi tằm và dệt tơ từ thời kỳ đồ đồng.

Phát hiện tại Sopolitepa không phủ nhận quan điểm khoa học truyền thống cho rằng Con đường Tơ lụa hình thành từ thế kỷ II trước Công nguyên. Tuy nhiên, nó cho thấy kiến thức và kỹ thuật về tơ tằm đã lan truyền trên phạm vi Âu-Á gần 2000 năm trước khi con đường này được đặt tên và trở thành mạng lưới thương mại và chính trị phức tạp.

Như vậy, Con đường Tơ lụa không phải là sự xuất hiện đột ngột của một tuyến giao thương mới mà là kết quả của những con đường trao đổi cổ xưa từ thời đồ đồng và trình độ kỹ thuật cao cấp của tổ tiên ở khu vực Trung Á.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.