IBM chứng kiến cổ phiếu giảm mạnh nhất 115 năm nhưng CEO Arvind Krishna vẫn lạc quan về tương lai AI

Ngày 14/7, IBM chứng kiến mức giảm giá trị vốn hóa hơn một phần tư chỉ trong một phiên, con số lớn nhất trong suốt 115 năm thành lập công ty. Nguyên nhân chính là bức thư cảnh báo từ CEO Arvind Krishna gửi tới nhà đầu tư, cho biết quý vừa qua công ty gặp nhiều khó khăn hơn so với kế hoạch từng đề ra, đặc biệt là doanh số máy chủ mainframe lao dốc tới 42%, kéo tụt cả doanh thu phần mềm liên quan.

Wall Street xem đây như dấu hiệu cho thấy đà phát triển AI đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến mảng kinh doanh lâu đời của IBM. Tuy nhiên, Arvind Krishna có cách nhìn khác về tình hình.

Trong cuộc họp báo cáo tài chính quý 2 ngày 22/7 cùng với cuộc phỏng vấn sau đó, ông Krishna nhiều lần nhấn mạnh khách hàng không bỏ IBM mà chỉ tạm thời dồn chi tiêu sang những mặt hàng khác. Giá các thiết bị phần cứng như máy chủ, lưu trữ và bộ nhớ đều tăng 15-30% do cuộc đua hạ tầng AI làm căng thẳng nguồn cung chip bán dẫn, dẫn tới khách hàng doanh nghiệp thúc giục mua trước phần cứng trước khi giá tăng cao hơn.

"Phần lớn những gì không diễn ra trong quý 2 là các hợp đồng đầu tư vốn lớn từ khách hàng lớn", ông giải thích. Một đơn hàng mainframe bị trì hoãn đã kéo theo khoảng 3-4 USD phần mềm và dịch vụ. Tỷ lệ này giải thích vì sao việc mất đơn hàng phần cứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến IBM.

Thông tin được nhắc lại nhiều lần bởi Krishna là trong số các hợp đồng lớn bị trì hoãn vào cuối quý, khoảng một phần ba đã được ký kết trong ba tuần đầu của quý mới. Ông kỳ vọng 80% hợp đồng này sẽ hoàn thành trong vòng sáu tháng, với tốc độ nhanh hơn bình thường ở các thương vụ bị dời lại.

"Một phần ba hợp đồng được ký lại sớm trong ba tuần đầu cung cấp dấu hiệu, dù chưa phải bằng chứng đầy đủ, nhưng là chỉ báo tốt cho thấy đây chỉ là sự trì hoãn chứ không phải mất hoàn toàn", Krishna nói. Tuy vậy, IBM vẫn giảm dự báo tăng trưởng doanh thu cả năm từ trên 5% xuống còn 4-5% (tính theo tiền tệ không đổi).

Trong phần tiếp theo của cuộc họp báo cáo tài chính, IBM tập trung giới thiệu dự án Lightwell - cam kết đầu tư 5 tỷ USD với hơn 20.000 kỹ sư IBM và Red Hat tham gia. Sản phẩm là dịch vụ đăng ký hàng năm 1 triệu USD, giúp phát hiện và sửa chữa các gói mã nguồn mở cũ đã bị bỏ quên trong hệ thống doanh nghiệp.

Ông Krishna cho biết động lực chính của sản phẩm bắt nguồn từ công nghệ AI, khi Anthropic ra mắt Mythos hồi đầu tháng 4 đã làm gia tăng tốc độ phát hiện các lỗ hổng bảo mật trong mã nguồn mở cũ. Khách hàng đầu tiên của Lightwell chủ yếu là các ngân hàng và tổ chức tài chính lớn như Bank of America, Citi, Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Mastercard, Morgan Stanley, Visa, Wells Fargo, BNY, RBC và State Street.

Đây là thị trường trị giá hàng tỷ USD mà IBM đang khai thác, tận dụng AI để vừa phát hiện vừa khắc phục các điểm yếu trong hệ thống hiện hữu.

Bên cạnh mảng mainframe gặp khó, các bộ phận khác của IBM có kết quả khả quan. Tăng trưởng của Red Hat đạt 11%. Đơn vị hạ tầng phân tán ghi nhận quý tốt nhất từ trước đến nay với tăng trưởng 37%, chủ yếu nhờ máy chủ Power và giải pháp lưu trữ, đồng thời kết thúc quý với đơn hàng tồn kho khoảng 500 triệu USD.

Các công ty con như HashiCorp và Confluent cũng thể hiện hiệu quả tốt. Doanh thu phần mềm tăng 5% lên 7,76 tỷ USD, đồng thời IBM tạo ra 4,8 tỷ USD dòng tiền tự do trong 6 tháng đầu năm, một kết quả ấn tượng so với Google (Alphabet) vốn âm dòng tiền trong thời gian tương tự.

Ông Krishna còn nhấn mạnh kế hoạch dài hạn đầu tư hơn 10 tỷ USD trong 5 năm vào lĩnh vực điện toán lượng tử, xây dựng nhà máy sản xuất wafer Anderon với 1 tỷ USD từ chương trình CHIPS, cùng việc mua lại HRL Laboratories. Ông đánh giá điện toán lượng tử có thể tạo ra giá trị lên đến 1.000 tỷ USD vào cuối thập niên 2030, dù câu hỏi về sự kiên nhẫn của giới đầu tư vẫn còn bỏ ngỏ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.